Gesloten liveblog

Aantal Nederlandse coronapatiënten op IC’s neemt af tot 584

Het kabinet heeft woensdagavond een stappenplan gepresenteerd voor een uitweg uit de coronacrisis. Volg hier het laatste nieuws.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op donderdag 7 mei de belangrijkste ontwikkelingen omtrent de wereldwijde uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij. Volg voor het laatste nieuws het nieuwe coronablog:

Lees hier het coronablog van vrijdag 8 mei

Dit was het belangrijkste nieuws van donderdag:

  • Bij het RIVM zijn 84 nieuwe sterfgevallen als gevolg van het coronavirus gemeld. Daarnaast zijn 39 nieuwe ziekenhuisopnames gemeld. Verder worden momenteel nog 584 Nederlandse coronapatiënten verzorgd op intensive cares: 42 minder dan een dag eerder. Hiermee zet de daling die begin april begon, door.
  • Ondanks steunmaatregelen van de overheid zal het aantal banen in Nederland flink afnemen door de coronamaatregelen, voorspelt het UWV. De Kamer van Koophandel meldt bovendien dat het aantal faillissementen in april met een derde is toegenomen.
  • Het is volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) goed denkbaar dat „massale evenementen met een landelijke uitstraling” pas weer gehouden kunnen worden als we een vaccin tegen het coronavirus hebben. Dat kan langer dan een jaar duren.
  • Het kabinet komt met een extra kredietregeling voor kleine ondernemers die zijn getroffen door de coronacrisis. Via de zogenoemde Kleine Kredieten Coronagarantieregeling (KKC) staat de overheid garant voor 750 miljoen euro aan overbruggingskredieten.
  • De Tweede Kamer debatteerde over de versoepeling van de coronamaatregelen die woensdag werden aangekondigd. Veel partijen bleken onverwacht kritisch over de exitstrategie.

Breda introduceert WhatsApp-nummer om bezoekers te informeren over drukte

Breda heeft iets bedacht om de drukte in het stadscentrum te spreiden en bezoekers te informeren over coronaverspreidingsrisico's: de zogenoemde Drukte Meter. Via een WhatsApp-berichtje naar een daarvoor in het leven geroepen telefoonnummer kunnen Bredanaren voor zij de deur uitgaan controleren hoe druk het buiten is. Dat schrijven persbureau ANP en Omroep Brabant donderdag.

In reactie op zo'n WhatsApp-bericht ontvangt de aanvrager een virtueel 'stoplicht' met actuele informatie over de drukte. Een groen, oranje of rood licht geeft aan of de binnenstad wel, een beetje of niet coronaproof toegankelijk is. Dat gebeurt op basis van onder andere camerabeelden, sensoren, drukte in parkeergarages en toezicht in de binnenstad, schrijft Omroep Brabant. Later wordt het gebied dat de Drukte Meter bestrijkt mogelijk vergroot.

Nu het coronavirus steeds meer onder controle wordt gebracht, groeit het aantal digitale middelen dat moet helpen de nieuwe anderhalvemetersamenleving vorm te geven. Apps en andere digitale snufjes zouden een oplossing kunnen bieden, bijvoorbeeld door gebruikers van apps te waarschuwen wanneer zij in de buurt zijn geweest van een besmet persoon. Half april mislukte een poging om in een weekend tijdens een 'overheids-appathon' zo'n contact-app te ontwikkelen. Met name op het gebied van privacy- en veiligheidsvraagstukken is er kritiek op de inzet van digitale middelen in het monitoren en inperken van de verspreiding van het virus.

Vanaf 25 mei weer op safari in Beekse Bergen

Beekse Bergen gaat vanaf maandag 25 mei weer open. Dat heeft het Brabantse safaripark donderdag bekendgemaakt. Abonnementhouders en gasten van een van de aangesloten vakantieparken zijn al vanaf 15 mei weer welkom.

Het park zal dagelijks een maximumaantal bezoekers verwelkomen. Later wordt duidelijk vanaf wanneer geïnteresseerden kunnen reserveren voor een tijdslot; een vereiste voor een bezoek. Het team van Beekse Bergen zegt „niet te kunnen wachten” tot het park weer opengaat en Nederland weer kan „genieten van de ruimte, het mooi aangelegde park en natuurlijk de dieren!”

Het besluit om weer open te gaan, is genomen in overleg met de veiligheidsregio en de burgemeester van de gemeente Hilvarenbeek, zegt manager Rens Willemse tegen persbureau ANP. Een protocol ligt klaar en anticoronamaatregelen zijn genomen, aldus Willemse. Zo wordt het maximumaantal bezoekers als de situatie het toelaat stapsgewijs verhoogd en zien speciaal daarvoor aangestelde medewerkers erop toe dat er geen groepsvorming ontstaat.

Eerder op donderdag maakte de belangenvereniging van de grotere dagattracties in Nederland al bekend dat veel parken binnenkort weer opengaan. Wildlands Adventure Zoo in Emmen opent eveneens per 25 mei weer de deuren. Ook werd duidelijk dat toeristentrekpleister het Rijksmuseum eveneens met tijdsblokken gaat werken voor gasten. Kunstliefhebbers kunnen vanaf 1 juni op reservering het Amsterdamse museum weer in. Ook daar zijn extra hygiënemaatregelen getroffen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Lees ook: In de dierentuin schrikken de pinguins nu van de mensen

Extra steunregeling voor kleine ondernemers

Het kabinet komt met een extra kredietregeling voor kleine ondernemers die zijn getroffen door het coronavirus. Via de zogenoemde Kleine Kredieten Coronagarantieregeling (KKC) staat de overheid garant voor 750 miljoen euro aan overbruggingskredieten. Ze zijn specifiek bedoeld voor ondernemingen die een financieringsbehoefte tot 50.000 euro hebben. Hierbij staat de overheid garant voor 95 procent van de gehele lening, de rest komt van de banken. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) en staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) maakten dat donderdag bekend.

