Platformeconomie onder druk: ontslagen bij Uber en Airbnb

Platformen Uber en Airbnb groeiden jarenlang. Tot de coronacrisis de vraag naar tijdelijke huurwoningen en taxi’s deed kelderen. Beide bedrijven grijpen hard in.

Bij Airbnb vertrekken noodgedwongen 1.900 van de 7.500 werknemers, meldde topman Brian Chesky dinsdag.
Bij Airbnb vertrekken noodgedwongen 1.900 van de 7.500 werknemers, meldde topman Brian Chesky dinsdag. Foto Reuters/Charles Platiau

Staat de platformeconomie op losse schroeven? De voortekenen zijn niet goed, nu twee van de grootste techbedrijven in deze sector – Uber en Airbnb – noodgedwongen duizenden werknemers ontslaan.

Airbnb-topman Brian Chesky kondigde dinsdag via een brief aan afscheid te nemen van een kwart van het personeelsbestand: 1.900 van de 7.500 werknemers verliezen hun baan. „We beleven samen de meest schrijnende crisis in ons leven”, schreef Chesky. „Dit is vreselijk moeilijk om onder ogen te zien. En nog veel moeilijker voor hen die Airbnb moeten verlaten.”

Sinds de coronacrisis zijn de inkomsten uit de huizenverhuur voor Airbnb ingestort. Chesky zei te verwachten dat de omzet van zijn bedrijf dit jaar halveert ten opzichte van vorig jaar, toen Airbnb 4,8 miljard dollar (4,4 miljard euro) aan inkomsten had. Of de beursgang nog doorgaat, op de planning voor later dit jaar – daar deed Airbnb geen mededelingen over.

Luister ook naar podcast NRC Vandaag: ‘Het rampjaar voor Airbnb’

Harde beslissingen

Ook Uber gaat duizenden werknemers ontslaan, zo bleek woensdag. De taxi-app schrapt 14 procent van de arbeidsplaatsen: 3.700 werknemers, zo bleek uit documenten die het bedrijf deponeerde bij de beursautoriteit. Via websites The Information en Business Insider lekte de aanstaande ontslagronde deze week al uit.

De omzet van Uber is ten opzichte van vorig jaar met 80 procent gedaald, nu de vraag naar taxivervoer door de wereldwijde lockdowns praktisch is opgedroogd. Topman Dara Khosrowshahi, die net als Airbnb-topman Chesky tijdens de crisis geen salaris ontvangt, hintte woensdag in een mededeling aan zijn personeel dat meer kostenbesparingen aanstaande zijn. Een woordvoerder wil desgevraagd niet meer kwijt dan dat „het bedrijf elk mogelijk scenario bekijkt om sterker uit de crisis te komen”.

Tal van techbedrijven hebben de laatste weken ontslagen aangekondigd, met name start-ups in vervoer, horeca en toerisme. Zo meldden Uber-concurrent Lyft en website Yelp (restaurantrecensies) beide duizend werknemers te ontslaan. Ook bij het Amerikaans-Nederlandse Booking.com worden ontslagen verwacht, liet topman Glenn Fogel zijn personeel weten. In de kantoren van Booking.com in Amsterdam werken ruim vijfduizend mensen.

Omzetgroei

De crisis waarin een groot deel van de techsector verkeert, staat in schril contrast met de klinkende kwartaalcijfers van ‘Big Tech’ – vorige week. Amazon, Microsoft, Facebook, Google en Apple hebben hun activiteiten zo breed gespreid dat klappen in een deel van het bedrijf worden opgevangen door groei in andere onderdelen. Alle vijf bedrijven rapporteerden omzetgroei in het eerste kwartaal van dit jaar, ondanks Covid-19.

Ontslagen zitten niet in de planning – integendeel. Facebook-topman Mark Zuckerberg meldde voor het eind van het jaar tienduizend ontwikkelaars te willen aannemen. En Amazon meldde eerder dit jaar 175.000 werknemers extra aan te trekken, om de groeiende vraag naar online winkelen aan te kunnen.

Meer achtergrond over de groei van de grote vijf: ‘Zelfs Covid-19 kan Big Tech niet stoppen’

Verhuisplannen

Wat de ontslagrondes van Airbnb en Uber betekenen voor het personeel in Nederland, is nog onduidelijk. Met name Uber heeft veel werknemers in Nederland: in het internationale hoofdkantoor in Amsterdam werken 1.500 mensen.

In februari dit jaar maakte Uber bekend in 2022 te verhuizen naar het Tripolis Park langs de A10 op de Amsterdamse Zuidas. De huidige locatie – techcomplex The Cloud bij het Amstel Station – is overbezet. Uber kan op het Tripolis Park maximaal drieduizend werknemers kwijt.

Op de vraag wat de huidige ontwikkelingen betekenen voor de verhuisplannen, wil een woordvoerder van Uber niet reageren. De Nederlandse afdeling van Airbnb onthoudt zich van commentaar.

Aanvulling (6-5-2020): Dit artikel is bijgewerkt met actuele informatie over ontslagen bij Uber.