Recensie

Recensie Boeken

Mark Lanegan: ‘Had ik mijn vriend Kurt Cobain kunnen redden?’

Autobiografie In zijn nieuwe autobiografie ‘Sing Backwards and Weep’ schrijft Screaming Trees-zanger Mark Lanegan openhartig over zijn persoonlijke drugshel en zijn gedoemde vriendschap met Kurt Cobain.

Mark Lanegan.
Mark Lanegan. Travis Keller

Heroïne en crack: voor Mark Lanegan was de combinatie even vanzelfsprekend als muesli met yoghurt voor anderen. Jarenlang was de zanger van rockgroep Screaming Trees verslaafd. Om nog maar te zwijgen van zijn excessen met drank, wiet, wapens, cocaïne, seks en pas in de laatste plaats rock-’n-roll. In zijn autobiografie Sing Backwards and Weep reconstrueert Lanegan nauwgezet hoe hij zich van een losgeslagen tiener ontwikkelde tot een notoire en ten dode opgeschreven junkie.

Mark Lanegan (55) groeide op voor galg en rad in Ellensburg, een saaie provinciestad in het noordwesten van de VS. Leren kon hij niet en als rebelse puber uit een liefdeloos gezin kwam hij al snel op het dievenpad. Muziek werd zijn redding. Zijn liefde voor punk en glamrock bracht hem in contact met de zwaarlijvige broers Van en Lee Conner, met wie hij Screaming Trees begon. De groep verhuisde naar Seattle en werd een van de aanstichters van de plaatselijke grungebeweging. Kurt Cobain was een fan. Ze werden vrienden en drugbuddies. Nirvana’s succes oversteeg dat van Screaming Trees maar Lanegan bleef onderdeel van Cobains inner circle.

Lees ook: Lanegans duistere verbond met new wave

Bloedstollend

In zijn boek schijft Lanegan bloedstollend gedetailleerd hoe de drugs steeds belangrijker werden in zijn leven. Hij haatte de muziek van zijn band, gecomponeerd door gitarist Lee Conner die er een oubollige jarenzestig-obsessie op na hield. Het wankele succes van Screaming Trees stelde Lanegan in staat zijn duistere obsessies met seks en drugs uit te leven. Terwijl zijn heroïneverslaving ernstige vormen aannam werd toeren buiten de VS een steeds grotere opgave. In een pagina’s lange beschrijving memoreert hij zijn helletocht van november 1996. Verstoken van heroïne en ziek als een hond treedt hij op in het Duitse televisieprogramma Rockpalast en hobbelt hij liggend op de versterkers mee met de roadies naar Amsterdam. Daar begint zijn nachtelijke zoektocht naar heroïne „op dat plein met het grote monument waar altijd dealers rondhangen”. Na een gruwelijke drugsodyssee en een aanvaring met een taxichauffeur bereikt Lanegan met hangen en wurgen zijn concert in Paradiso. „Lamlendig”, vond NRC het.

Nauwkeurig en openhartig haalt Mark Lanegan de omstandigheden op van de laatste dagen van Kurt Cobain. Ze waren vrienden op afstand gebleven, omdat Nirvana’s megasucces en Lanegans persoonlijke drugshel zich ver van elkaar afspeelden. Na een zelfmoordpoging in Rome werd Cobain opgenomen in een afkickkliniek, waar hij wegliep. Toen Lanegan verschillende keren niet had gereageerd op een telefonische noodkreet verdween Cobain van de radar. Een door Cobains management ingehuurde privédetective nam Lanegan op sleeptouw om te zoeken op de vertrouwde drugsadressen in Seattle. De zoektocht bracht hen naar Cobains villa, waar overal werd gekeken behalve in de ruimte boven de garage. Daar werd Kurt Cobains lichaam twee dagen later gevonden. Mark Lanegan wordt nog steeds opgevreten door schuldgevoel. Had hij iets kunnen doen? Had hij zijn vriend kunnen redden als hij de telefoon had opgepakt?

Mark Lanegan. Travis Keller

Survivor

Lanegans boek eindigt in april 2002 met de dood van zijn andere hartsvriend Layne Staley, zanger van Alice In Chains. Zelf is Mark dan al een paar jaar clean, na een openbaring over alle rottigheid die hij in zijn leven heeft uitgehaald en de verlossing die hem wacht na de rehab. Courtney Love en Josh Homme hielpen hem terugvechten. Inmiddels is Lanegan een gerespecteerd soloartiest die met zijn nieuwe album Straight Songs of Sorrow een soundtrack bij zijn autobiografie uitbrengt. In songs als ‘Skeleton Key’ (‘Is it my fate to be the last man standing?’) en ‘Eden Lost and Found’ (‘Sunrise coming up baby/ to burn the dirt right off of me’) zingt hij zijn leven. Met gruizige stem en muziek in de tijdloze traditie van Tim Hardin, Johnny Cash en Nick Cave.

Een politieagent liet hem lopen met de drugs die hij bij zich droeg, omdat hij in die uitgeteerde junkie de oude held van Screaming Trees herkende. „Was jij vroeger niet die zanger?” Mark Lanegan is meer dan dat: een survivor, een tough guy, een artiest die nog jaren mee kan.