Lees ook het hele nieuwsbericht: Kredietregeling staat garandeert 750 miljoen extra voor kleine ondernemers

Pakistan bouwt lockdown af terwijl dodental oploopt en ander buitenlands nieuws

Een greep uit het coronanieuws uit het buitenland.

  • In Pakistan wordt de lockdown vanaf zaterdag stapsgewijs afgebouwd. Dat heeft premier Imran Khan vandaag bekendgemaakt. Hij acht versoepeling van de lockdown - die al niet streng werd afgedwongen - nodig omdat veel arme Pakistanen anders niet kunnen rondkomen. De afbouw komt op een slecht moment: eerder op donderdag werd bekend dat het officiële dodental met 38 was opgelopen tot 564, de grootste toename in één dag tot nu toe. Khan erkende de stijging in het aantal sterfgevallen, maar zei geen keuze te hebben vanwege het lot van de allerarmsten. Hij waarschuwde de Pakistanen dat de epidemie uit de hand kan lopen als ze niet hun individuele verantwoordelijkheid nemen en voorzorgsmaatregelen treffen.
  • In Italië is het officiële dodental het afgelopen etmaal met 274 toegenomen tot bijna dertigduizend, na het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten het hoogste sterftecijfer van de wereld. Het aantal dagelijkse meldingen van overleden Italianen loopt daarmee opnieuw verder terug, zoals het sinds eind maart in grote lijnen doet. In totaal is van 89.600 Italianen op dit moment duidelijk dat ze aan Covid-19 lijden, een dag eerder waren nog ruim 91.500 inwoners ziek. Ook het aantal Italiaanse patiënten op de intensive care loopt al weken terug. Om die reden wordt de coronalockdown in het Zuid-Europese land eveneens geleidelijk aan versoepeld.
  • Hetzelfde gebeurt in de Georgische hoofdstad Tbilisi, waar vanaf maandag lichtere maatregelen gelden. Later in de week zal dat ook gebeuren in een andere grote Georgische stad, Roestavi. Vanaf 1 juli mogen buitenlandse toeristen het Aziatische land weer in. In de hoofdstad van buurland Rusland, waar de corona-epidemie de laatste maand in hevigheid is toegenomen, is de lockdown juist verlengd. Hoewel Moskouse fabrieken weer open mogen, zullen gewone winkels tot eind mei dichtblijven.
  • In het Verenigd Koninkrijk heeft minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab donderdag gewaarschuwd dat als Britten zich minder goed houden aan de coronamaatregelen, dit tot „maximaal risico” leidt. „Als mensen stoppen met social distancing, zal het virus weer exponentieel toenemen”, aldus Raab. Op de Britse eilanden neemt het dagelijks gemelde sterfgevallen - net als in de rest van Europa - af, maar wel worden nog steeds veel slachtoffers geregistreerd. Het officiële dodental staat volgens Raab nu op ruim 30.600, een toename van 539 ten opzichte van een dag eerder. Volgens het Britse equivalent van het CBS ligt het totaalcijfer echter hoger, meldt persbureau Reuters.
  • Noorwegen wil vanaf half juni de bedrijven en publieke instellingen die gesloten waren vanwege de coronacrisis weer openen. Dat heeft premier Erna Solberg bekendgemaakt. Volgens Solberg is de uitbraak van het coronavirus momenteel onder controle dankzij „onze gezamenlijke inspanningen”. Noorwegen was een van de eerste Europese landen die coronamaatregelen trof.

Een man spuit met desinfectiemiddel in Karachi, Pakistan. Foto Rehan Khan/EPA

Spaanse folteraar 'Billy el Niño' overleden aan coronavirus

Juan Antonio González Pacheco - beter bekend als Billy el Niño - is donderdag op 73-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Dat melden Spaanse media. González Pacheco was politieagent in de tijd van de Spaanse Staat van Francisco Franco en stond bekend om de wrede martelmethodes die hij zou hebben ingezet tegen tegenstanders van het regime.

González Pacheco is overleden in een kliniek in Madrid. Hij leed aan nierfalen als gevolg van het coronavirus. González Pacheco was een van de laatste hooggeplaatste dienders van generaal Franco die nog in leven was.

'Billy el Niño' is nooit veroordeeld omdat alle misdaden die tijdens de dictatuur van Franco zijn begaan onder een amnestiewet vallen. Op basis van deze wet werden uitleveringsverzoeken van Argentinië, dat González Pacheco wilde vervolgen voor onder andere mensenrechtenschendingen, ook afgewezen. De laatste decennia leefde González Pacheco in Madrid en probeerde hij zoveel mogelijk uit de publiciteit te blijven.

