Laatste ontwikkelingen Covid-19

Beveiligingsbranche voorziet problemen bij herstart horeca en evenementen

Vanaf maandag zijn in Nederland meerdere maatregelen versoepeld. Ook in veel andere landen wordt de lockdown in stappen teruggedraaid. Lees in dit blog over de laatste ontwikkelingen.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op dinsdag 12 mei is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Dagelijks dodental VS loopt fors op

Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • Bij het RIVM zijn54 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld, waarmee het officiële dodental is opgelopen tot 5.510. Het werkelijke aantal dodelijke slachtoffers ligt hoger, omdat niet ieder sterfgeval door Covid-19 als zodanig wordt herkend.
  • Een andere manier om het aantal doden dat vermoedelijk is gevallen door het coronavirus te meten, is te kijken naar de zogenoemde oversterfte. Het Centraal Bureau voor de Statistiek verzamelt deze cijfers en maakte dinsdag bekend dat het totale aantal mensen dat wekelijks overlijdt in Nederland na een piek is afgenomen. Dit aantal ligt wel nog steeds bovengemiddeld hoog.
  • Ondertussen is het aantal Covid-19-patiënten op intensive cares opnieuw afgenomen. Voor het eerst sinds de uitbraak van het virus, liggen er nu minder Covid-patiënten op de IC's dan non-Covid-patiënten.
  • De cafés en restaurants mogen vanaf 1 juni weer open, maar spontaan een biertje drinken of uit eten zit er voorlopig nog niet in. De Koninklijke Horeca Nederland heeft dinsdag regels naar haar leden gestuurd, die onder meer voorschrijven dat gasten verplicht worden een plekje te reserveren. Ook mogen maximaal vier gasten aan één tafel zitten.
  • BigGym is het er niet mee eens dat de sportscholen nog tot 1 september gesloten moeten blijven en spant daarom een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. De fitnessketen zegt voldoende maatregelen te hebben genomen om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. De zaak dient woensdag bij de Rechtbank Den Haag.
  • De Amerikaanse viroloog Anthony Fauci waarschuwt dat de uitbraak van het coronavirus in de VS nog niet onder controle is. Hij waarschuwt voor de gevolgen van een te snelle heropening van de staten.
  • EU-landen zouden samenwerken aan een gemeenschappelijk herstelplan voor het toerisme op het Europese continent. Brussel wil er onder meer voor zorgen dat lidstaten „met een vergelijkbaar risicoprofiel” inwoners uit elkaars land weer gaan toelaten, blijkt uit gelekte documenten.

Facebook verwijderde 2,5 miljoen coronaposts en voegde 50 miljoen waarschuwingen toe

Facebook heeft sinds 1 maart 2,5 miljoen twijfelachtige berichten van het platform verwijderd waarin producten als mondkapjes en coronatests werden aanboden. Ook heeft het in de maand april bij 50 miljoen berichten over het coronavirus voorzien van de waarschuwing dat de post mogelijk nepnieuws over het virus bevat. Dat maakte het techbedrijf dinsdag bekend.

In de posts die Facebook heeft verwijderd werden mondkapjes, ontsmettingsmiddelen, reinigingsdoekjes en coronatests aangeboden tegen woekerprijzen, meldt persbureau Bloomberg. In andere gevallen ging het om producten die niet aan veiligheidseisen voldeden of nep waren. Ook werd nepnieuws verspreid, zoals een bericht waarin werd gesteld dat het drinken van bleek goed is tegen het coronavirus.

Lees ook: Vooral ouderen verspreiden nepnieuws via Facebook

Een hart onder de riem van Facebook voor zorgverleners bij het hoofdkantoor van het techbedrijf in Californië. Foto John G. Mabanglo/EPA

Ontwikkelingen over de grens

Een greep uit het coronavirus-gerelateerde nieuws uit het buitenland.

  • Frankrijk heeft met 26.991 vastgestelde dodelijke slachtoffers door het coronavirus het dodental van Spanje overstegen. Na de VS, het Verenigd Koninkrijk en Italië heeft Frankrijk nu wereldwijd het hoogste aantal geregistreerde doden. Wel is het aantal nieuwe besmettingen langzaam aan het afnemen, zei het Franse ministerie van Volksgezondheid dinsdag. Sinds maandag mogen Fransen weer naar de kapper en winkelen.
  • Het Italiaanse instituut voor volksgezondheid (ISS) heeft deze week een aantal voorwaarden gepresenteerd voor het heropenen van bepaalde sectoren. Restaurants mogen één bezoeker per vier vierkante meter ontvangen. Ook moet er tussen de tafels minstens twee meter afstand zitten. Stranden zullen bij opening ook leger zijn dan gewoonlijk: het aantal bezoekers wordt bij de ingang beperkt en tussen de voor huur beschikbare strandbedden moet minstens vijf meter zitten. De regels moeten het uitgangspunt vormen voor regionale overheden, die per 18 mei horeca, kappers en gezondheidssalons mogen openen. Het aantal coronapatiënten op de Italiaanse intensive cares nam de afgelopen dagen af. Zo ook het afgelopen etmaal: van 999 op maandag naar 952 op dinsdag. De afgelopen 24 uur werden 172 meldingen van sterfgevallen door Covid-19 gedaan.
  • In Jemen zijn in nog eens drie regio's coronabesmettingen vastgesteld. Het gaat om de zuidelijke provincies Abyan, Al Mahra en Shabwa. De door Saoedi-Arabië gesteunde regering in de hoofdstad Jemen zegt dat in totaal zeker 65 mensen het virus hebben gehad en tien zieken zijn overleden. De Houthi-rebellen hebben tot nu toe slechts twee besmettingen gemeld, van wie een is overleden. Beide zijn vastgesteld in de stad Sanaa. De Verenigde Naties waarschuwden eerder al dat het coronavirus onopgemerkt aan het verspreiden is in het door oorlog verscheurde Jemen.
  • De Indiase premier Narendra Modi heeft dinsdag een economisch noodpakket aangekondigd ter waarde van 240 miljard euro. Dat is gelijk aan 10 procent van het bruto binnenlands product. „Met het pakket willen we ervoor zorgen dat India zelfredzaam wordt”, zei Modi tijdens een televisietoespraak volgens persbureau Reuters.

