Universiteit Eindhoven trekt vrouwen voor – en dat werkt

Frank Baaijens De Technische Universiteit Eindhoven heeft door een speciale maatregel sinds juli 35 vrouwelijke wetenschappers benoemd.

Vrouwen aantrekken is moeilijk voor de TU/e, omdat slechts een kwart van de promovendi in de techniek vrouw is.
Vrouwen aantrekken is moeilijk voor de TU/e, omdat slechts een kwart van de promovendi in de techniek vrouw is. Foto Merlin Daleman

„We hebben echt een hele grote stap vooruit gezet”, zegt rector Frank Baaijens van de Technische Universiteit Eindhoven (TUE) aan de telefoon. „We zijn in staat geweest om veel vrouwen aan te trekken – en hele goeie ook.”

Hij wil maar zeggen: het gaat hier niet om ‘excuustruzen’. „Deze vrouwen zijn niet benoemd alleen maar vanwege het feit dat ze vrouw zijn. We hebben kwalitatief zeer hoogwaardige wetenschappers aan ons weten te binden.”

De Eindhovense universiteit was jarenlang het slechtste jongetje van de klas als het gaat om het aandeel vrouwen in de wetenschappelijke top.

Lees ook: TU Eindhoven wil alleen nog vrouwen aannemen

Om dat te veranderen besloot het college van bestuur het vorig jaar radicaal anders aan te pakken en álle vacatures voor wetenschappelijke functies het eerste half jaar exclusief open te stellen voor vrouwen.

Lukt het binnen die periode niet om een geschikte kandidaat te vinden, dan mogen mannen alsnog solliciteren.

De aanpak werkt, blijkt uit de eerste resultaten die de universiteit donderdag publiceert. Vanaf de start, juli vorig jaar, tot 1 april van dit jaar werden 35 vrouwen benoemd: 29 universitair docenten, 2 universitair hoofddocenten en 4 hoogleraren.

De TUE kreeg naast lof ook veel kritiek op deze manier van werven. Want mag je vrouwen wel ‘voortrekken’ bij sollicitatieprocedures?

Bij antidiscriminatiebureau Radar kwamen 52 klachten binnen – voornamelijk van mannen. Het resulteerde in een zitting bij het College voor de Rechten van de Mens op 4 november. Vrijdag 8 mei buigt het College zich in een tweede zitting opnieuw over de kwestie.

Ook binnen de universiteit riep de maatregel de nodige weerstand op. „Een zeer grote meerderheid van onze wetenschappers is positief”, zegt Baaijens. „Ongeveer een derde heeft kritiek op het middel.”

Dat is best een grote groep.

Lees ook een interview met Channah Herschberg: Ook slimme vrouwen raken glazen plafond

„Zeker. Maar de mensen die kritiek hebben, zijn niet tegen meer vrouwen aan de wetenschappelijke top. Ze vinden het míddel niet goed. Mensen zeiden: ‘Neem gewoon meer vrouwen aan, dan heb je zo’n ingrijpende maatregel helemaal niet nodig’. Alleen: dat werkt dus niet. Die vrouwen komen niet zomaar. We hebben deze maatregel echt nodig om het proces te versnellen.”

Komt bij, zegt Baaijens, dat de maatregel voor een cultuurverandering heeft gezorgd op zijn universiteit. „Mensen zijn zich in één keer veel bewuster geworden van het feit dat we te weinig vrouwen in de top hebben.”

Rector Frank Baaijens van de Technische Universiteit Eindhoven Foto TU/e

Hebben jullie vaak een goede mannelijke kandidaat moeten laten lopen?

„Nee, want we hebben een clausule ingebouwd. Als er écht een uitzonderlijke mannelijk kandidaat is, kun je een uitzondering op de regel aanvragen. Dat is twee keer gebeurd. Bovendien: als er na zes maanden geen geschikte vrouwelijke kandidaat is gevonden, mogen mannen gewoon weer meedoen.”

Jullie hadden ongeveer zestig vacatures voor wetenschappers de afgelopen maanden. Hoe vaak is het níet gelukt om een vrouw te vinden?

„In ongeveer de helft van het aantal benoemingsprocedures van de afgelopen tien maanden zijn mannen aangesteld. Maar die cijfers zijn enigszins vertekend. Een groot deel van de vacatures viel buiten de nieuwe procedure, omdat ze al voor 1 juli waren opengesteld.”

De teller staat na negen maanden op een percentage van 25 procent vrouwen in vaste wetenschappelijke functies. Wat is het streven?

„We willen naar de 30 procent. Dat is het percentage dat nodig is, blijkt uit onderzoek, om te zorgen dat een minderheid een sterke positie krijgt.”

Hoeveel tijd is nodig om dat te bereiken?

„Het is lastig om in te schatten, want door corona gaat het wervingsproces langzamer. Van de vrouwen die we tot nu toe hebben geworven, is ongeveer driekwart afkomstig uit het buitenland, en kandidaten uit het buitenland kunnen nu niet even heen en weer naar Eindhoven. Wij hopen dat we er over twee, drie jaar zijn.”

En als het College voor de Rechten van de Mens na de zitting van vrijdag besluit dat u discrimineert en dat het niet geoorloofd is om op deze manier mannen uit te sluiten?

„Ik kan niet vooruitlopen op de uitspraak van het College, maar we nemen het wel serieus. Stel dat ze het echt niet acceptabel vinden, dan zullen wij kijken hoe we ons beleid aanpassen. Ik hoop het niet: dit helpt ons echt om de genderbalans binnen de universiteit beter te krijgen.”