González Pacheco probeerde de afgelopen tijd uit de publiciteit te blijven. Foto Gerard Julien/AFP

Geweldloos protest in Limburgse gevangenis na inkorten luchtmoment

Negentien gedetineerden van de gevangenis in Sittard hebben donderdagmiddag een geweldloos protest gevoerd. Zij weigerden terug naar hun cel te gaan toen hun luchtmoment vroegtijdig werd afgelast. Dat bevestigt een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) na berichtgeving van de Limburgse omroep L1. De bewakers besloten de pauze eerder af te breken omdat van buitenaf rookbommetjes over de gevangenismuur werden gegooid. Het is nog niet bekend wat het motief van de gooier of gooiers was.

Terwijl andere gevangenen de instructies van de bewakers volgden, weigerden de negentien mannen ruim een uur lang terug naar binnen te gaan. Volgens de DJI is de reden voor het protest nog niet duidelijk. Mogelijk heeft het te maken met het restrictieve beleid dat gevangenissen voeren vanwege de corona-epidemie. Zo werden het verlof en bezoek door vrienden en familie afgeschaft.

Als gevolg van dat laatste wordt in de Limburgse gevangenis meer smokkelwaar voor de gedetineerden over de gevangenismuur gegooid. Volgens de woordvoerder is het beleid om telkens als dit gebeurt het luchtmoment op te schorten en zorgt dit - samen met de coronarestricties - voor frustraties. Ook zouden sommige gevangenen vanwege technische mankementen ontevreden zijn met het door de DJI geboden alternatief voor familiebezoek: Skype-bellen.

Het coronabeleid van gevangenissen en detentiecentra zorgt al langer voor onrust. Woensdag riepen zes mensenrechten- en asielorganisaties op alle vreemdelingen in vreemdelingendetentiecentrum Rotterdam vrij te laten omdat het coronaregime daar in strijd zou zijn met de mensenrechten. Vakbonden onderhandelen met het ministerie van Justitie & Veiligheid om een einde te maken aan de inzet van meerpersoonscellen in gevangenissen, omdat dat de kans op verspreiding zou vergroten.

Lees ook: De gevangenis is een ideale petrischaal voor het virus

Expats overwegend positief over Nederlandse coronastrategie

Internationale werknemers in Nederland zijn over het algemeen positief over de manier waarop de Nederlandse regering omgaat met de coronacrisis. Dat meldt nieuwswebsite DutchNews.nl donderdag op basis van een enquête onder 3.400 expats. Zeven op de tien respondenten gaven de regering minstens een zes (op een schaal van tien) voor haar aanpak van de crisis. Slechts 7 procent zei geen tot zeer weinig vertrouwen te hebben in de aanpak van het kabinet.

De expats zetten wel vraagtekens bij de verschillen tussen de Nederlandse aanpak en die van de regeringen van hun thuisland. Zo vindt bijna driekwart van de geënquêteerden dat het gebruik van mondkapjes in winkels en het ov verplicht moet worden, 45 procent vindt zelfs dat mondkapjes te allen tijde (buitenshuis) gedragen zouden moeten worden. Ook zijn er vragen over het Nederlandse testbeleid. In Nederland wonen tussen de 39.000 en 75.000 expats.

Lees ook: De lastige keuze voor de buitenlandse expat: blijven of naar huis gaan

Het Amsterdamse Museumplein. Foto Koen van Weel/ANP

Coronavirus mogelijk ontstaan uit recombinatie van vleermuis- en schubdiervirus

Het schubdier is wederom in beeld als een mogelijke dierlijke bron van waaruit het coronavirus SARS-CoV-2 mensen is gaan besmetten. Onderzoekers van landbouwuniversiteiten in Guangzhou en Beijing publiceren nu in het wetenschappelijke blad Nature een onderzoek waarin ze een sterke overeenkomst beschrijven tussen de eiwitten van het coronavirus in Javaanse schubdieren en die van het coronavirus dat nu onder mensen een pandemie veroorzaakt. De Chinese onderzoekers denken nu dat SARS-CoV-2 is ontstaan uit een recombinatie (genetische vermenging) van een vleermuisvirus en een schubdiervirus.

Lees hier het hele nieuwsbericht: Schubdiervirus is deels identiek aan menselijk coronavirus

Noodopvang Limburgse MECC wordt afgebroken

Het noodhospitaal dat was opgezet in het congrescentrum MECC in Maastricht wordt afgeschaald. Dat meldt het Maastricht UMC+. In het centrum waren 276 bedden met zorgvoorzieningen opgezet.

De noodvoorziening werd op 28 maart ingericht met het idee dat er bij overbelasting van de ziekenhuizen coronapatiënten konden worden verzorgd die geen intensive care nodig hadden. De ziekenhuizen zijn echter nooit zo belast geweest dat het noodhospitaal gebruikt moest worden.

Volgens Denis Florack, voorzitter van het crisisbeleidsteam van het Maastricht UMC+ is dat alleen maar een goed teken: „Het is onze plicht om goed voorbereid te zijn. We wilden niet in de situatie komen dat patiënten in Limburg aan de deur van een ziekenhuis geweigerd zouden worden, omdat er geen plek is.” Volgens Florack kan het noodhospitaal eventueel weer 'opgeschaald' worden als er onverhoopt opnieuw een grote toestroom van coronapatiënten komt.

Parijs en andere rode zones gaan langzamer open dan rest Frankrijk

De versoepeling van de coronamaatregelen in Frankrijk zal in de regio van Parijs (Île-de-France) en andere zones met veel besmettingen minder snel doorgevoerd worden. Dat heeft de Franse premier Édouard Philippe donderdag aangekondigd. In de zogenoemde rode zones ligt het aantal besmettingen met het coronavirus nog te hoog, waardoor een volledige opening overbelasting van de zorg zou kunnen veroorzaken.

