Ministerie spreekt met retailers over distributie mondkapjes

Bescherming Economische Zaken bekijkt met retailers als Albert Heijn en Etos of ze afspraken kan maken over de de inkoop en de verdeling van mondkapjes over winkels.

Mondkapjes rolle van de band bij de Nation Technology Group in het Chinese Beijing. Foto Wu Hong/EPA
Mondkapjes rolle van de band bij de Nation Technology Group in het Chinese Beijing. Foto Wu Hong/EPA

Het minister van Economische Zaken en Klimaat spreekt met retailers over de gezamenlijke inkoop en distributie van mondkapjes. Een mogelijke optie is een consortium, vergelijkbaar met het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH), dat de inkoop voor de zorg coördineert. In ieder geval Albert Heijn en Etos denken na over „een publiek-private samenwerking”, zegt een woordvoerder van Albert Heijn tegen NRC.

Lees hier meer over de mondkapjesplicht: Openbaar vervoer nog niet bedoeld voor plezierritjes

Nu door het verplichten van eenvoudige, chirurgische mondkapjes in het openbaar vervoer vanaf 1 juni een sterk stijgende vraag naar mondkapjes wordt verwacht, duiken verschillende winkelketens op deze markt. Zo gaan Albert Heijn en Etos op stations, op Schiphol en in de reguliere winkels straks naast de paracetamol en keelpastilles ook mondkapjes aanbieden in de schappen. Ook bij onder meer Kruidvat, Blokker, Bol.com en Hema zijn deze beschermingsmiddelen de komende tijd verkrijgbaar.

Zelfs bij een bezetting van maximaal 40 procent van de capaciteit van treinen en bussen zijn er dan waarschijnlijk miljoenen per week nodig. De winkelketens concurreren bij hun inkoop met elkaar om mondkapjes uit het buitenland. Volgens een bron rond het ministerie is er „in China geen schaarste” maar is „centrale coördinatie wel gewenst”. „Er is vanuit veel landen belangstelling voor beschermingsmiddelen en die behoefte blijft. Als Blokker of Kruidvat een order van een miljoen mondmaskers plaatst, zet dat weinig zoden aan de dijk. Dit vraagt om samenwerking, waarbij de overheid voor de Nederlandse markt grote inkooporders doet.”

Retailers zelf willen nog niet al te veel zeggen over een mogelijke rol van de overheid bij hun mondkapjesinkoop. Duidelijk is wel dat Albert Heijn en Etos er serieus over nadenken. Een woordvoerder van Albert Heijn schrijft in vragen op de mail: „Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en VNO-NCW/MKB-Nederland zullen samen met de betrokken partijen (groothandels, retailers en inkopers) de productie, inkoop en de distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen bespreken.”

De winkels kijken daarbij naar „de mogelijkheden van publiek-private samenwerking” en het „verder benutten van de mogelijkheden van Nederlandse productie”. Het is volgens de woordvoerder goed om via overleg „te voorkomen dat partijen elkaar in de weg gaan zitten”.

Hulp bij transport

Publiek-private samenwerkingen waarbij gezamenlijk wordt ingekocht zijn zeldzaam in Nederland. De termijn waarop de mondkapjesplicht in het ov ingaat en de hoeveelheid die dan nodig is, maakt de situatie uniek. Ook speelt mee dat Nederland zelf geen mondkapjes maakt voor niet-medisch gebruik en dus afhankelijk is van een onzekere buitenlandse markt. Via het LCH heeft Nederland daar voor de zorg al enige ervaring met de gezamenlijke inkoop.

Het ministerie benadrukt dat er op dit moment „nog geen concrete afspraken” gemaakt zijn. „Maar we zijn afgelopen weken vooruitlopend op de mondkapjesplicht wel gaan nadenken over de vraag: waar gaan we ze dan vandaan halen?”, zegt een woordvoerder. „Welke initiatieven zijn er en welke rol kunnen wij daarin spelen? We doen dat om niet alles op zijn beloop te laten als er straks die mondkapjesplicht voor het OV is.”

Ook de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) wordt hierbij betrokken vanwege de kennis „over het transport en de inkoop, de contacten met ambassades en het garanderen van volumes die vaak een gunstigere prijs opleveren”, zegt het ministerie.