Beveiligingsbranche vreest voor problemen bij herstart horeca en evenementen

Door de coronacrisis zijn veel bedrijven die de beveiliging van horeca en evenementen verzorgen in financieel noodweer terecht gekomen. Een deel van de beveiligingsbedrijven staat „op het punt om te vallen”, wat tot veiligheidsproblemen kan leiden als de horeca de deuren weer openen en er weer evenementen georganiseerd kunnen worden.

Daarvoor waarschuwt de Nederlandse Veiligheidsbranche in een brief aan minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA), minister Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) en minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA). De brancheorganisatie benadrukt dat de beveiligingsbedrijven momenteel nauwelijks of geen omzet hebben, terwijl de kosten doorlopen. Slechts een deel van de kosten zou gedekt worden door de huidige steunmaatregelen en sommige bedrijven zouden al veel kosten hebben gemaakt in de aanloop naar grote evenementen zoals het EK Voetbal en het Eurovisie Songfestival die nu geannuleerd zijn.

De Nederlandse Veiligheidsbranche vraagt daarom om een aanvullende overheidsbijdrage van 10 miljoen euro. Als er ook in 2021 geen grootschalige evenementen mogelijk zijn, zou nogmaals 13,5 miljoen euro nodig zijn om de „sector overeind te houden”. In de brief van het drietal ministers onderstreept voorzitter Ard van der Steur het belang van de bedrijven: „voor de politie is onze sector een noodzakelijke en onmisbare partner”.

Restaurants en cafés mogen vanaf 1 juni weer open voor maximaal dertig personen, evenals onder meer bioscopen, theaters en concertzalen. Vanaf 1 juli wordt de grens verlegd naar honderd personen. Wanneer grootschalige evenementen weer georganiseerd mogen worden, is onduidelijk. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zei vorige week dat dit mogelijk pas weer kan als er een vaccin tegen het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt ontwikkeld is - hetgeen nog jaren kan duren.

Lees ook dit artikel over hoe een avondje uit er in de toekomst mogelijk uitziet: Het nieuwe horecaleven

Oudste persoon van Spanje (113) hersteld van coronavirus

Maria Branyas maakte de Spaanse griep (1918-1919) mee, net als de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939). Nu kan de 113-jarige, voor zover bekend de oudste nog levende inwoner van Spanje, nog een historische ontwikkeling toevoegen aan haar lijstje: ze is succesvol hersteld van het coronavirus.

Branyas raakte eind april met het virus besmet. Ze had milde symptomen en moest in quarantaine in haar kamer in het verzorgingstehuis in de noordelijke plaats Olot, waar ze al twintig jaar woont. Wekenlang leefde ze daar in isolatie: slechts één verzorgster in beschermende kleding mocht in de buurt komen.

Het verzorgingstehuis heeft dinsdag aan persbureau AFP gemeld dat de vrouw hersteld is. Haar laatste coronatest was negatief dus „ze heeft de ziekte overwonnen”, aldus het tehuis. Branyas zou het momenteel „heel goed doen”. Branyas stelt zelf haar oude leeftijd aan haar goede gezondheid te danken te hebben.

María Branyas, the oldest woman in Spain at 113 years old, has overcome the coronavirus in the residence where she lives in Olot (Girona) https://t.co/ChzXJKTVuF

— España en Namibia (@EmbEspNamibia) May 12, 2020

'EU komt met plan om toerisme op te starten'

EU-landen werken aan een gemeenschappelijk herstelplan voor het toerisme op het Europese continent. Brussel wil er onder meer voor zorgen dat lidstaten „met een vergelijkbaar risicoprofiel” inwoners uit elkaars land weer gaan toelaten. Dat staat in een gelekte versie van het plan in handen van de nieuwssite Euractiv.

De Europese Commissie spreekt woensdag over het redden van de Europese toerisme-industrie die door de gesloten grenzen hard getroffen is. Eerder waren EU-leiders nog sceptisch over voorstellen van 'toerisme-corridors' waarbij bepaalde landen de grenzen openstellen voor elkaar. Nu lijkt Brussel dat toch te overwegen.

Lees ook: Op vakantie naar Zuid-Frankrijk, maar zonder restaurants of strand, wie wil dat?

Toerisme is goed voor 10 procent van de Europese economie. De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz zei vorige week al dat hij bezoekers uit 'veilige' landen zoals Duitsland en Tsjechië weer zal gaan toelaten. Daarmee probeerde hij het toerisme in de Alpen te redden. Ook Estland, Letland en Litouwen zullen vanaf 15 mei hun grenzen voor elkaar openstellen en zo een Baltische 'reisbubbel' instellen.

Griekenland, een populaire vakantiebestemming die het virus snel onder controle had, kijkt ook naar mogelijkheden om zo snel mogelijk de grenzen te kunnen openen. De bedoeling is dat dit vanaf 1 juli weer kan. In het Zuid-Europese land is een kwart van de bevolking economisch afhankelijk van toerisme. Een bron zegt tegen The Guardian dat Athene onder meer heeft voorgesteld om reizigers drie dagen voor vertrek te testen op Covid-19.

Zonnestralen bij het meer van Genève. Foto Laurent Gillieron/EPA

Viroloog Fauci: we hebben het virus nog niet onder controle

De Amerikaanse viroloog Anthony Fauci waarschuwt dat het coronavirus in de VS nog niet onder controle is en dat het snel heropenen van het land ernstige gevolgen kan hebben. Wel gaat het met de uitbraak momenteel „de goede kant op”, zei Fauci dinsdag via een videoverbinding tijdens een zitting van een Senaatscommissie.

