Vissers vaker benaderd voor drugssmokkel

Criminaliteit Noord-Hollandse vissers zijn geliefde partners van drugshandelaren, omdat ze over veel nautische kennis en kunde beschikken.

Viskotter op zee.
Viskotter op zee. Foto Juan Vrijdag

Vissers, bemanningsleden en scheepseigenaren in Noord-Holland worden steeds vaker door criminelen geworven voor de smokkel van drugs over zee. Uit een inventarisatie van een projectteam van onder meer het Openbaar Ministerie (OM), politie en enkele gemeenten in 2018 bleek dat op dat moment zeker honderd Noord-Hollanders betrokken waren bij drugssmokkel op zee.. Ze raken deels om hun nautische kennis en kunde betrokken.

Lees ook: Nederlandse vissers te vatbaar voor avances van criminelen

Het projectteam Maritieme Smokkel heeft drie prioriteiten: de aanpak van drugssmokkel via de ruim honderd jachthavens in het gebied (de provincie, exclusief de regio Amsterdam), het weerbaar maken van visserijbedrijven en het tegengaan van witwassen van crimineel geld. Het project ontvangt 2 miljoen euro uit een landelijk ondermijningsfonds.

Een aanleiding voor het project was een analyse uit 2018 van de politie en het OM. Die zagen dat bij drugssmokkel op en rond de Middellandse Zee veel Nederlanders betrokken zijn. In anderhalf jaar tijd waren daar 17 schepen betrapt met grote partijen cocaïne of hasj aan boord. Van de verdachte Nederlanders bleek twee op de drie uit Noord-Holland te komen.

Het eerste advies van het team heeft betrekking op de visserij, een sector die het financieel zwaar heeft. Op 25 februari waarschuwde het team dat zich op de visserij richt de ministers Carola Schouten (Landbouw, CU) en Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) in een brief: „De Nederlandse visserijsector lijkt de laatste jaren (in toenemende mate) kwetsbaarder en daardoor vatbaarder te zijn geworden voor druk en geld vanuit criminele organisaties.”

Om dit tegen te gaan wil het team een financiële toets die is geënt op de wet Bibob. Dat zou betekenen dat een visserijbedrijf pas een vergunning krijgt als zijn integriteit is getoetst door de overheid. Dat toetsen kan al bij de aanvraag van bouw- of horecavergunningen, maar niet in de visserij. Officier van justitie Sylvia Kubicz wil dat vergunningen worden geweigerd „aan vissers die op een oneerlijke manier aan hun geld komen.”

Het team wil ook dat vissers die zich misdragen, worden uitgesloten van subsidies. Zo is begin dit jaar afgesproken hoe de ruimte op zee wordt herverdeeld, in het Noordzeeakkoord. Er is 119 miljoen euro beschikbaar om vissers uit te kopen en de vissersvloot te verduurzamen.

Laat dat geld niet terecht komen bij vissers die hun vergunning misbruiken voor criminele zaken, vraagt het team de ministers in de brief. Daarin staat ook: „Op dit moment zijn de pakkans en de straffen relatief laag. Vissers hebben meer te winnen met het overtreden van de regels dan te verliezen.”

Pim Visser, directeur van de vereniging van kottervissers VisNed, is blij met het project, zegt hij. „Ook wij willen onze leden weerbaar maken tegen criminele invloed.” Over de integriteitstoets voor vissers is hij terughoudend. „Dat is nu niet aan de orde.” Zodra het kabinet zo’n toets wil invoeren „zullen we daar zeker over in gesprek gaan.”

Drugshandel pagina 28-29