Onder andere het openbaar vervoer in de zones keert niet terug naar de normale gang van zaken. Reizigers moeten tijdens de spits een getekend document meedragen waarop staat verklaard waarom ze het ov gebruiken. In zogenoemde regio's waar veel besmettingen zijn zullen scholen bovendien gesloten blijven, terwijl in de rest van het land basisscholen, kleuterscholen en crèches wel open mogen. Hiermee lijkt de overheid gehoor te geven aan een oproep van verschillende burgemeesters in de regio rondom Parijs om het heropenen van scholen uit te stellen.

Vanaf maandag 11 mei worden de strikte maatschappelijke beperkingen in Frankrijk versoepeld. De Franse minister van Onderwijs Jean-Michel Blanquer verwacht dat een miljoen schoolkinderen weer naar school zullen gaan volgende week, de minister van Financiën verwacht dat 400.000 bedrijven weer zullen openen. De grenzen zullen voorlopig wel gesloten blijven. Ook moeten mensen die meer dan 100 kilometer binnen Frankrijk willen afleggen, een officieel document bij zich dragen.

Lees ook: De Fransen mogen weer van huis - maar liefst niet te ver
Twitter avatar MinSoliSante Ministère des Solidarités et de la Santé #Déconfinement | Situation au jeudi 7 mai Synthèse des indicateurs de l'activité épidémique :
◾ Tension hospitalière sur les capacités en réanimation
◾ Circulation active du virus #COVID19
◾ Taux de couverture des besoins en tests 📲 En savoir plus : https://t.co/AgaEUYkjcE https://t.co/TgibndtINQ

Het belangrijkste nieuws van donderdag

Een overzicht van het belangrijkste nieuws van donderdag.

  • Het afgelopen etmaal zijn bij het RIVM 84 sterfgevallen als gevolg van het coronavirus gemeld. Ook zijn 39 nieuwe ziekenhuisopnames gemeld. Op de IC's worden momenteel nog 584 Nederlandse coronapatiënten verzorgd: 42 minder dan een dag eerder.
  • Ondanks steunmaatregelen van de overheid zal het totale aantal banen in Nederland flink afnemen door de coronamaatregelen, stelt uitkeringsinstantie UWV. De Kamer van Koophandel meldt bovendien dat het aantal faillissementen in april met een derde is toegenomen.
  • Niet iedereen is tevreden over de woensdag aangekondigde versoepeling van de coronamaatregelen. Sauna's zeggen „verbijsterd” te zijn en sportscholen vinden het „onacceptabel” dat ze 1 september pas weer open mogen.
  • KLM heeft in het eerste kwartaal van dit jaar een operationeel verlies van 275 miljoen euro geleden. Moederbedrijf Air France-KLM schrijft eveneens dieprode cijfers: een nettoverlies van 1,8 miljard euro.
  • Het is goed denkbaar dat „massale evenementen met een landelijke uitstraling” pas weer gehouden kunnen worden als we een vaccin tegen het coronavirus hebben. Dat schreef minister Hugo de Jonge (CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Dat kan mogelijk een jaar of langer duren.

Aantal Nederlandse coronapatiënten op IC's neemt af tot 584

Het aantal Nederlandse coronapatiënten dat op de intensive care ligt, is afgenomen met 42 tot een totaal van 584. Dat meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). 18 van hen liggen op intensive cares in Duitsland, drie minder dan gisteren vanwege terugplaatsingen.

Volgens de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, Ernst Kuipers, wordt „de oorspronkelijke verwachting van 500 [coronapatiënten] op 8 mei” waarschijnlijk niet helemaal gehaald, maar we „gaan onveranderd die kant uit.” Kuipers ziet dat ziekenhuizen hun niet-coronagerelateerde zorg weer opschalen nu er meer ruimte ontstaat. Op de intensive cares liggen ook nog 440 patiënten voor andere klachten, 43 meer dan gisteren.

Nog eens 3,2 miljoen Amerikanen vragen uitkering aan

In de Verenigde Staten hebben vorige week nog eens 3,2 miljoen mensen een bijstandsuitkering aangevraagd. Daarmee komt het totaal aantal werkenden dat sinds het begin van de coronacrisis zijn of haar baan is verloren in de VS op meer dan 33 miljoen, ongeveer 21 procent van de beroepsbevolking. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van het Amerikaanse ministerie van Werkgelegenheid.

Een week eerder zeiden bijna 3,9 miljoen Amerikanen dat ze geen werk meer hadden. Het grootste banenverlies werd geregistreerd eind maart, toen in een week 6,9 miljoen mensen een uitkering aanvroegen. Inmiddels zit in bepaalde Amerikaanse staten een kwart van de beroepsbevolking zonder baan. Door de corona-uitbraak zitten veel staten nagenoeg op slot.

Het ministerie van Werkgelegenheid komt vrijdag met een maandverslag over april, waaruit de economische schade van de pandemie verder moet blijken. Meerdere staten zijn inmiddels langzaam de coronamaatregelen aan het versoepelen. In Georgia mogen mensen weer naar de kapper, in Texas kunnen bepaalde winkels en restaurants weer open.