Het hoofd van het Amerikaanse coronabestrijdingsteam wees erop dat het aantal besmettingen in zwaargetroffen staten zoals New York aan het dalen is, maar dat dat op andere plekken nog niet het geval is. „De curve lijkt af te vlakken, en op sommige plekken gaat het naar beneden”, zei Fauci. „Maar dat betekent absoluut nog niet dat we de uitbraak onder controle hebben.”

De conclusies druisen in tegen uitspraken van president Donald Trump, die er de afgelopen weken steeds meer op hamert dat staten weer open moeten zodat de economie kan herstellen. Fauci waarschuwde voor de gevolgen als dat te snel gebeurt: „Het grote risico is dat je een uitbraak krijgt die je niet onder controle hebt. Dat zou niet alleen zorgen voor meer lijden en sterfgevallen, maar ook het economisch herstel kunnen belemmeren.”

Inmiddels zijn zeker 80.000 Amerikanen overleden aan Covid-19. Fauci zei dinsdag dat het daadwerkelijke dodental waarschijnlijk hoger ligt. De Senaatscommissie spreekt momenteel met meerdere zorgexperts verder over de Amerikaanse aanpak van het coronavirus.

Twitter avatar atrupar Aaron Rupar .@ewarren: Dr Fauci, I'd like to hear your honest opinion: do we have the coronavirus contained? FAUCI: "If you think that we have it completely under control, we don't ... in other parts of the country [outside NY] we are seeing spikes." https://t.co/CWo2QIU4YP
Lees het profiel van Anthony Fauci: De dokter die president Trump mag corrigeren

Aantal Covid-19-doden in Afrika is beperkt, maar economische gevolgen zijn enorm

Afrika is tot nu toe in medisch opzicht het continent dat het minst is getroffen door de coronapandemie. Het aantal besmettingen (66.119) ligt beduidend lager dan in Europa en de Verenigde Staten en vooral het aantal doden blijft relatief laag. In 54 landen zijn 2.331 doden gevallen. Ondertussen zijn de sociale gevolgen van de stringente maatregelen enorm.

Lees hier het hele artikel: Afrika kan zich geen lange lockdowns permitteren

Het belangrijkste nieuws van dinsdag

Een overzicht van het belangrijkste coronavirus-gerelateerde nieuws van dinsdag.

  • Het afgelopen etmaal zijn 54 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld bij het RIVM, waarmee het officiële dodental is opgelopen tot 5.510. Het werkelijke aantal dodelijke slachtoffers ligt hoger, aangezien niet ieder sterfgeval door Covid-19 als zodanig wordt herkend. Ondertussen is het aantal Covid-19-patiënten op intensive cares opnieuw afgenomen. Voor het eerst sinds de uitbraak van het virus, liggen er nu minder Covid-patiënten op de IC's dan non-Covid-patiënten. Ook is het totale aantal mensen dat wekelijks overlijdt in Nederland na een piek afgenomen. Dit aantal ligt wel nog steeds bovengemiddeld hoog.
  • De cafés en restaurants mogen vanaf 1 juni weer open, maar spontaan een biertje drinken of uit eten zit er voorlopig nog niet in. De Koninklijke Horeca Nederland heeft vandaag richtlijnen naar haar leden gestuurd, waarin onder meer staat dat gasten verplicht worden een plekje te reserveren. Ook mogen maximaal vier gasten aan één tafel zitten.
  • De woordvoerder van de Russische president Vladimir Poetin lijdt aan Covid-19. Dmitri Peskov wordt momenteel verzorgd in een ziekenhuis. Eerder werd de ziekte ook al vastgesteld bij de Russische premier Michail Misjoestin en andere hooggeplaatste functionarissen.
  • Een fitnessketen is het er niet mee eens dat de sportscholen nog tot 1 september gesloten moeten blijven en spant daarom een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. BigGym zegt voldoende maatregelen te hebben genomen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De zaak dient woensdag bij de rechtbank in Den Haag.
  • Opnieuw zijn in Marokko gestrande Nederlanders opgehaald. Met een vierde repatriëringsvlucht zijn bijna vierhonderd reizigers naar huis gebracht. Er zitten nog meer dan duizend Nederlanders vast in Marokko.

Gevangenen in Californië besmetten elkaar opzettelijk in de hoop op vervroegde vrijlating

Een groep gevangenen in de Amerikaanse staat Californië heeft opzettelijk uit dezelfde fles gedronken in de hoop elkaar te besmetten met het coronavirus om zo vervroegd vrij te komen. Dat heeft de sheriff van Los Angeles, Alex Villanueva, maandag tijdens een persconferentie bekendgemaakt. Het is volgens de sheriff een „groot misverstand” dat gevangenen die besmet zijn met het coronavirus vervroegd vrijgelaten worden.

Op camerabeelden uit de inrichting in Castaic, ten noorden van Los Angeles, is te zien hoe mannelijke gevangenen een flesje met warm water vullen, onderling doorgeven en eruit drinken. De video is genomen vlak voordat hun lichaamstemperatuur gecontroleerd werd, aldus Villanueva. Op deze manier probeerden ze elkaar te besmetten met het virus, en de verpleging van de inrichting voor de gek te houden door hun lichaamstemperatuur kunstmatig te verhogen. De gevangenen hielden bij hun actie geen afstand, terwijl dit in de ruimte makkelijk had gekund. Daardoor waren „hun intenties voor de hand liggend”, aldus Villanueva.

Als gevolg van de actie zijn 21 gevangenen positief getest op het coronavirus. In totaal is bij 222 gevangenen in de inrichting het virus vastgesteld. Daarvan zijn 117 mensen hersteld. In de Verenigde Staten ontstond eerder onrust over uitbraken van het virus in gevangenissen. Dichtbevolkte inrichtingen zonder goede maatregelen voor sociale onthouding creëren een ideale omgeving voor de verspreiding van het virus.

