Opinie

Hoe de uitgever van Lucinda Riley uit Amsterdam verdween

Column Amsterdam

Auke Kok

Het had me zo leuk geleken: een babbeltje met de succesuitgever voor zijn onooglijke pand in Noord. Niemand kent hem en niemand kent de locatie van zijn booming uitgeverijtje aan de verkeerde kant van het IJ. Fraaie ironie natuurlijk: een beetje literair ondernemer zit toch zeker aan de gracht, of anders wel in een luisterrijk pand in Zuid?

De uitgever van Lucinda Riley scheen ergens in Noord te zitten en daarom verheugde ik mij op een gesprek, desnoods op de stoep, over het hoe en waarom van zijn megaverkoop. In relatie tot dat plekje natuurlijk: Hamerstraat 3. Vanaf de pont wandelde ik langs het water in oostelijke richting, in mijn hand een geweldige cappuccino van Al Ponte, het IJ breeduit glinsterend in de zon. Toen toch maar landinwaarts, langs Dirk en bedrijventerreinen, naar het gebouw vanwaaruit de Ierse schrijfster Lucinda Riley de Lage Landen kon veroveren.

Maar goed, de uitgever was er dus niet. Zijn hele bedrijf verdwenen. In het gebouw Hamerstraat, hoek Gedempt Hamerkanaal, hoe prozaïsch wil je ’t hebben, huist alleen nog een architectenbureau.

De overgang van de Herengracht naar de Hamerstraat was inderdaad ‘confronterend’

De deur, een soort rolluik van plexiglas, is gesloten. Er is niemand. Ik zoek het telefoonnummer van Xander Uitgevers op en even later heb ik Sander Knol aan de lijn: de man achter meer dan twee miljoen verkochte Lucinda Riley’s in enkele jaren tijd. Een unieke prestatie waar je weinig over hoort. „We zijn een maand geleden verhuisd”, zegt Knol. „Toen we daar in 2012 begonnen was Noord nog echt rauw, zeker in het gedeelte waar jij nu staat was geen café te vinden. Dat sprak me aan. We huurden de zolder van het architectenbureau en hadden alleen een tafel en twee computers. Vervolgens ontwikkelde Noord zich zo snel dat het tijd werd voor iets anders.”

Ik hoor Knol (57) praten en zie autogarages, werkplaatsen, een oude scheepshal, een car wash. Hoekig en winderig, nog steeds verre van chic. De overgang van de Herengracht naar de Hamerstraat was inderdaad „confronterend”, zegt Knol, ex-algemeen directeur van Meulenhoff. En de begintijd was behoorlijk „zwaar”. Maar toen hij op een dag in Milaan stapels boeken van Lucinda Riley zag liggen, historische romans vol vrouwenromantiek waar de Nederlandse uitgevers hun neus voor ophaalden, werd alles anders.

Knol verwierf de rechten voor de serie De zeven zussen en na een tijdje ging het lopen. Nu weten we niet beter of de bestsellerslijsten worden van onder tot boven gedomineerd door boeken met de X van Xander Uitgevers erop. Zijn bedrijfje met zes medewerkers, inclusief stagiairs, draait een omzet waar menige gevestigde uitgeverij jaloers op is. Dit alles vrijwel zonder publiciteit en recensies. „Kranten als NRC Handelsblad en de Volkskrant hebben er duidelijk moeite mee”, weet de uitgever.

De grachtengordel tandenknarst – en Knol lacht zich rot.

Zijn lachsalvo’s blijken uit Haarlem te komen. Juist nu alles & iedereen in Amsterdam wil zijn, wilde Sander Knol, altijd in de contramine, er juist weg. Zal je net zien.

Auke Kok is schrijver en journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.