Deze winkel in New York moet de deuren sluiten. Foto Angela Weiss/AFP

VK: Johnson zal „zeer beperkte versoepeling” maatregelen aankondigen

De Britse premier Boris Johnson zal komende zondag een „zeer beperkte versoepeling” van de huidige coronamaatregelen aankondigen. Dat laat Johnsons woordvoerder donderdag volgens persbureau Reuters weten, naar aanleiding van een kabinetsoverleg over de coronamaatregelen. Een voorzichtige aanpak moet een tweede golf van besmettingen in het Verenigd Koninkrijk voorkomen. Mogelijk gaan de eerste maatregelen komende maandag al in.

Johnson benadrukte tijdens het overleg dat „maximale voorzichtigheid” geboden is bij versoepeling van de maatregelen. Bovendien, stelt Johnson, moeten wetenschap en data leidend blijven bij een exitstrategie. De strijd tegen het virus bevindt zich op een „kritiek punt”, aldus zijn woordvoerder. „We zullen niets doen dat de inspanningen en opofferingen van de Britse bevolking ongedaan dreigt te maken.”

UWV verwacht banenverlies door coronamaatregelen, aantal faillissementen gestegen

De beperkingen in Nederland om de verspreiding van het coronavirus in te dammen zullen het totale aantal banen flink doen dalen, ondanks de steunmaatregelen die de overheid heeft genomen. Dat zegt uitkeringsinstantie UWV donderdag. De Kamer van Koophandel meldt daarnaast dat het aantal faillissementen in april met ruim een derde is toegenomen.

Wat betreft het banenverlies in 2020 ziet het UWV een groot verschil tussen verschillende sectoren. Bijvoorbeeld de sierteelt, de staalindustrie en de luchtvaart zullen stevig geraakt worden, zo is de verwachting. Het UWV voorziet ook problemen binnen de evenementenbranche, aangezien deze „moeilijk kostendekkend kan opereren in de anderhalvemetersamenleving.” Daarbovenop maakte het kabinet donderdag duidelijk dat grote publieksevenementen waarschijnlijk verboden blijven tot er een coronavaccin is.

Een derde van alle werknemers is volgens het UWV werkzaam in sectoren die volgens de prognose „zeer grote krimp” en „grote krimp” zullen doormaken. Lichtpunten vormen een aantal sectoren waarin groei zal zijn: de zorgsector en de post.

De KvK zag 343 faillissementsverklaringen in april, tegenover 253 in dezelfde maand vorig jaar. Opmerkelijk is de verdeling per provincie: het grootste deel is gemeld in Noord-Holland (zestig meer), daarna Zuid-Holland (achttien meer) en Limburg (zeventien meer). Minder mensen hebben de stap gemaakt naar ondernemerschap, met een verschil van 34 procent ten opzichte van vorig jaar april.

De KvK legt zelf geen directe link met het coronavirus. Wel heeft de organisatie een onafhankelijke deskundige naar de cijfers laten kijken, die stelt dat de invloed van corona voor de hand ligt.

Ministerie rectificeert Kamerbrief: locatiegegevens van mobiele bellers nog niet gedeeld met RIVM

De locatiegegevens van mobiele bellers worden voorlopig niet gedeeld met het RIVM voor onderzoek naar de verspreiding van het coronavirus. In een brief aan de Tweede Kamer schreef minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) donderdag dat de telecomproviders gevraagd zijn om dergelijke, geanonimiseerde data beschikbaar te stellen. Dit zou zijn gebeurd na overleg met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Dat blijkt niet te kloppen.

De telecomproviders lieten na het verschijnen van de Kamerbrief weten geen verzoek te hebben ontvangen. De AP schreef in een persverklaring dat van goedkeuring voor het delen van telecomdata „geen sprake” is. „Er is een nieuwe wet nodig, als de overheid dit mogelijk wil maken. Die nieuwe wet moet dan wel passen binnen de strenge kaders die we binnen de Europese Unie hebben afgesproken”, schreef de AP.

Daarop volgde een rectificatie van de Kamerbrief. Volgens het ministerie van Volksgezondheid heeft het RIVM inderdaad gevraagd „de bewegingen van personen, anoniem, beter in kaart te brengen” om de epidemie te beheersen. Maar overleg met de AP hierover heeft volgens de rectificatie nog niet plaatsgevonden. „Het RIVM zal daartoe eerst nog de vraag en behoefte specificeren”, aldus het ministerie. Dat kondigt tegelijk een wijziging aan van de Telecomwet om een wettelijke basis te creëren voor het delen van telecomdata tijdens een pandemie.

Locatiegegevens van mobiele bellers laten zien hoe groepen mensen zich bewegen. Op basis hiervan kunnen voorspellingen worden gedaan over de manier waarop het coronavirus zich verspreidt.

Lees ook: De smartphone als wapen tegen Covid-19

Collectieve maatregelen in betaald voetbal, mét optie tot forse salarisreductie

Binnen het betaald voetbal zijn afspraken gemaakt over een pakket maatregelen tijdens de coronacrisis in de sector. In de overeenkomst zit ook de optie op een collectieve salarisreductie, waarmee naar schatting tot 35 miljoen euro op jaarbasis zal worden bespaard. Dat maken werkgeversorganisatie voor het betaald voetbal FBO, twee spelersvakbonden en de vereniging voor coaches CBV donderdagmiddag bekend.