Lees ook dit stuk van Amerikaanse gevangenissen: De gevangenis is een ideale petrischaal voor het virus

Voor het eerst weer meer niet-coronapatiënten op IC's

Voor het eerst sinds het begin van de uitbraak van het coronavirus liggen weer meer non-Covid-patiënten dan Covid-patiënten op Nederlandse intensive cares. Dat heeft Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg dinsdag bekendgemaakt.

Het aantal coronapatiënten op Nederlandse intensive cares is het afgelopen etmaal afgenomen met 35 tot een totaal van 463. Momenteel liggen nog twaalf Nederlandse patiënten in Duitsland, drie minder dan maandag. Het aantal patiënten dat met andere aandoeningen op de intensive care ligt is toegenomen tot 462.

„We zien dat de percentuele daling deze week naar verhouding hard blijft gaan”, concludeerde Kuipers. „Verder zitten alle regio’s nu onder de 100% IC-bezetting.”

De corona-afdeling van de IC in een Assens ziekenhuis. Foto Kees van de Veen

Fitnessketen BigGym daagt overheid voor de rechter

Sportschoolbedrijf BigGym is het er niet mee eens dat de sportscholen nog tot 1 september gesloten moeten blijven en spant daarom een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. Volgende week woensdag komt de zaak voor bij de rechtbank in Den Haag, zegt de advocaat van het bedrijf dinsdag tegen persbureau ANP. Voor zover bekend is BigGym de eerste fitnessketen die de gang naar de rechter maakt om eerder open te mogen.

BigGym stelt voldoende maatregelen te hebben genomen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Er zijn protocollen bedacht en er wordt toezicht gehouden, aldus het bedrijf, dat daarnaast wijst op het feit dat andere Europese landen de sportscholen wel heropend hebben. „Wij voelen ons verplicht een vuist te maken en op te komen voor de belangen van onze branche”, schrijft BigGym op Facebook.

Binnen de fitnessbranche heerst onbegrip over de strategie van het kabinet om de intelligente lockdown af te bouwen. De meeste sportactiviteiten mogen de komende weken en maanden weer worden hervat, maar sportscholen blijven dicht. „We zijn nu in het rijtje gezet van de sauna’s en seksclubs”, zei de voorzitter van brancheorganisatie NL Actief vorige week. Volgens premier Mark Rutte is de langdurige sluiting nodig omdat fitnesscentra dikwijls klein zijn en omdat apparaten niet altijd na iedere oefening worden schoongemaakt.

Lees ook: Sportscholen verrast door langere sluiting: ‘We staan in hetzelfde rijtje als seksclubs’

Asielzoekers met corona overgeplaatst naar noodopvang in Zoutkamp

Bewoners van het asielzoekerscentrum in Sneek die positief zijn getest op het coronavirus, worden dinsdag overplaatst naar een noodopvanglocatie in Zoutkamp. Dat meldt het ministerie van Justitie en Veiligheid dinsdag in een verklaring.

In het azc Sneek is het virus bij zeker 28 mensen vastgesteld. Op die locatie zijn de quarantainemogelijkheden echter beperkt, daarom worden de besmette bewoners nu apart gezet in Zoutkamp. Daar gaan ze maximaal twee weken in isolatie „afhankelijk van hoe de besmettingen zich verder zullen manifesteren”. Tot nu toe hebben alle besmette asielzoekers milde gezondheidsklachten.

In Zoutkamp worden de zieke asielzoekers opgevangen in een gebouw van de Willem Lodewijk van Nassaukazerne. Daar waren de afgelopen weken al andere asielzoekers gehuisvest, die vanwege de corona-uitbraak niet aan hun procedure konden beginnen. De laatste negentig van deze groep zijn maandagavond overgeplaatst naar azc's in Ter Apel en Budel, laat een woordvoerder van het ministerie weten.

Lees ook: Nog zes coronabesmettingen in het asielzoekerscentrum in Sneek

Woordvoerder Poetin test positief op coronavirus

De woordvoerder de Russische president Vladimir Poetin is positief getest op het coronavirus. Dmitri Peskov bevestigt tegenover persbureau Interfax dat hij ziek is en is opgenomen in het ziekenhuis. „Ja, ik ben ziek, ik word behandeld.”

Eerder werd ook al Covid-19 vastgesteld bij de Russische premier Michail Misjoestin, en meerdere andere hooggeplaatste functionarissen.

Poetin zei maandag dat Rusland het virus inmiddels redelijk onder controle heeft en dat de lockdownmaatregelend langzaam versoepeld kunnen worden. In het land is inmiddels bij ruim 232.000 mensen het coronavirus vastgesteld, zeker 2.116 mensen zijn aan Covid-19 overleden.

Woordvoerder Dmitri Peskov gaf dinsdag aan dat hij n het ziekenhuis is opgenomen met het coronavirus. Foto Alexey Nikolsky / Sputnik AFP

Loonstijgingen in nieuwe cao's vallen sinds coronacrisis stuk lager uit

In nieuwe cao's die sinds het begin van de coronacrisis zijn afgesproken, stijgen de lonen aanmerkelijk minder sterk dan de afgelopen tijd. Dat is een gevolg van „de onzekerheid die de coronacrisis meebrengt over de economische positie van bedrijf of bedrijfstak”, meldt werkgeversorganisatie AWVN dinsdag.

Vorige maand ging het gemiddeld om een salarisverhoging van 2,4 procent, terwijl de lonen in cao's die de maanden daarvoor werden afgesloten met circa 3 procent stegen. Ook de komende maanden zijn „lagere maandgemiddelden te verwachten”, meldt werkgeversorganisatie AWVN dinsdag. Opvallend is ook dat er in april maar zes nieuwe cao's tot stand kwamen. Normaal gesproken zijn dat er rond de dertig. In de meeste bedrijfstakken liggen de cao-gesprekken nu stil, zegt AWVN. Wanneer die gesprekken worden hervat en afgerond, zullen de loonstijgingen „lager uitkomen”.

