Hoeveel leed het schuursponsje aanricht, is onduidelijk

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Ik had vorige week weer eens een pan laten aanbranden en moest grondig met de schuurspons de bodem bewerken. Toen ik zo stond te boenen werd ik me bewust van die plastic spons in mijn handen. Hoeveel microplastics komen er hierdoor in het water terecht?

Hoeveel leed schuursponsjes aanrichten in het milieu is onduidelijk, zegt Annemarie van Wezel, hoogleraar Environmental Ecology aan de UvA. „Er zitten zo veel microplastics in het milieu dat het ingewikkeld is om te herleiden waar alles vandaan komt.” Ze leidde een onderzoek naar het opsporen van microplastics in de Maas en de Dommel. Op dertig plekken werd rivierwater onderzocht. Het onderzoeksteam vond vooral polypropeen en polyetheen en stukjes synthetisch rubber, afkomstig van autobanden. Schuursponsjes zijn meestal gemaakt van ander materiaal: een mix van nylon, polyester en polyurethaan. De Plastic Soup Foundation vermoedt dat schuursponsjes relatief weinig bijdragen aan de grote hoeveelheden microplastics maar adviseert wel plasticvrije alternatieven te gebruiken om plastic lekkage te voorkomen.

Heather Leslie, onderzoeker naar microplastics aan de Vrije Universiteit Amsterdam, raadt als experiment aan om het gewicht van een schuursponsje voor en na gebruik te meten. Dat is nog best een onderneming. Een spons slaat immers water op waardoor het gewicht verschilt. Ik besluit te boenen zonder water en een goede lepelweegschaal te gebruiken. Die leg ik neer op de rand van het aanrecht met daarbovenop een nieuw schuursponsje. Tien keer meet ik 8,2 gram. Ik schrob er vervolgens twee minuten mee over de bodem van een kommetje en meet opnieuw. De bodem ligt helemaal bezaaid met groen-blauwe stofjes. Ik lees drie keer 8,0 gram en 7 keer 8,1 gram.

Sponsen van planten

Laat het sponsje veel stofjes los doordat het zo droog is? Ik doe het experiment ook met water maar dan zonder te wegen. Ik pak een wit kommetje en een nieuw schuursponsje en boen opnieuw de bodem waar nu wel water inzit. Een groen-blauwe waas gemaakt van talloze kleine blauwe puntjes dwarrelt neer. Zo veel, dat ik er zelfs figuurtjes in kan maken.

Lees ook: Brood, groente en een berg plastic, hoe veranderen we dat?

Dit huis-, tuin- en keukenexperiment is natuurlijk niet representatief, maar ik schrik van de vele plastics die ik in mijn kommetjes heb gevonden en die normaal via de gootsteen het milieu in spoelen. Ik moet op zoek naar alternatieven, en die zijn er, zoals sponsen van planten en sponsen van kokosvezels. En wat te doen met het vervuilde water? Ik heb het uiteindelijk maar in de prullenbak gegooid.