Doel van de maatregelen is om de financiële tol van de coronomaatregelen in Nederland voor de clubs te verzachten. De salarisvermindering is opgenomen als een aanbeveling. De reductie zou gelden voor het resterende deel van dit seizoen (2019/2020) en de eerste helft van volgend seizoen, en tussen de 2,5 procent en 20 procent van het jaarsalaris bedragen. Hoe hoger het salaris, hoe meer spelers en trainers inleveren. Er kan ook worden afgezien van resterende vakantiedagen voor dit seizoen. Daarnaast is het mogelijk de vakantietoeslag deze zomer in juni in plaats van mei te betalen.

In het pakket zijn verder ook bindende afspraken opgenomen, onder meer over het tussentijds openbreken en verlengen van de cao voor contractspelers en een vermindering van het verplichte aantal contractspelers in de eerste divisie. De spelersvakbonden zien af van een verhoging van de werkgeversbijdrage per 1 januari 2021.

De partijen schrijven in het persbericht dat hun maatregelen een „historisch akkoord” vormen. Ko Andriessen, directeur van spelersvakbond ProProf: „Wij zijn de eerste bedrijfstak in Nederland die met een collectief salarisoffer en een aanpassing van de cao komt.”

Onduidelijkheid over handhaving mondkapjesplicht in trein

Er heerst onduidelijkheid over het handhaven van de mondkapjesverplichting in het openbaar vervoer. Vervoerder NS zegt te gaan handhaven, terwijl vakbond van spoorpersoneel VVMC erop staat dat dit niet door conducteurs zal gebeuren.

NS laat maandag aan persbureau ANP weten dat de handhaving van de plicht „primair” bij NS-medewerkers van Veiligheid & Service zal liggen. Deze krijgen daarvoor volgens NS extra bevoegdheden toebedeeld. „Wie vanaf juni in de trein reist en geen mondkapje draagt, kan bijvoorbeeld worden gevraagd om de trein bij het volgende station te verlaten.”

Of en hoe vaak conducteurs controles op mondkapjesgebruik zullen gaan uitvoeren, zegt NS niet. Vakbondsbestuurder Wim Eilert van VVMC vindt in elk geval „dat conducteurs straks niet voor politieagent moeten gaan spelen in de trein”. Het is niet duidelijk hoe het nieuwe beleid uitgevoerd zal worden en of er door conducteurs boetes uitgeschreven gaan worden, zegt de vakbond tegen NRC. Ook is het niet helder wie moet handhaven op „de bezetting en de zwartrijders in de trein”. NS zegt dat conducteurs weliswaar bevoegdheden hebben om op mondkapjes te handhaven, maar dat zij „primair een gastvrijheidsfunctie” hebben.

Lees ook: Openbaar vervoer nog niet bedoeld voor plezierritjes

Eilert van de vakbond was verrast door het kabinetsbesluit. De vakbondsleider vreest dat er veel gebruik zal worden gemaakt van het openbaar vervoer vanwege de versoepelingen, wat tot problemen kan leiden. „Wij houden ons hart vast.” Vanmorgen werd al een sprinter van Weesp naar Amsterdam stilgezet omdat deze te vol zat. NS schakelde de politie in omdat reizigers weigerden de trein te verlaten.

Vanaf 1 juni wordt het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer verplicht, maakte het kabinet woensdagavond bekend. Treinen mogen voor maximaal 40 procent gevuld zijn, om ervoor te zorgen dat mensen afstand kunnen bewaren.

Dit bericht is geüpdatet om 15.20 uur.

RIVM: 84 nieuwe coronadoden gemeld, 39 ziekenhuisopnames

Bij het RIVM zijn sinds woensdag 84 nieuwe meldingen binnengekomen van sterfgevallen van coronapatiënten. Sterfgevallen worden in sommige gevallen met één of twee dagen vertraging doorgegeven aan de instantie, dus het nieuwste cijfer duidt niet op het aantal overleden patiënten in het afgelopen etmaal. Momenteel staat het totaal aantal bekende doden als gevolg van het coronavirus in Nederland op 5.288.

Van woensdag op donderdag werden 39 nieuwe ziekenhuisopnamen voor Covid-19 doorgegeven aan het RIVM. Ook bij dat cijfer is sprake van een vertraging. Volgens het instituut zijn tot nu toe 11.192 mensen met een coronabesmetting opgenomen (geweest) in het ziekenhuis. Woensdagmiddag lagen er nog 628 patiënten op IC's in Nederlandse ziekenhuizen, wat er zestien minder waren dan een dag eerder. De recentste informatie over de IC-bezetting wordt later op donderdag bekendgemaakt.

Volgens het RIVM is het effect van de landelijke maatregelen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen intussen duidelijk zichtbaar. Het hoogste aantal patiënten werd ziek in week 12, van 16 tot en met 22 maart. Die piek is zowel landelijk als per provincie zichtbaar, ondanks de grote verschillen in ziekenhuisopnames in de provincies. Vanaf week 13, twee weken na het ingaan van de maatregelen, is er een daling te zien in het aantal Covid-19 opnames per honderdduizend inwoners. Daaruit concludeert het RIVM dat de landelijke maatregelen effectief zijn geweest.

In de afgelopen 24 uur ontving het RIVM 455 berichten over positieve tests op Covid-19. Tot nu toe is bij 41.774 mensen in Nederland een besmetting met het nieuwe coronavirus vastgesteld. Niet iedereen met symptomen wordt op het virus getest, waardoor het werkelijke aantal besmettingen waarschijnlijk aanzienlijk hoger ligt. Vanaf 1 juni wil het kabinet tests beschikbaar hebben voor alle Nederlanders.