AWVN wijst erop dat de cao's die in april zijn afgesproken, grotendeels al waren uitonderhandeld voor de coronacrisis. „Desondanks klinkt de veranderende bedrijfseconomische situatie al her en der door”, aldus de organisatie. AWVN voorziet dat de gevolgen van de coronacrisis voor de loonstijgingen in de private sector beter merkbaar zullen zijn dan bij de overheid.

RIVM: 54 nieuw gemelde coronadoden

Bij het RIVM zijn de afgelopen 24 uur 54 nieuwe doden gemeld ten gevolge van Covid-19. Het totaal aantal gemelde doden in Nederland komt daarmee op 5.510. 35 nieuwe meldingen zijn binnengekomen over patiënten die opgenomen zijn in het ziekenhuis, of in het ziekenhuis gelegen hebben. Daarmee komt het totaal van ziekenhuisopnames op 11.378.

Bij het aantal gemelde doden gaat het niet om overleden personen die de afgelopen dag gestorven zijn, maar meldingen van gestorvenen die van maandag op dinsdag bij het RIVM binnenkwamen. Hetzelfde geldt voor de ziekenhuisopnames. Tot nu toe zijn er 42.984 bevestigde Covid-19-gevallen in Nederland geregistreerd.

Rusland onderzoekt veiligheid beademingsapparaat na twee dodelijke branden

Autoriteiten in Rusland doen onderzoek naar de veiligheid van een type beademingsapparaat na twee dodelijke branden. Dat meldt persbureau RIA. Dinsdag kwamen vijf coronapatiënten in een ziekenhuis in Sint-Petersburg om het leven nadat een beademingsapparaat in brand vloog. Zaterdag zou bij een vergelijkbare brand in een ziekenhuis in Moskou ook al iemand zijn overleden.

De twee beademingsapparaten zouden onlangs gekocht zijn van dezelfde producent in de regio Oeral. Het ziekenhuis in Sint-Petersburg zegt het type voorlopig niet te gebruiken. Het federale agentschap Roszdravnadzor kijkt naar de veiligheid en kwaliteit van de beademingsapparaten, justitie doet strafrechtelijk onderzoek naar de oorzaak van de brand.

Ook brak maandag een brand uit in een bejaardentehuis in de buurt van Moskou. Daarbij kwamen elf mensen om het leven. Dat incident lijkt echter los te staan van de branden in de ziekenhuizen.

In Rusland is inmiddels bij ruim 232.000 mensen het coronavirus vastgesteld. Zeker 2.116 mensen zijn aan Covid-19 overleden.

RIVM: sneltests zijn onbetrouwbaar

Sneltests die binnen een paar minuten aangeven of je besmet bent (geweest) met het coronavirus zijn niet betrouwbaar. Het RIVM raadt dinsdag in een verklaring het gebruik van deze zogeheten point-of-care-tests af. Dit soort tests kunnen gebruikers onterecht geruststellen, of juist ongerust maken.

Een point-of-care-test is een laboratoriumtest die ter plekke bij aan patiënt uitgevoerd kan worden door verpleegkundigen of laboranten. Bekende voorbeelden hiervan zijn een urinestriponderzoek of glucosebepaling na een vingerprik.

In Nederland zijn 23 point-of-care-tests beschikbaar. Een samenwerkingsverband van het RIVM, ziekenhuizen en laboratoria testte er zestien; geen van alle gaf een betrouwbare uitslag. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) deed een soortgelijke oproep begin april. Wereldwijd zijn er 168 coronasneltests in de omloop.

Een COVID-19 sneltest, waar een laboratorium in Bunnik een proefzending vanheeft ontvangen uit China. Foto Piroschka van de Wouw / ANP

Ryanair wil vanaf 1 juli weer dagelijks duizend vluchten uitvoeren

Luchtvaartmaatschappij Ryanair gaat vanaf 1 juli dagelijks duizend vluchten uitvoeren. Dat heeft het Ierse bedrijf dinsdag bekendgemaakt. De duizend vluchten zijn goed voor 40 procent van het vluchtschema dat Ryanair voor de coronacrisis aanhield.

Tot eind juni zullen niet meer dan dertig vliegtuigen van Ryanair per dag vertrekken vanaf verschillende vliegvelden. De veiligheidsvoorschriften die nu gelden voor cabinepersoneel en passagiers zullen ook na 1 juli nog van kracht zijn. Iedereen die meegaat op een vlucht is verplicht een mondkapje te dragen. Ook wordt de temperatuur van passagiers en personeel standaard gemeten en zijn wachtrijen voor het toilet aan boord verboden.

Eerder deze maand maakte de Ierse luchtvaartmaatschappij nog bekend zo’n drieduizend banen te zullen schrappen, als gevolg van de coronacrisis. Bij personeel dat wel mag blijven wordt het salaris gekort. Topman Michael O’Leary zou de helft van zijn salaris hebben ingeleverd.

Sterfte in Nederland nog bovengemiddeld, wel weer afgenomen

Het totale aantal mensen dat overlijdt in Nederland ligt nog bovengemiddeld hoog, maar is wel verder afgenomen in vergelijking met eerdere weken. In week 18 (27 april tot en met 3 mei) stierven 3.299 personen. Dat melden het CBS en het RIVM dinsdag op basis van voorlopige cijfers. Een week daarvoor waren dat er nog 600 meer.

De sterfte valt 5 procent hoger uit dan gemiddeld in de eerste tien weken van dit jaar, terwijl het cijfer normaal gesproken deze maanden juist af zou nemen vanwege het einde van de winter. De afgelopen drie jaar overleden in deze periode ongeveer 2.750 mensen per week, dus ongeveer 550 minder dan in 2020.

Het CBS meldt niet waar de mensen aan overleden, maar de curve van oversterfte komt redelijk overeen met de piek van de corona-uitbraak. Ook suggereren de cijfers dat meer mensen zijn overleden aan Covid-19 dan officieel is vastgesteld. In week 18 meldde het RIVM namelijk zo'n 55 coronadoden per dag.

