Versoepeling coronamaatregelen leidt ook tot meer discussie in Kamer

Coronadebat Ook Rutte moest donderdag in de Kamer toegeven dat hij niet alle antwoorden heeft over de versoepeling. „Het wordt heel spannend.”

Minister Hugo de Jonge herhaalde in het Kamerdebat dat vanaf juni „iedereen met klachten” getest kan worden.
Minister Hugo de Jonge herhaalde in het Kamerdebat dat vanaf juni „iedereen met klachten” getest kan worden. Foto Bart Maat/ANP

„Een stortvloed van vragen.” Premier Rutte (VVD) voorspelde zelf woensdag al op zijn persconferentie dat het stappenplan om de coronarestricties te versoepelen voor de nodige opwinding zou zorgen. Donderdag bleek in de Tweede Kamer dat hij dat goed had gezien. Veel partijen waren onverwacht kritisch over de aangekondigde exitstrategie, niet in de laatste plaats omdat er nog zoveel onduidelijk is. Ook voor Rutte zelf, zo bleek al snel.

De premier kroop aan het begin van de avond achter het spreekgestoelte, tussen twee ministers door, om een aantal uitspraken recht te zetten die hij eerder die dag zelf had gedaan. Vanaf 1 juni geldt op terrasjes anderhalve meter afstand, ook voor mensen die aan hetzelfde tafeltje zitten. Maar dus niet zoals Rutte eerder beweerde, tot verbijstering van zijn eigen partijgenoot en jonge vader Klaas Dijkhoff, voor kinderen „onder de twaalf jaar”. En o ja: de bovengrens van dertig personen in bioscopen geldt „per zaal”, en dus niet per bioscoop, zei Rutte in reactie op de nodige twitterpaniek hierover.

Complexe puzzel

Het tekende hoe ingrijpend de nu aangekondigde beleidsverandering is. Tot nu toe zat alles op slot. Dat was duidelijk. Vanaf maandag gaat er van alles open, gefaseerd, over een periode van bijna vier maanden. Een zeer complexe puzzel, waarvan Rutte moest toegeven dat het leggen nog „heel spannend” gaat worden. Omdat lastig te voorspellen blijft hoe het coronavirus zich gaat gedragen. Maar ook omdat het niet gemakkelijk is om uit te leggen waarom zwembaden eerder open mogen dan sportscholen – chloor is het virus niet welgezind, zweet wel, legde Rutte uit.

Die nieuwe fase leverde ook een ander debat op: zolang het crisissfeer was en het om IC-bedden en volksgezondheid ging, toonden partijen zich inschikkelijk en bleven paradepaardjes op stal. Maar nu er meer mogelijk is, meer mag, en ook maatschappelijke en economische vraagstukken prominenter in beeld komen, ontstaat er discussie. Terwijl Nederland zoekt naar het ‘nieuwe normaal’, keerde de Kamer donderdag voorzichtig terug naar het ‘oude normaal’ en werd voor het eerst weer politieke verantwoording geëist van Rutte.

De linkse oppositie plaatste vraagtekens bij de woensdag aangekondigde versoepelingen. GroenLinks-leider Jesse Klaver twijfelde of de „buffer” op de IC’s groot genoeg is. „Moeten we niet straks op de hele korte termijn toch weer de boel dichtgooien”, vroeg hij. „Waarom niet één of twee weken gewacht?” SP-leider Lilian Marijnissen wilde weten „wat nu precies de strategie” is. „Waarom niet nog even deze strenge maatregelen volhouden, maar dan wel dat virus terugduwen zodat we het echt kunnen elimineren?”

Opmerkelijk was dat Gert-Jan Segers van de ChristenUnie, een regeringspartij, zich aansloot bij de kritiek. Ook hij wilde weten wat nou eigenlijk de bedoeling is. „Het laten smeulen van het virus, of zetten we in op maximaal indammen?” Hij merkte op dat er nog „best vragen bij te stellen” zijn of is voldaan aan de voorwaarden voor versoepeling die de wetenschappelijke adviesclub OMT (Outbreak Management Team) begin april heeft geformuleerd. Ook Lodewijk Asscher (PvdA) wilde weten waarom het kabinet er nu al voor kiest om op 1 juni terrassen te heropenen. Had er inderdaad niet langer kunnen worden gewacht?

„Dat doen we feitelijk al”, zei Rutte. De versoepeling op 11 mei voor basisscholen en contactberoepen (kappers) is volgens de experts veilig te doen. Voor die van 1 juni, met de terrassen, ligt er nog geen wetenschappelijk advies. „Als het niet verantwoord kan, meneer Asscher, dan doen we het niet”, zei Rutte. „We kíézen niet voor 1 juni, maar hopen en verwachten dat het kan.”

Terugfietsen

Versoepelingen kunnen ook worden teruggedraaid, benadrukte Rutte. PVV-leider Geert Wilders beschuldigde de premier van „terugfietsen”, ten opzichte van woensdag. Rutte ontkende dat, citerend uit zijn toespraak een dag eerder. „Wel lezen”, wierp hij Wilders toe.

Juni wordt extra spannend, zoveel is duidelijk. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) herhaalde dat vanaf dan „iedereen met klachten” getest kan worden, een belofte die hij nog waar moet maken. De Jonge vertelde dat de GGD’s druk aan het werven zijn en al van 250 naar 750 voltijdsbanen zijn gegaan voor dit onderzoek. Klaver reageerde dat België al sinds half maart bezig is en tweeduizend onderzoekers heeft.