Kamerbrief De Jonge 'geen prettige verrassing' voor KNVB

Het was voor voetbalbond KNVB „geen prettige verrassing” dat grote publieksevenementen in Nederland voorlopig niet mogelijk lijken te zijn. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) wekte die verwachting donderdag toen hij aan de Tweede Kamer schreef dat „massale evenementen” eigenlijk pas weer kunnen als er een coronavaccin is. Mogelijk kan dat een jaar of langer duren, aldus de bewindsman. De KNVB schrijft in een persbericht dat De Jonges uitlatingen „voorbarig” zijn.

Als er voor langere tijd niet voor publiek kan worden gespeeld, zou dat volgens de KNVB „verschrikkelijk” zijn. Dit zou ten koste gaan van de sportbeleving van kijkers en bovendien een grote financiële tegenvaller voor het betaald voetbal betekenen. De KNVB stelt in gesprek te zijn met de overheid over hoe het topvoetbal in fases opgestart kan worden en „om samen te bezien wat nog wel kan in deze tijd”. Daarbij houdt de bond de ontwikkelingen rond buitenlandse clubs „nauwlettend” in de gaten. De bond hoopte in het volgende seizoen, beginnend op 1 september, gefaseerd toeschouwers toe te kunnen laten.

In België ligt daarentegen een plan klaar om per 1 september juist wel massale publieksevenementen toe te laten, waaronder ook publiek bij wedstrijden in het betaald voetbal. Het plan is volgens minister van Sport Ben Weyts (N-VA) samen met de sector opgesteld. Welke voorwaarden er aan het toelaten van publiek bij massa-evenementen worden verbonden in België is niet duidelijk. „Het uitgangspunt is: het doet er niet toe welke sport je beoefent, wel hoe je ze beoefent”, aldus de minister. Belgische virologen die de overheid adviseren moeten nog toestemming geven voor het plan.

Donderdag werd ook duidelijk dat de Duitse voetbalcompetitie op 16 mei verder gaat. Woensdag had de regering daar al toestemming gegeven. De organisatie achter de Bundesliga heeft nu bekendgemaakt dat volgende week zaterdag onder meer de wedstrijd Borussia Dortmund - Schalke 04 op het programma zal staan.

Nintendo ziet winst groeien door coronacrisis

Door het verplichte thuisblijven zijn veel mensen aan het gamen geslagen. Dat valt op te maken uit de jaarcijfers van het Japanse bedrijf Nintendo: in het fiscale jaar 2020, dat tot en met maart liep, zag het de winst met ruim 33 procent toenemen.

Nintendo had de winst voor een deel te danken aan zijn Switch-gameconsole, waarvan ruim 21 miljoen exemplaren over de toonbank gingen. Dat was bijna een kwart meer dan in het fiscale jaar 2019. De spelcomputer is zeer in trek tijdens de lockdown. In sommige landen, waaronder de Verenigde Staten, is het apparaat amper nog te krijgen.

Ondanks de rooskleurige jaarcijfers vreest Nintendo nog wel voor de toekomstige impact van het virus op de productielijn. Vooralsnog verwacht het bedrijf geen nieuwe releases uit te hoeven stellen, maar het sluit die mogelijkheid niet uit. Daarnaast vreest Nintendo ook dat het vele thuiswerken door spelontwikkelaars voor vertraging kan zorgen.

Aanvoerder van de lijst van meestverkochte Nintendo-spellen zijn Pókemon Sword/Pókemon Shield en het spel Animal Crossing, waarvan in de zes weken na de lancering eind maart al ruim 13 miljoen stuks zijn verkocht. Een kwart van de totale verkoop van het bedrijf vindt plaats in Japan, daarnaast zijn Noord- en Zuid-Amerika en Europa grote afnemers.

Bezoekers van een Chinese gamebeurs in augustus vorig jaar staan bij een stand van Nintendo. Foto Pei Li/Reuters

Flink verlies voor moederbedrijf British Airways, Aer Lingus, Vueling

Luchtvaartconcern IAG noteert in het eerste kwartaal van dit jaar een verlies van 1,7 miljard euro, rapporteert het bedrijf donderdag (pdf). Als gevolg van de coronacrisis moesten de maatschappijen die deel uitmaken van IAG, zoals British Airways, Vueling en Aer Lingus, hun toestellen aan de grond houden. Zo waren er veel minder inkomsten, terwijl de vaste kosten wel doorliepen.

In een begeleidende analyse schrijft IAG dat ook in het komende kwartaal de resultaten waarschijnlijk slecht zijn - mogelijk liggen de cijfers dan nog lager. Het bedrijf verwacht dat tot en met juli de vluchtschema's ontregeld zijn, onder meer omdat wereldwijd anticoronamaatregelen en inreisbeperkingen van kracht blijven.

Naast de beperkte bewegingsvrijheid voor burgers tijdens de coronacrisis, had IAG ook last van de gedaalde olieprijs. Dat kwam door de pandemie én door een prijzenoorlog op de oliemarkt. IAG had zich juist ingedekt tegen prijsstijgingen van brandstof en schreef daardoor 1,3 miljard euro af op de contracten daarvoor, die door de prijsval waardeloos zijn geworden.