Naar verwachting komen er in week 18 nog 40 tot 80 doden bij. Het CBS baseert zich op overlijdensberichten tot nu toe.

Brussels Airlines gaat kwart van banen schrappen

De Belgische luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines, dat in financiële problemen verkeert door de uitbraak van het coronavirus, gaat een kwart van zijn vierduizend banen schrappen. Dat is dinsdagochtend bekendgemaakt na een speciaal ingelaste ondernemingsraad. Ook gaat het zijn vliegtuigvloot verminderen met 16 toestellen, waardoor het er 38 overhoudt.

Door de uitbraak van het coronavirus stopte Brussels Airlines vanaf 21 maart tijdelijk met vliegen. Sindsdien komt er nauwelijks nog geld binnen. Brussels Airlines, dat in 2016 werd overgenomen door het Duitse Lufthansa, verkeerde voor de coronacrisis al in financiële problemen. Daarvoor was reeds een herstructureringsprogramma in gang gezet. Dat is door de crisis van tafel.

Veel luchtvaartmaatschappijen hebben het momenteel, nu het internationale vliegverkeer is stilgevallen, bijzonder moeilijk. Air France-KLM wordt geholpen door overheidssteun. Vliegtuigbouwers Airbus en Boeing kondigden al forse ontslagrondes aan. Brussels Airlines heeft financiële hulp van de Belgische regering gevraagd. Het wil 290 miljoen euro, maar daarover is nog geen akkoord bereikt.

Spanje: 14 dagen thuisquarantaine voor wie het land binnenkomt

  • Reizigers die Spanje binnenkomen, moeten vanaf komende vrijdag verplicht twee weken binnenblijven. Alleen in geval van nood, voor doktersbezoek en voor het doen van boodschappen is het nog toegestaan naar buiten te gaan, heeft de regering dinsdag bekendgemaakt. De bepaling geldt voor iedereen die het land in wil, ook Spanjaarden die terugkomen uit het buitenland. Enkel gezondheidspersoneel dat in Spanje komt werken, vrachtwagenchauffeurs en bemanningen van vliegtuigen en schepen zijn uitgezonderd. De verplichting geldt zeker tot 24 mei, de datum waarop de noodtoestand in Spanje afloopt. Als die wordt verlengd, kan ook de quarantaineplicht langer van kracht blijven.
  • Noorwegen gaat vanwege de coronacrisis een uitzonderlijk groot beroep doen op zijn staatsinvesteringsfonds, waarin het land omgerekend zo'n 900 miljard euro aan olieopbrengsten heeft weggezet. Dat staat in de herziene staatsbegroting, meldt persbureau Reuters. In principe mag de regering jaarlijks niet meer dan 3 procent van het fonds aftappen, maar vanwege de huidige economische noodsituatie mag die limiet dit jaar bij uitzondering worden overschreden. De overheid zal omgerekend circa 38 miljard euro opnemen, 4,2 procent van de totale waarde van het fonds. Dit in plaats van de vorig jaar nog geplande 2,6 procent. De laatste keer dat Noorwegen zo'n grote greep deed uit zijn staatsfonds was tijdens de kredietcrisis van 2008 en 2009.
  • In Rusland is opnieuw bij veel mensen het coronavirus vastgesteld. Het afgelopen etmaal telde het land 10.899 positieve tests, iets minder dan een dag eerder maar nog altijd veel meer dan ieder ander land ter wereld. Rusland heeft nu in totaal ongeveer 232.000 geregistreerde coronagevallen. In vergelijking met landen als het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Frankrijk, Duitsland en Nederland voeren de Russen relatief veel tests uit.

Treinverkeer India ondanks lockdown weer hervat

In India rijdt vanaf vandaag weer een beperkt aantal treinen, ondanks het feit dat de lockdown daar nog gaande is en de grenzen tussen deelstaten formeel gesloten zijn. De geairconditioneerde treinen verbinden de hoofdstad Delhi met vijftien andere bestemmingen en rijden op volle capaciteit. Volgens de regering is het nodig het treinverkeer langzaam te hervatten om de stilgelegde economie weer op gang te krijgen.

Het is aan de passagiers zelf om in de treinen aan social distancing te doen, ondanks dat er geen plekken zijn vrijgehouden om meer ruimte te maken. Iedereen moet verplicht een gezichtsmasker dragen. Voordat ze de trein in mogen, wordt bij aankomst op het perron hun temperatuur gecheckt en worden ze geweigerd als ze symptomen vertonen. Wie met de trein mee wil, moet verplicht de corona-app van de regering hebben gedownload, maakte het ministerie van Spoorwegen op het laatste moment bekend. Via bluetooth en gps houdt deze app bij waar iemand is geweest en met wie diegene in contact kwam.

De plotselinge versoepeling is opmerkelijk, niet alleen omdat die nog voor het einde van de lockdown op 17 mei komt, maar ook omdat de restricties tot nu toe zo streng waren - zo mocht er niet meer tussen deelstaten worden gereisd - en het aantal besmettingen in India alleen maar verder oploopt. Maandag kwamen er 3.600 nieuwe besmettingen bij, het totaal staat nu op meer dan 70.000.

Het is aan de deelstaten zelf om te bepalen of de passagiers na aankomst verplicht in quarantaine moeten en zo ja, waar. Tot nu toe zijn twee deelstaten met een officieel bevel gekomen: Karnataka (14 dagen verplicht quarantaine in een overheidsfaciliteit) en Odisha (28 dagen). Sinds 1,5 week zijn er ook treinen ingezet om de honderdduizenden migranten thuis te brengen die door de lockdown gestrand waren. Dat aantal wordt nu eveneens opgevoerd.

