Reportage

‘Of ik voor mijn dagvergoeding ga? Ik ga gewoon naar mijn werk’

Europees Parlement Ook al woedt het virus nog volop, steeds meer Europarlementariërs willen fysiek vergaderen

Een bode van het Europees Parlement. Bij de vorige plenaire sessie waren er nauwelijks parlementariërs. Deze week worden er veel meer verwacht.
Een bode van het Europees Parlement. Bij de vorige plenaire sessie waren er nauwelijks parlementariërs. Deze week worden er veel meer verwacht. Foto Olivier Hoslet/EPA

Een reis van Bulgarije naar Brussel door een Europa dat op slot zit, is een beproeving. En vanuit Estland? Ook geen pretje. Toch nemen veel Europarlementariërs uit alle 27 EU-landen de moeite om af te reizen naar de Europese hoofdstad, waar deze week plenair wordt vergaderd.

De Europese democratie gaat een beetje van het slot. „We zien een stijging van het aantal Europarlementariërs die weer fysiek komen meedoen”, zegt voorlichter Sanne De Ryck van het Europees Parlement. Thuisblijven in je eigen land, en vanaf de keukentafel digitaal meedebatteren en -stemmen, mag en kan nog steeds. De audiovisuele dienst van het parlement blijft dat, net als de afgelopen maanden, faciliteren.

„Maar als je spreektijd wilt in het halfrond, dan moet je er echt zijn”, zegt Derk Jan Eppink, Europarlementariër voor Forum voor Democratie. Vanuit de auto, onderweg van Den Haag naar Brussel, belt hij met goed nieuws. „We zijn over de grens! De Belgische douane was tevreden met mijn EP-badge.”

In het hoofdgebouw van het Europees Parlement worden op de drukste punten in allerijl bloembakken neergezet om tweerichtingsverkeer te bevorderen. Pijltjes en zwart-gele linten geven de richting aan. Een ambtenaar van de Europese tolkendienst deelt bij de entree mondmaskers en flesjes desinfecterende handgel uit.

Nadat steeds meer landen sinds de virusuitbraak hun grenzen hadden gesloten, omarmde het parlement al snel de nieuwe werkelijkheid van de anderhalvemeterdemocratie. Het leverde aanvankelijk onwennige situaties op, waarbij een commissievergadering werd geleid door een Spaanse Europarlementariër die thuis in Madrid via een videoverbinding een Brusselse zaal toesprak met slechts een handvol fysiek aanwezigen. Maar videovergaderen en digitaal stemmen zijn inmiddels alledaagse praktijk.

300 euro per dag

Waarom dan toch nu naar Brussel komen, terwijl corona nog volop woedt? „Wie in Brussel een kruisje achter zijn naam zet, ontvangt de dagvergoeding van ruim 300 euro”, zegt een bron in het Parlement. Onder Europarlementariërs is er discussie over het nut van afreizen naar Brussel. Het advies van de Belgische overheid is nog steeds: thuiswerken als dat kan. Parlementariërs die er toch voor kiezen fysiek de driedaagse vergadering bij te wonen, wordt verweten dat ze het doen om ‘even te komen cashen’. Daarnaast ontstaat er een ongelijke situatie omdat thuis, achter een videoscherm, een sterke onderhandelingspositie ontbreekt. Als je in een cruciaal dossier je gelijk wilt halen, zegt een betrokkene, dan handel je dat liever informeel af in de Brusselse wandelgangen.

„Of ik voor mijn dagvergoeding ga? Ik ga gewoon naar mijn werk”, zegt Eppink. „In de Europese fractie waar wij lid van zijn [de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR), red.] trek ik veel op met collega’s uit Polen en Italië. Voor hen is reizen nu lastig. Ze vroegen me: ‘Derk Jan, voor jou is het dichtbij, doe je het woord namens ons?’”

Uitgebreid dineren in het parlement kan voorlopig nog niet. In de keukens van de parlementaire restaurants wordt al wekenlang gekookt voor Brusselse ziekenhuizen en hulporganisaties. Voor het bijgebouw van het Europees Parlement aan het De Meeûsplantsoen, waar de ambtelijke diensten voor de commissies zijn gevestigd, staan twee Congolese vrouwen in kleurrijke gewaden. „We krijgen hier goed te eten en de bedden zijn geweldig!” Ze hebben hier onderdak, sinds het parlement het gebouw ter beschikking stelde als extra noodopvang voor bijna honderd dakloze vrouwen in Brussel.

EP-voorlichter De Ryck: „De planning is dat na de zomer de ambtenaren hier terugkeren.”