Georgië en Oekraïne ruziën over politieke comeback Saakasjvili

Oekraïense politiek De benoeming van de omstreden politicus Saakasjvili in de Oekraïense politiek schoot Georgië in het verkeerde keelgat.

Micheïl Saakasjvili, vrijdag na een interview met Reuters in zijn woning nabij de Oekraïense hoofdstad Kiev
Micheïl Saakasjvili, vrijdag na een interview met Reuters in zijn woning nabij de Oekraïense hoofdstad Kiev Foto Valentyn Ogirenko/Reuters

Georgië heeft vrijdag zijn ambassadeur uit Kiev teruggeroepen in een diplomatieke rel met Oekraïne. Aanleiding voor de ruzie is de terugkeer van de Georgische oud-president Micheil Saakasjvili naar de Oekraïense politiek. Saakasjvili werd donderdagavond, na weken van speculaties en onderhandelingen, benoemd tot voorzitter van de Nationale Raad voor Hervormingen, een adviesorgaan voor de regering. „Oekraïne moet uit de modder getrokken worden”, zei de politicus donderdag bij zijn benoeming.

De benoeming leidde ertoe dat de Georgische autoriteiten vrijdag hun ambassadeur terugriepen. In Georgië wordt de oud-president (2004-2013) gezocht wegens machtsmisbruik. Het land vraagt Oekraïne, waar Saakasjvili zijn politieke carrière voortzette en hij een paspoort kreeg, al jaren om zijn uitlevering, maar zonder resultaat.

Lees ook ‘Fietsend strijdt Saakasjvili verder tegen de Oekraïense regering

Vorige week nog leek het erop dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky hem zou benoemen tot vicepremier, maar hij kreeg daarvoor niet het benodigde aantal stemmen van het parlement, zo meldden Oekraïense media, en moest genoegen geven met een lagere functie buiten het kabinet van de vorig jaar aangetreden president Zelensky.

Gezocht wegens machtsmisbruik

Saakasjvili ontvluchtte Georgië in 2011 na verloren verkiezingen en wordt sindsdien gezocht voor machtsmisbruik en in absentia veroordeeld tot drie jaar gevangenis – een beschuldiging die volgens hemzelf politiek gemotiveerd is.

In Oekraïne werd Saakasjvili in 2016, door vriend en toenmalig president Porosjenko, tot gouverneur benoemd van Odessa, waar hij met zijn rigoureuze anticorruptiebeleid opschudding veroorzaakte. De twee kregen ruzie, Saakasjvili ontvluchtte het land en verloor zijn paspoort. Hij kwam naar Nederland, het land van zijn echtgenote Sandra Roelofs. Kort na Zelensky’s presidentiële overwinning begin 2019, gaf hij Saakasjvili diens door Porosjenko ontnomen Oekraïense paspoort terug. Nu blijkt dat Zelensky hem ook een herstart van zijn politieke loopbaan gunt.

Maar dat de controversiële politicus ook in Oekraïne niet erg welkom meer is, bleek vorige week, toen hij op zijn Facebookpagina liet weten dat hij door Zelensky was gevraagd om vicepremier te worden. Die aankondiging maakte veel negatieve reacties los onder politici en zakenmensen. „Wij herinneren ons Saakasjvili allemaal van het verleden, en het lijkt erop dat we opnieuw een turbulente tijd ingaan met de regering. We hebben geen idee waar dit toe zal leiden”, zei een anonieme buitenlandse investeerder tegen The Financial Times.

Lees ook dit interview met Micheïl Saakasjvili uit 2018

Gesprekken IMF

Sinds de voormalig televisiekomiek Volodymyr Zelensky in 2018 tot president werd gekozen, probeert hij zijn imago als hervormer waar te maken en de stabiliteit in het door oorlog verscheurde land te herstellen. De coronacrisis maakt die opgave niet gemakkelijker. De economische groei van de laatste jaren lijkt te zullen verdampen onder druk van de pandemie. Het Internationaal Monetair Fonds staat op het punt een lening van 8 miljard dollar te verstrekken, in ruil voor toegezegde bankhervormingen en de aanpak van corruptie.