Politie rukt vaker uit voor overlast

Meldingen Sinds de coronacrisis is het aantal meldingen van overlast gestegen, blijkt uit politiecijfers.

Wijkagenten controleren of mensen zich aan de coronamaatregelen houden. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP
Wijkagenten controleren of mensen zich aan de coronamaatregelen houden. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

De politie is de afgelopen anderhalve maand vaker uitgerukt voor overlast door „verwarde personen”, „zwervers”, jongeren, en vanwege meldingen over geluidshinder. Dit blijkt uit cijfers van de politie, opgevraagd door NRC.

Zo kreeg de politie in april ruim 9.600 overlastmeldingen over verwarde personen, diezelfde periode vorig jaar ging het om 8.030 meldingen. De overlast door daklozen is toegenomen van 1.850 naar 2.700.

Voor het eerst sinds de corona-uitbraak is het aantal overlastmelding die de politie registreert, gestegen. Agenten, schrijft een politiewoordvoerder per e-mail, worden „meer geconfronteerd met mensen die van de zorg verstoken zijn geraakt, geen dagbesteding meer hebben, begeleiding ontberen”. En: „Ook zijn er mensen niet in beeld, daarover zijn we bezorgd.”

Hulpverleners en psychiaters vrezen dat psychiatrische patiënten tijdens deze crisis buiten de boot vallen. Door de coronamaatregelen van 23 maart zien behandelaren hun patiënten amper in levende lijve, contact verloopt via de telefoon of beeldbellen. Behandelaren vinden het lastig om goed contact te maken met hun patiënten. Door de crisis ontbreekt het dagritme en focussen patiënten zich meer op hun psychische klachten.

Bij ggz-klinieken in het land daalde het aantal nieuwe aanmeldingen de afgelopen anderhalve maand „oplopend tot zelfs” 80 procent, volgens onderzoek van koepelorganisatie GGZ Nederland. Patiënten die behandeling van bijvoorbeeld een depressie maanden uitstellen, riskeren dat hun klacht chronisch wordt, zeggen behandelaren.

Lees ook het nieuwsbericht: Patiënt mijdt de psychiatrie

De exacte relatie tot corona wordt nog onderzocht, schrijft de politiewoordvoerder over de toenemende overlast van verwarde personen. Een gesprek met de „partners in de zorg” en een „nadere analyse” van de cijfers moeten uitkomst bieden. Deze specifieke overlast stijgt jaarlijks met gemiddeld 8 procent. De huidige stijging, van 20 procent, ligt een stuk hoger.

Henk van Dijk, landelijk programmaleider ‘personen met verward gedrag’ van de Nationale Politie, zegt: „We maken ons voorzichtig zorgen.” De ernst van de incidenten is niet anders dan normaal. Er wordt niet meer geweld gebruikt, zegt Van Dijk.

De overlast van daklozen ligt bijna de helft hoger dan vorig jaar april en steeg van ruim 1.850 naar 2.700 meldingen. Dat is ruim hoger dan piekmaand juli afgelopen jaar. „Opvallend hoog”, zegt Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad van de 25 veiligheidsregio’s. Een verklaring voor de toename heeft hij niet.

Meer verveling, meer stress

Volgens hoogleraar Hans Kroon, verbonden aan het Trimbos-instituut en Tilburg University en gespecialiseerd in psychiatrische zorg in de wijk, zijn er verschillende „mogelijke oorzaken” voor de toename in overlast van daklozen. Kroon baseert zich op onderzoek dat hij momenteel doet vanuit het Trimbos-instituut. De eerste „voorzichtige conclusies” wil hij wel delen. Door de coronacrisis vallen belangrijke zekerheden, zoals vrijwilligerswerk en dagbesteding, ook voor daklozen weg. De verveling slaat toe, zegt Kroon. Er is meer stress. En het is moeilijker om aan geld te komen, zegt Kroon. „Dat kan voor irritaties en problemen zorgen.”

Bovendien vallen daklozen meer op, omdat het rustiger is op straat. „Thuisblijvers bellen eerder de politie.” En, de meest simpele verklaring volgens Kroon die niets te maken heeft met corona: het aantal daklozen is de laatste tien jaar toegenomen, zo ook de overlast op straat.

Jongeren zorgen ook voor meer overlast, blijkt uit de politiecijfers. In maart registreerde de politie bijna tienduizend meldingen, ruim duizend meer dan de hoogste maand vorig jaar. De cijfers van april zijn nog niet gepubliceerd, maar de stijging zet – naar verwachting – door. De jeugd heeft een „enorme behoefte” om samen te zijn, maar dat mag nu niet, zegt Hubert Bruls, de voorzitter van het Veiligheidsberaad. „Wij hebben veel gehandhaafd, dat zie je terug in de cijfers.”