‘Streng gevangenisregime vreemdelingen mag niet’

Detentiecentra Door de coronamaatregelen zitten vreemdelingen twintig uur per dag in hun cel opgesloten. Dat leidt tot paniek en frustratie.

Detentiecentrum Rotterdam
Detentiecentrum Rotterdam Foto Robin Utrecht/ANP

Het strenge gevangenisregime in het vreemdelingendetentiecentrum in Rotterdam is in strijd met de mensenrechten. Dat schrijven zes asiel- en mensenrechtenorganisaties woensdag in een brief, in bezit van NRC, aan staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel en Migratie, VVD).

Het strengere regime is ingesteld vanwege de corona-uitbraak. Vreemdelingen worden twintig uur per dag opgesloten in hun cel, ze mogen geen bezoek meer ontvangen en sport- en recreatievoorzieningen zijn dicht. Het doel is verspreiding van het virus zo veel mogelijk te beperken.

Onder andere Vluchtelingenwerk, Amnesty International en asieladvocatenvereniging VAJN roepen Broekers-Knol op alle vreemdelingen onmiddellijk vrij te laten. Ze waarschuwen dat het „disproportioneel” is om vreemdelingen vast te zetten nu detentiecentra rigide coronaregimes voeren. Bovendien zou de pandemie het ‘zicht op uitzetting’ wegnemen.

Uitgeprocedeerde asielzoekers mogen alleen vastzitten als zij binnen redelijke termijn kunnen worden uitgezet. Nu het luchtverkeer nagenoeg is lamgelegd, is daar volgens de organisaties geen sprake meer van.

Zorgwekkende signalen

Het Meldpunt Vreemdelingendetentie ontvangt dagelijks „zeer zorgwekkende signalen” uit het detentiecentrum, zegt coördinator Lilian Hesselink. De vreemdelingen kunnen zich niet houden aan de RIVM-voorschriften zoals de anderhalvemeterregel. Ongeveer 160 van de 260 ingeslotenen verblijven in kleine meerpersoonscellen. Dat zorgt voor „veel frustratie en paniek”, aldus Hesselink.

Het aantal vreemdelingen dat psychische of fysieke problemen ondervindt, is volgens haar sinds begin dit jaar nauwelijks afgenomen, terwijl het aantal vreemdelingen in de cel de afgelopen maanden bijna halveerde van 460 naar 260.

Vakbonden maken zich zorgen omdat het bewakingspersoneel, ook in reguliere gevangenissen, nu een verhoogd risico loopt op besmetting. In onderhandelingen met het ministerie van Justitie eisen de bonden een tijdelijke stop op meerpersoonscellen.

De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming gaf vorige week in een ‘voorlopig oordeel’ een gedetineerde gelijk die plaatsing aanvocht in een meerpersoonscel in Arnhem waar bij een bewaker corona was vastgesteld. In die cel kon de man „niet voldoen aan de richtlijnen van het RIVM”.

Justitie stelt „er alles aan te doen” de besmettingskans in detentiecentra te verkleinen. Ook wordt per vreemdeling bekeken of opsluiting nodig is, bijvoorbeeld bij een crimineel verleden.