Wat heb je aan thuis stage lopen?

Stagiairs Elk jaar lopen circa honderdduizend studenten in Nederland stage. Maar hoe ontwikkel je nieuwe werkroutines als op de werkvloer alles anders is?

Veel studenten die eigenlijk stage zouden moeten lopen, doen dat nu noodgedwongen thuis.
Veel studenten die eigenlijk stage zouden moeten lopen, doen dat nu noodgedwongen thuis. Foto HH

Op het moment dat ze op de fiets stapt voor haar eerste stagedag, is ze al bang dat het haar laatste zal zijn. Op 16 maart begint mbo-student bedrijfsadministratie Sophia Bergsma (20) als stagiair op het kantoor van Patta Exclusive Sneakers in Amsterdam. Horeca en scholen zijn dan al dicht en een groot deel van Nederland werkt thuis.

En inderdaad, bij aankomst hoort Sophia dat ook zij vanuit huis gaat werken. „Toen ging het allemaal zo snel”, vertelt de student. „Ik heb op kantoor een stoomcursus gekregen, zodat ik daarna thuis aan de slag kon.”

Nu boekt Sophia facturen in vanuit haar kamertje. Ze is dankbaar dat ze zo alsnog stage kan lopen, maar het is bepaald niet wat ze zich ervan had voorgesteld. „Ik had veel liever op het kantoor gezeten”, verzucht ze. „Tijdens het dagelijkse videogesprek met collega’s denk ik soms: waar hebben jullie het in godsnaam over? En wat moet ik nu doen?”

Studenten die tijdens de coronacrisis stage lopen, staan voor een lastige opgave. Want hoe kom je deze periode zinvol door als je het vak nog niet goed beheerst? Je kent weinig collega’s bij naam, snapt niets van je online werkomgeving, en hebt geen idee wat er van je verwacht wordt. Hoe ziet stage lopen tijdens corona eruit? Wat leer je nu niet, en wat juist wel?

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek telt Nederland zo’n honderdduizend stagiairs per jaar. Ongeveer de helft van hen zijn mbo’ers, voor wie stages een groot en belangrijk onderdeel van de praktijkgerichte opleidingen zijn, en een cruciale stap naar zelfstandigheid op de arbeidsmarkt.

Een van de vestigingen van Patta Exclusive Sneakers in Amsterdam, waar mbo-studente Sophia Bergsma stage zou lopen. Foto Simon Lenskens

Voor sommige studenten is stage lopen tijdens de coronacrisis praktisch onmogelijk. Het bedrijf is dicht, werkzaamheden kunnen niet vanuit huis verricht worden, of er is geen tijd of mankracht om de stagiair te begeleiden. De rest houdt moedig stand, vanuit huis of toch op de werkplek. Sommigen hebben het zelfs druk.

Compleet veranderd

Neem pabostudent Hidde Groote Schaarsberg (21). Hij is op zijn stageplek nu harder nodig dan ooit. Al zeven maanden stond hij twee dagen per week voor de klas in het speciaal basisonderwijs, de rest van de week studeerde hij nog. Vanaf het moment dat de scholen sloten, lag plotseling zijn eigen studie stil en nam de stage de hele week in beslag.

„Mijn stage is compleet veranderd”, vertelt hij. „Ik krijg veel extra taken nu. Mijn collega’s rekenen hier op me, en thuisonderwijs verzorgen voor het speciaal onderwijs is een grote uitdaging.”

Eerder kon Hidde zijn werkdagen tevoren uittekenen, nu is het afwachten hoe zijn dag verloopt. „Mijn dagen bestaan uit videovergaderen met collega’s, lespakketten maken en bellen met ouders. Iedere dag is compleet anders.”

Lees ook: ‘Je merkt al dat de videobelletjes minder gezellig worden’

Onrealistisch beeld

Het is maar de vraag of stage lopen in deze tijd je goed voorbereidt op het werk zoals het er in normale tijden uitziet. Normaal gesproken krijg je tijdens je stage eindelijk een idee van hoe de theorie er op de werkvloer écht uitziet. Maar wat stagiairs nu meemaken, biedt vaak geen realistisch beeld.

„De kans is groot dat studenten die nu stage lopen, zich op bepaalde punten minder ontwikkelen”, vertelt Paulien Meijer, wetenschappelijk directeur van de docentenacademie van de Radboud Universiteit Nijmegen. „Naast heel veel nieuwe vaardigheden leren, is het tijdens een stage ook belangrijk om routines onder de knie te krijgen. Dat is belangrijk om later goed te functioneren op de werkvloer. De routines die stagiairs nu ontwikkelen, zijn waarschijnlijk niet bruikbaar als straks alles weer bij het oude is.”

Dat is een groot gemis, vindt Francien van der Meulen, docent aan het roc Noorderpoort in Groningen. Zij begeleidt Sophia en andere mbo’ers tijdens de laatste stage voor ze hun diploma halen en de arbeidsmarkt opgaan. Van der Meulen: „Hoe is de sfeer op de werkvloer? Hoe ga je met collega’s om? Hoe werk je samen, of juist zelfstandig? Dat zijn voor mijn leerlingen belangrijke dingen om tijdens een stage te leren.”

De routines die stagiairs nu thuis ontwikkelen, zijn straks niet meer bruikbaar

Voor haar studenten markeert de stage een belangrijke eerste stap in hun carrière. „Daar krijgen ze vaak hun eerste baantje. Ze zijn gelijk ingewerkt en het bedrijf weet wat ze kunnen. Ik ben bezorgd dat dit straks lastiger wordt, omdat ze zichzelf nu niet zo goed kunnen laten zien.”

Ze merkt dat een aantal van haar studenten op stage sneller wordt vergeten. „Ik moet er in deze periode regelmatig achteraan bellen. Begeleiders hebben het nu vaak zelf druk op hun werk, en dan verliezen ze soms de stagiairs uit het oog.” Skype staat een uurtje aan, daarna moeten haar studenten het weer alleen gaan uitzoeken.

Professionele ontwikkeling

Dat neemt niet weg dat er voor stagiairs ook mooie kansen liggen als ze zich door deze periode heen weten te worstelen. Deze situatie is bij uitstek geschikt om je professionele ontwikkeling een boost te geven, denkt Paulien Meijer van de docentenacademie. „Iedereen zit nu in een eigen bubbel thuis. Je moet dus echt actief contact opnemen met je collega’s, hulp durven vragen, initiatief nemen, creatief zijn.” Even elkaar aanschieten in de koffiekamer is een stuk makkelijker, erkent Meijer.

Sophia belt nu op eigen initiatief haar begeleider als ze toe is aan een nieuwe taak. Daar is ze trots op, want dat deed ze „eerder echt niet”. Hidde leert hoe hij zijn lessen zo kan aanpassen dat die ook bij zijn leerlingen thuis goed terechtkomen. „Ik word gedwongen om creatief met de lesstof om te gaan.”

Volgens Meijer heb je hier straks tijdens je sollicitatiegesprek ook iets aan. „Als je daar kunt vertellen dat je dit allemaal hebt geleerd, is dat echt een pre. Dat zijn de dingen die je toekomstige werkgever wil horen.”