Concerten voor dertig man? „Compleet onuitvoerbaar.”

Op 1 juni mogen theaters, zalen en musea weer open. Voor totaal dertig personen, personeel incluis. Maar is dat haalbaar? Wenselijk?

Pianiste Iris Hond speelt in Concertgebouw voor de camera, zonder publiek. Vanaf 1 juni mogen zalen weer open voor totaal 30 mensen.
Pianiste Iris Hond speelt in Concertgebouw voor de camera, zonder publiek. Vanaf 1 juni mogen zalen weer open voor totaal 30 mensen. Foto Sem van der Wal / ANP

Hoe haalbaar is het voor theaters, musea en bioscopen dat de zalen per 1 juni weer open mogen voor maximaal 30 personen op anderhalve meter afstand?

De vraag kent geen eenduidig antwoord. Voor musea zal heropening iets gemakkelijker zijn dan voor theaters en concertzalen, zegt Gabbi Mesters, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD). Zij acht het plan zelfs „compleet onuitvoerbaar”. „Inclusief personeel, bespelers en technici is er dan nog slechts ruimte voor een handjevol toeschouwers. Welk publiek bereik je dan nog?”

Al vorige maand becijferde de VSCD dat een derde van de theater- en concertpodia nog voor de zomer failliet kan zijn. De nieuwe maatregelen bieden weinig soelaas. Het is volgens Mesters goedkoper om dicht te blijven.

Dat klopt waarschijnlijk, zegt Pieter Haasnoot, woordvoerder van Internationaal Theater Amsterdam. Toch gaan vanaf 1 juni de deuren van het theater open, voor dertig man per keer. Die kunnen dan de solo Wie heeft mijn vader vermoord bijwonen, gespeeld door Hans Kesting en in de regie en bewerking van Ivo van Hove. Haasnoot: „De economische afweging is niet de enige. Wij zijn er om theater te maken en willen dolgraag dit stuk in première laten gaan.”

De economische afweging telt wel zwaarder voor Ruud Lemmen, hoofdprogrammeur bij poppodium 013 in Tilburg: „Het openen van onze kleine zaal kost ongeveer €2.000 – en dan is er nog geen artiest betaald. Tel daar een minimaal aantal personeelsleden bij op en je kunt misschien achttien man publiek binnenlaten. Los van een lokale singer-songwriter die onversterkt en voor nop komt spelen, zie ik weinig mogelijkheden.”

Eén singer-songwriter. Voor nop. En verder kan er niks

Ruud Lemmen programmeur poppodium 013

Dezelfde bezwaren gelden voor het Amsterdamse Concertgebouw. „Natuurlijk willen we dolgraag weer open”, zegt directeur Simon Reinink. „Maar we moeten wel oppassen dat dat onze financiële problemen niet nog verder vergroot. Voor een kostendekkend concert in de Grote Zaal moeten we gemiddeld 1600 kaartjes verkopen – geen dertig of honderd. Financieel is dicht blijven dus beter. Maar we zijn er ook om musici een podium te bieden en publiek te verwelkomen. Dus we gaan we wel uitzoeken wat er kan.”

Dat doen poppodia Paradiso in Amsterdam en zalencomplex TivoliVredenburg in Utrecht ook. En ook zij gaan ervan uit dat concerten niet rendabel zullen zijn.

Het is belangrijk weer culturele ervaringen te kunnen aanbieden, vindt Jeroen Bartelse van TivoliVredenburg in Utrecht. „Maar dat kan alleen als we financieel overeind gehouden worden. Podia en theaters zijn door de reserves heen.”

Evenementen

Dat er deze zomer zo goed als niks mogelijk, is daar heeft „zo’n beetje de hele popsector zich inmiddels wel bij neergelegd”, zegt Rotown-directeur Minke Weeda. „Maar we moeten echt nú weten waar we straks aan toe zijn om ervoor te zorgen dat we in het najaar wel weer kunnen draaien. Wij zijn geen kappers die bij groen licht morgen meteen weer aan de slag kunnen.”

De duidelijkheid die er is, stemt weinig optimistisch: evenementen zitten er dit najaar nog niet in, liet minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) woensdag in een brief weten aan de Tweede Kamer. Evenementen kunnen pas weer plaatsvinden als er een vaccin tegen Covid-19 bestaat. Het is heel goed denkbaar dat het nog een jaar zal duren voordat „massale evenementen met een landelijke uitstraling” weer gehouden mogen worden, aldus De Jonge.

Musicalproducent Albert Verlinde deed het hele plan dat woensdag is gepresenteerd dan ook af als een ‘schijnopening’. „Dertig man publiek is niets”, stelde Verlinden bij Goedemorgen Nederland op NPO1. Zijn bedrijf, Stage Entertainment, stevent dit jaar volgens hem af op een omzetverlies van 40 à 50 miljoen euro.

Voor de musea lijkt de uitkomst een positiever. Doordat musea het nu vooral van bezoekers uit eigen regio moeten hebben, verwacht de Museumvereniging dat de gederfde inkomsten van 10 miljoen per week zullen krimpen. In het allergunstigste geval zal landelijk vijftig procent van de normale eigen inkomsten worden behaald.

Om bezoekersstromen te doseren en reguleren gaan de musea werken met online-ticketverkoop en tijdslots. De museumvereniging, waar ruim vierhonderd musea bij aangesloten zijn, is vergevorderd in het ontwikkelen van een protocol.

Het Tilburgse museum De Pont is al helemaal klaar voor heropening. „Als er één museum is waar je de ruimte en de rust hebt om naar de kunst te kijken, dan hier”, aldus directeur Martijn van Nieuwenhuyzen. Voor musea die het van kleinere ruimtes moeten hebben, is dat ingewikkelder. Het Rembrandthuis in Amsterdam hoopt deze week concrete plannen te kunnen presenteren voor heropening op 1 juni.

Het Teylers Museum in Haarlem, het oudste museum van Nederland, heropent dan eveneens. Maar wel met „ een voet op de rem”. Michel Hommel, hoofd publieke zaken, legt uit dat de grote zalen wel opengaan, maar dat de kabinetten nog even dicht zullen blijven.

„Er moet een looproute worden uitgestippeld, en een aparte in- en uitgang aangewezen. Daarvoor moeten we ook kijken naar zaken als beveiliging We gaan in de eerste fase laag inzetten met het aantal bezoekers.”

Correctie: aangevuld met het nieuws dat het Internationaal Theater Amsterdam wel opengaat.