Turkije legt valutahandel stil na scherpe koersdaling Lira

Onrust Na een scherpe koersdaling van de lira heeft de Turkse autoriteit voor financiële markten donderdag de valutahandel met drie grote internationale banken stilgelegd.

Wisselkantoor in Istanbul. Na een zware koersdaling legde de Turkse regering donderdag de valutahandel stil.
Wisselkantoor in Istanbul. Na een zware koersdaling legde de Turkse regering donderdag de valutahandel stil. Foto Murad Sezer

De Turkse autoriteit voor financiële markten heeft Turkse banken donderdag verboden om te handelen in buitenlandse valuta met drie grote banken: UBS (Zwitserland), Citibank (VS) en BNP Paribas (Frankrijk). De maatregel is onderdeel van een drastische ingreep van de Turkse autoriteiten na een scherpe koersdaling van de lira donderdagochtend.

Hoewel de Turkse centrale bank dit jaar al 25 miljard dollar aan buitenlandse reserves heeft gebruikt om de lira te stutten, is de munt de afgelopen maanden 15 procent in waarde gedaald.

Vooral sinds de coronacrisis gaat het snel. Woensdag passeerde de lira de psychologische grens van 7 per dollar. Een dag later daalde de munt verder naar 7,27 per dollar, waarop de Turkse autoriteiten besloten in te grijpen.

‘Manipulatieve transacties’

De maatregelen moeten een einde maken aan de ,,manipulatieve en misleidende transacties op de financiële markten”, aldus de Turkse autoriteiten. Daarmee worden financiële instrumenten als credit default swaps bedoeld (verzekeringen tegen wanbetaling). En mensen die ,,proberen om te profiteren van fluctuaties of oppervlakkige handel in de markt” door dit soort instrumenten te gebruiken. Ook media die ,,incorrecte of misleidende” informatie verspreiden over de financiële markten zullen hard worden aangepakt.

De regeringsgezinde zender Ahaber meldt dat de valutahandel met de drie buitenlandse banken is verboden omdat ze de koers van de lira manipuleerden. Maar daar levert de zender geen bewijs voor.

De maatregel vergroot de zorgen bij buitenlandse investeerders dat de Turkse regering kapitaalcontroles zal invoeren in een poging om een verdere val van de lira te voorkomen - ook al heeft Ankara dit altijd ontkend.

,,Deze stap kan enorm schadelijk te zijn voor Turkije en ik denk dat de autoriteit financiële markten heel goed moet bedenken wat de bedoeling hiervan is”, mailde Timothy Ash van het Londense investeringsfonds BlueBay donderdag aan investeerders. ,,Deze drie banken zijn grote spelers in het lira-clearingsysteem. Er worden vragen gesteld wie de volgende is. Dit kan de hele economie verstoppen.”

Centrale bank zonder munitie

De Turkse economie is zeer afhankelijk van buitenlands geld. Dit jaar moet ongeveer 170 miljard dollar aan kortlopende leningen geherfinancierd worden. Maar de centrale bank lijkt zonder munitie te zitten. De bank heeft sinds begin 2018 65 miljard dollar in de markt gepompt om de lira te ondersteunen. De bruto buitenlandse reserves bedragen nog maar 80 miljard dollar. Persbureau Bloomberg berekende dat nettoreserves inmiddels zelfs negatief zijn, en dat de bank zelfs geld moet lenen.

De lira staat lager dan tijdens de valutacrisis van september 2018, toen de munt 30 procent aan waarde verloor. Dit veroorzaakte de eerste recessie in een decennium in Turkije. Turkse bedrijven, die gezamenlijk bijna 300 miljard dollar aan buitenlandse schuld hebben uitstaan, kwamen in de financiële problemen. Het aantal problematische leningen op de balans van banken nam toe.