Opinie

Ramadan

Dit jaar was er in Nederland voor moslims een mooie ontwikkeling: diverse vertegenwoordigers van de overheid wensten Nederlandse moslims een fijne Ramadan toe. Voor het eerst na een lange tijd deed ook onze premier hieraan mee. En dat was voelbaar. Vanuit de moslimgemeenschap reageerden veel mensen positief en ze benadrukten dat het bijdraagt aan het gevoel van erbij horen en onderdeel zijn van dit land. En de impact van dat gevoel, het gevoel van erbij horen, onderschatten we wat mij betreft te vaak. Ook als sommigen aangeven dat ze nergens bij willen horen of geaccepteerd hoeven te worden om gelukkig te kunnen zijn, kunnen we er niet omheen dat het voor velen wel relevant is en dat het wat doet met hun gevoel van saamhorigheid, maar ook gevoel van veiligheid in een omgeving. En precies dat is wat mij betreft de essentie van afgelopen week: veiligheid. Je kunt immers niet veilig zijn als je niet vrij bent, dus laten we die vrijheid koesteren en de verantwoordelijkheden die met die vrijheid gepaard gaan omarmen en bewaken.

Met name bewaken is een interessant woord in dezelfde zin als vrijheid. Immers, hoe vrij kun je zijn als we elkaar op allerlei zaken gaan wijzen, corrigeren of misschien zelfs beperken? Daarom is het des te belangrijker dat we in deze tijden beseffen wat we bewaken en welke impact ons handelen en woorden hebben op anderen. Tegelijkertijd dienen we niet naïef te zijn en te beseffen dat vrijheid een gedeeld goed is, dus het is niet voor één individu, maar van ons allen als collectief. Dit betekent in de praktijk dat de één zijn vrijheid de ander kan beperken en andersom. Juist daarom is het essentieel dat we beseffen hoe om te gaan met die vrijheid en hoe we zoveel mogelijk mensen tegemoet kunnen komen om als vrije mensen deel te kunnen nemen aan onze maatschappij.

Deze maand voel ik mij vrij en gezegend, omdat ik in staat ben mijn geloof te praktiseren in een land op een manier die ikzelf wil. Tegelijkertijd voel ik mij ook beperkt en bekneld, omdat ik door een wereldwijde pandemie verplicht ben een prachtige maand vol met spiritualiteit eenzaam of in kleine kringen door te brengen in tegenstelling tot hoe dat normaal gaat binnen de moslimgemeenschap.

Het voelde daarom ook erg bevrijdend toen ik dit jaar, meer dan voorgaande jaren, allerlei berichten kreeg van niet-islamitische vrienden, collega’s en kennissen die mij een mooie Ramadan toe wensten. Net zoals de woorden van onze premier op landelijk niveau hadden deze berichten een enorm impact op mij op persoonlijk niveau. Het doet mij enorm goed om te zien dat meerdere mensen in deze tijd creatief omgaan met de beperkingen die gepaard gaan met deze bijzondere omstandigheden en anderen stimuleren er wat moois van te maken. Zo ook de Rotterdamse Ayca Öztürk, die met haar initiatief Samen Ramadan Vieren oproept om deze maand iedere avond om 22.00 uur drie keer de lichten van je woonkamer aan en uit te doen als gebaar van saamhorigheid naar hen die deze dagen minder vrij doorbrengen dan ze wellicht hadden gewild. Ik zou zeggen, doe mee en vier de vrijheid door ook uw lichten aan en uit te doen.

Halil Karaaslan is programma- manager diversiteit en inclusie in de sociale sector. Hij schrijft een wisselcolumn met Mirjam de Winter.