In India wordt de corona-app verplicht: wie naar kantoor wil moet hem installeren

Café- of restaurantbezoek vanaf juni: alleen op reservering, gesprek aan de deur

Een verplichte reservering en een controlegesprek aan de deur; bezoek aan een restaurant of café gaat er vanaf 1 juni, als de horeca weer open mag, behoorlijk anders uitzien. Dat blijkt uit de richtlijnen die branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) maandag heeft uitgestuurd naar haar leden. Het protocol is voor de leden als leidraad bedoeld zodat zij volgens de RIVM-richtlijnen kunnen openen in de anderhalvemetersamenleving, al heeft de KHN sterke twijfels of het financieel vol te houden is.

Een spontaan café- of restaurantbezoek zit er niet meer in, blijkt uit het document. Een reservering om een biertje te drinken of een hapje te eten is verplicht. Aan de deur vindt vervolgens een gesprek met een medewerker plaats of de gast verkouden is dan wel griepklachten heeft. De toegang kan erna eventueel geweigerd worden. Alle klanten moeten hun handen wassen bij binnenkomst. Aan de tafel en aan de bar mogen maximaal vier gasten zitten, tenzij het om een gezamenlijk huishouden gaat dat uit meer personen bestaat.

Na het controlegesprek en het handen wassen is het obers of serveerders toegestaan binnen anderhalve meter bij de gasten te komen om de bestelling op te nemen, die uit te serveren of af te ruimen. Na vertrek moeten tafel, stoelen en menu's grondig gereinigd worden.

KHN stelt grote vraagtekens bij de haalbaarheid van de anderhalvemetereconomie in de horeca. Hoewel het technisch mogelijk is volgens de branchevereniging, is het financieel gezien voor veel hotels, restaurants en cafés niet voor lange tijd vol te houden. „Veel minder gasten betekent veel minder omzet. Dat terwijl de vaste lasten van de horecaondernemer wel doorlopen.” Het protocol is opgesteld in een samenwerking tussen horecaondernemers, VNO-NCW/MKB Nederland, het ministerie van Economische Zaken en consultancybedrijf McKinsey.

Tesla heropent fabriek ondanks verbod autoriteiten

De Teslafabriek in Fremont in de Amerikaanse staat Californië gaat de productie vanaf vandaag hervatten. Dat heeft topman Elon Musk bekendgemaakt op Twitter. Lokale autoriteiten hebben daar geen toestemming voor gegeven, omdat Tesla geen plan heeft ingediend met maatregelen om de 10.000 medewerkers van de fabriek te beschermen.

Musk schrijft dat hij de fabriek tegen de regels open laat gaan. “Als er iemand gearresteerd wordt, vraag ik of ze alleen mij meenemen.” Vorige week dreigde Musk de fabriek, de enige Teslafabriek in de VS, uit Californië te verhuizen als de autoriteiten geen toestemming voor heropening zouden verlenen. De topman kondigde daarnaast een rechtszaak aan tegen Alameda County, waar Fremont deel van uitmaakt.

Twitter avatar elonmusk Elon Musk Tesla is restarting production today against Alameda County rules. I will be on the line with everyone else. If anyone is arrested, I ask that it only be me.

Vanwege de uitbraak van het coronavirus werd in Californië alle economische activiteit stilgelegd. Fabrieken en bedrijven moesten sluiten. Het hoofdkantoor van Tesla moest ook dicht, net als de fabriek in Fremont. Musk noemde die beperkingen in een eerder stadium “fascistisch”.

Steven Newsom, gouverneur van Californië, had als onderdeel van de versoepeling van de beperkingen toestemming gegeven voor het heropenen van fabrieken in zijn staat. Gezondheidsfunctionarissen van Alameda County gaven Tesla echter geen toestemming omdat ze geen veiligheidsplan hadden ontvangen.

Op de website geeft de elektrische-autofabrikant meer uitleg over het heropenen van de fabriek. Volgens het bedrijf zijn alle veiligheidsmaatregelen genomen om werknemers te beschermen. In een verklaring schrijft de sherrif van Alameda County dat de autoriteiten op de hoogte zijn van de heropening van de fabriek en dat Tesla daar geen toestemming voor heeft. De sherrif schrijft verder dat hij hoopt dat het bedrijf zal meewerken met de autoriteiten “zonder verdere handhavingsmaatregelen”.

Twitter avatar ACSOSheriffs Alameda County Sheriff #pressrelease - Public Health Updated Statement on Tesla @elonmusk @Tesla @FremontPD @Dare2BWell https://t.co/oU5mSnwZKR

Twitter gaat misleidende tweets over het coronavirus labelen

Twitter gaat stappen ondernemen om de verspreiding van nepnieuws over het coronavirus op het sociale mediaplatform tegen te gaan. Met waarschuwingen en labels moeten bezoekers de mogelijkheid krijgen om meer informatie over een bericht op te vragen. Met zo’n driehonderd miljoen bezoekers per maand is Twitter een van de grootste sociale mediaplatforms ter wereld.

Volgens het bedrijf dienen de labels en waarschuwingsberichten “om aanvullende uitleg of verduidelijkingen te geven in situaties waarin de risico's van schade in verband met een tweet minder ernstig zijn, maar waar mensen nog steeds verward of misleid kunnen worden door de inhoud. Dit maakt het gemakkelijker om feiten te vinden en weloverwogen beslissingen te nemen over wat mensen op Twitter zien”. Vanaf maandag zal Twitter alle berichten, ook de berichten die eerder zijn gepubliceerd, van zo’n label voorzien.

In maart kondigde Twitter al aan dat tweets over het coronavirus die een direct risico konden vormen voor de gezondheid van bezoekers verwijderd zouden worden. Yoel Roth, integriteitsmanager bij het bedrijf, kondigt op Twitter aan dat de nieuwe richtlijnen ook gelden voor wereldleiders.

