Kabinet gaat alsnog uitgebreid testen

Testbeleid In het begin van de corona-uitbraak werd er te weinig getest in Nederland, zegt speciaal coronagezant Feike Sijbesma.

Zorgpersoneel in Middelharnis wordt mobiel getest op Covid-19.
Zorgpersoneel in Middelharnis wordt mobiel getest op Covid-19. Foto Arie Kievit

Iedereen met klachten kan in de loop van juni getest worden op het coronavirus, zo belooft het kabinet. Tegelijk met de versoepeling van vrijheidsbeperkende maatregelen gaat Nederland het testregime en opsporingsbeleid van Covid-19-besmettingen ingrijpend uitbreiden.

Speciaal coronagezant Feike Sijbesma meent dat in het begin van de coronacrisis ietsis misgegaan bij de aanpak, zo zei hij woensdagavond in een telefonische toelichting. Doordat er in het begin van de uitbraak weinig getest werd en weinig actief bron- en contactonderzoek plaatsvond „wisten we niet wat er gebeurde”.

Sijbesma: „Heel veel testen is belangrijk, want dan kun je snel handelen. In het begin was het voor iedereen nieuw.”

Een sterke uitbreiding van diagnostiek en van contactonderzoek door de GGD werd een maand geleden als belangrijke voorwaarde genoemd door de adviseurs van het Outbreak Management Team om maatregelen te kunnen versoepelen.

Maar de vraag is wat er de afgelopen weken bij de GGD’s is gebeurd. Critici zagen geen urgentie bij de gezondheidsdiensten. Ze waren bij de GGD plannen aan het maken in afwachting van een opdracht uit Den Haag.

Volgens Sijbesma wordt het testbeleid straks „een van de meest ruimhartige die ik ken”. De oud DSM-bestuurder belooft dat het „ergens in de loop van juni” mogelijk zal zijn om 30.000 mensen per dag te testen op het virus. „Dan kan iedereen die denkt dat hij wat heeft, getest worden.”

Ook wordt het opsporen van besmettingen en het in quarantaine plaatsen van contacten van een patiënt weer belangrijker. Medio maart besloot het RIVM dat het opsporen van de bron van een besmetting niet meer nodig was, omdat het virus te snel om zich heen greep. Brononderzoek zou weinig meer „toevoegen” aan de infectiebestrijding. Tot woensdagmiddag stond in de richtlijn: „bronopsporing heeft geen prioriteit”. Deze richtlijn is leidend voor wat de GGD’s doen.

Sijbesma toonde zich eerder een groot voorstander van een app. Ook minister De Jonge (Volksgezondheid, CDA) zag dit als onmisbaar. „Het doel van die apps is namelijk het weer in ere kunnen herstellen van het bronnen- en contactonderzoek van de GGD”, zei De Jonge eerder. Maar door problemen met de ontwikkeling is die ambitie bijgesteld. Sijbesma: „Het maakt niet uit hoe je dat doet. Bron- en contactonderzoek is van groot belang, daar gaat het om.”

De regionale GGD-organisaties zullen de komende weken ingrijpend moeten uitbreiden om veel meer te kunnen testen en intensiever bron- en contactonderzoek te hervatten. Sommige regionale GGD’s, zoals GGD Groningen, bleven afgelopen maanden consequent bron- en contactonderzoek doen. Dat was mede mogelijk door het lage aantal besmettingen ter plaatse. Maar bij de meeste gezondheidsdiensten bestond het onderzoek uit het meegeven van een brief aan patiënten die positief waren getest.

Sijbesma wil geen precieze aantallen noemen, op de vraag hoeveel mogelijke contacten de Nederlandse GGD’s straks dagelijks moeten onderzoeken. Maar hij suggereert dat het tot wel 3.000 gevallen per dag zou kunnen gaan. De GGD heeft Sijbesma verzekerd dit aan te kunnen. Hij vindt het niet zinvol om meer dan 30.000 testen per dag na te streven.