Voorbeeld van de nieuwe waarschuwingslabels van Twitter. Foto Twitter

In Marokko gestrande Nederlanders komen aan op Schiphol

Een KLM-vlucht met daarin bijna vierhonderd gestrande Nederlanders landt maandagnacht op luchthaven Schiphol. Dat laat de Nederlandse ambassade in Rabat weten. Het is de vierde repatriëringsvlucht vanuit Marokko en de eerste die door KLM verzorgd wordt. De eerste drie vluchten werden door TUI uitgevoerd.

Nadat Marokko een strenge noodtoestand had afgekondigd om de uitbraak van het coronavirus in het land te kunnen bestrijden, kwamen 2.400 Nederlanders vast te zitten in Marokko. Onderhandelingen over de repatriëring van deze groep verliepen moeizaam. De afgelopen twee weken lijkt er eindelijk schot in de zaak te zijn gekomen en hebben honderden Nederlanders naar huis kunnen vliegen. Er zouden nog zo’n 1.500 Nederlanders vastzitten in Marokko.

Lees ook: Hoe Marokko Nederland laat spartelen

Trump voert aantal tests op en verplicht gezichtsmaskers in Witte Huis

De Verenigde Staten steken 11 miljard dollar (10,2 miljard euro) in het verhogen van de nationale testcapaciteit. Dat heeft president Trump bekendgemaakt op een persconferentie op maandag. Het massaal testen van de Amerikaanse bevolking is onderdeel van het plan van de regering om de economie te heropenen.

Volgens Trump worden er elke dag 300.000 Amerikanen getest en zijn er de afgelopen tijd 5.000 nieuwe testapparaten in 700 laboratoria in alle staten in de VS geplaatst. Daar moeten de komende weken honderden testlocaties in apotheken en supermarkten bijkomen.

Eerder op de dag meldden Amerikaanse media op basis van een interne memo dat medewerkers van het Witte Huis verplicht gezichtsmaskers moeten gaan dragen. De maatregelen zijn aangekondigd nadat in korte tijd twee medewerkers van het Witte Huis positief hebben getest op het coronavirus. De maatregel geldt niet niet als mensen achter hun bureau werken. Trump zelf zou hebben aangegeven geen gezichtsmasker te gaan dragen.

Lees ook: Trump in de aanval tegen Democratische gouverneur van Michigan

In de Verenigde Staten zijn inmiddels meer dan 81.000 doden door de gevolgen van het coronavirus geregistreerd. Er zijn tegen de 1,4 miljoen bekende besmettingen. Ondanks de nog steeds oplopende cijfers riep Trump staten op beperkingen te versoepelen.

Volgens de president doen met name Democratische staten weinig moeite om maatregelen op te heffen om zijn herverkiezingskansen te schaden. Hij zei dat door maatregelen als social distancing ook mensen overlijden, bijvoorbeeld door drugsverslavingen of zelfmoord.

Delen van de staat New York, waar zeker 22.000 mensen zijn overleden aan het coronavirus, zullen vanaf deze week wel heropend worden. Zo mogen fabrieken weer open en mag de bouwsector weer aan het werk. Gouverneur Andrew Cuomo noemde het “een opwindende fase”. De stad New York zal tot zeker juni nog gesloten blijven. Hoewel de cijfers in de stad steeds beter worden, is er volgens autoriteiten nog geen reden om mensen weer volledig aan het werk te laten gaan.

Het belangrijkste nieuws van maandag

  • In het afgelopen etmaal zijn bij het RIVM zestien nieuwe sterfgevallen als gevolg van Covid-19 gemeld. Tot nu toe zijn er in Nederland 5.456 mensen overleden aan een coronabesmetting. Het LCPS, dat de bezetting van IC-bedden in de gaten houdt, meldt dat er inmiddels 498 coronapatiënten uit Nederland op IC's zijn opgenomen, negen minder dan eerder. Het RIVM hervat het bevolkingsonderzoek naar verschillende soorten kanker.
  • Naar de kapper, de schoonheidsspecialiste, de basisschool: maandag werd in Nederland een aantal beperkende maatregelen opgeheven. Ook in het buitenland zijn meerdere lockdowns versoepeld. In Spanje gelden nog strenge regels in de grote steden, maar de helft van het land kan weer gedeeltelijk open. Ook in Frankrijk kunnen mensen weer naar de kapper en de winkel en hebben ze geen toestemming meer nodig om de straat op te gaan. Maandag kondigde premier Jacinda Ardern van Nieuw-Zeeland ook nieuwe versoepelingen aan.
  • Linkse oppositiepartijen in de Tweede Kamer en vakbond FNV zijn boos dat bij een volgend steunpakket voor bedrijven mogelijk de boete verdwijnt voor het ontslaan van werknemers.
  • In het Verenigd Koninkrijk gingen aannemers op bouwplaatsen weer aan de slag. De Britse premier Boris Johnson gaf ook meer uitleg over het stappenplan voor de versoepeling van de lockdown. Opvallend daarin was het advies om mondmaskers te dragen in het openbaar vervoer en kleine ruimtes waarbinnen geen afstand kan worden gehouden tot anderen.
  • In het asielzoekerscentrum in Sneek zijn nu in totaal 28 coronabesmettingen vastgesteld. Vrijdag werd bekend dat 22 mensen besmet waren; daarna zijn bijna alle bewoners en medewerkers van het centrum getest door de GGD.
  • De maatregelen in Italië hebben bedrijven hard geraakt: de productie van de industrie van dat land is in maart met 29,3 procent ingezakt. Ook flinke problemen in Colombia: de grote luchtvaartmaatschappij Avianca heeft zondag uitstel van betaling aangevraagd in de Verenigde Staten. Het bedrijf, de op een na grootste maatschappij in Latijns-Amerika, zag 80 procent van de inkomsten wegvallen door de coronacrisis.

Blog van dinsdag 12 mei

Welkom in een nieuw coronablog. NRC verzamelt hierin elke dag de laatste ontwikkelingen rondom de coronacrisis, in Nederland en het buitenland.

Lees hier het blog van maandag 11 mei terug