Topman Willie Walsh, die zijn geplande vertrek uitstelde vanwege de crisis, denkt dat er nog een lange weg te gaan is voordat de luchtvaartsector is hersteld van de coronacrisis. „De industrie zal zich aanpassen aan nieuwe eisen, zoals we ons ook hebben aangepast aan de ontwikkelingen in de beveiligingseisen in het verleden.” Hij verwacht wel een terugkeer naar passagiersstromen zoals in 2019, voor de pandemie, het geval was „maar niet voor 2023”. IAG is een Brits-Spaans bedrijf. Het heeft aan beide landen steun gevraagd.

Wereldtoerismeorganisatie: mogelijk tot 80 procent minder internationale reizigers dit jaar

Het jaar 2020 wordt een zware dobber voor de mondiale toerismesector. Dat blijkt uit de resultaten van het eerste kwartaal, en het vooruitzicht voor de rest van het jaar, die donderdag zijn gepubliceerd door de Wereldtoerismeorganisatie van de Verenigde Naties (UNWTO).

Door de wereldwijde coronacrisis is het internationaal toerisme in het eerste kwartaal van dit jaar met 22 procent afgenomen. In maart, toen steeds meer overheden strenge maatregelen inzetten om de verspreiding van het virus tegen te gaan, viel het aantal aankomsten van toeristen terug met 57 procent. De organisatie rekent voor dat er 67 miljoen minder internationale reizigers waren.

Over het hele jaar genomen verwacht de UNWTO een afname van het internationale toerisme tussen 57 tot 78 procent, in vergelijking met het jaar 2019. Dat zou een verlies betekenen tussen 840 miljard en 1.100 miljard euro. Daarmee staan volgens de UNWTO ook wereldwijd zeker honderd miljoen banen in het toerisme op de tocht. De organisatie verwacht dat de sector in 2021 enigszins zal aantrekken, te beginnen met reizen en vakanties binnen de landsgrenzen.

RIVM: bescherming door mondkapjes slechts 'beperkt'

RIVM-topman Jaap van Dissel voorziet weinig voordeel van het gebruik van mondkapjes in het openbaar vervoer, zoals dat vanaf 1 juni door het kabinet verplicht is gesteld. Daar wees hij de Tweede Kamer op tijdens de briefing over de corona-uitbraak. Volgens het RIVM is er geen eenduidig wetenschappelijk oordeel over gebruik van niet-medische mond-neusmaskers bij de verspreiding van virussen.

Volgens Van Dissel zijn er maar enkele studies waaruit blijkt dat niet-medische mondkapjes een licht beschermend effect hebben. De kwaliteit van het materiaal en de manier van dragen zouden sterk bijdragen aan de effectiviteit van de maskers. Het gebruiken van mondkapjes in het openbaar vervoer of op andere plekken waar de anderhalvemeterregel moeilijker te volgen is, draagt volgens het RIVM „mogelijk enigszins bij aan het beperken van de verspreiding” van het virus. Wel waarschuwt Van Dissel voor het effect dat mensen door de mondkapjes juist vaker hun gezicht aanraken en dat de anderhalvemeterregel minder serieus wordt genomen.

Wie zich afvraagt waar de niet-medische mondkapjes te krijgen zullen zijn: winkelketen HEMA gaat op korte termijn mondkapjes verkopen, meldt persbureau ANP. Het is nog onduidelijk wanneer deze precies in de winkel zullen liggen, maar dit zal in ieder geval vóór het ingaan van de mondkapjesverplichting in het openbaar vervoer op 1 juni zijn.

Luchthaven Schiphol heeft in voorbereiding op het gebruiken van mondkapjes bij vluchten 6 miljoen mondkapjes besteld. Dat zegt Schiphol topman Dick Benschop tegenover ANP. Volgens Benschop wordt het gebruik van mondkapjes bij internationale reizen „norm en praktijk”.

Manifest: ouderen mogen bij versoepeling coronamaatregelen niet vergeten worden

Ouderenorganisatie KBO-PCOB, Omroep Max en de ChristenUnie vrezen dat de samenleving ouderen zal „achterlaten” bij de afbouw van de coronamaatregelen. In een manifest schrijven de organisaties donderdag dat ze vinden dat de toon in het debat dreigt te verharden en dat ouderen meer en meer als een „blok aan het been van de rest van de samenleving” worden gezien. Er moet meer solidariteit zijn met deze groep, vinden de ondertekenaars. Niet alleen omdat ze nog altijd een belangrijke rol spelen in de maatschappij, maar ook omdat het gaat om de generatie die voor „onze welvaart en vrijheid” heeft gezorgd.

„In de komende periode van heropening mag niemand worden voorgetrokken en niemand worden afgeschreven”, schrijven directeur Manon Vanderkaa van KBO-PCOB, Omroep MAX-voorzitter Jan Slagter en Gert-Jan Segers, de leider van de ChristenUnie. Ouderen worden door het virus toch al hard getroffen, bijvoorbeeld door eenzaamheid in de verpleeghuizen. „Het is nu van belang om onze handen ineen te slaan en duidelijk te maken dat juist ook nu onze ouderen het recht hebben op bescherming, perspectief en op de ruimte om waardig ouder te worden”, aldus het manifest.

De ondertekenaars wijzen erop dat ouderen „onze samenleving [...] hebben opgebouwd” na de Tweede Wereldoorlog. „Het is een kwestie van beschaving om in deze crisis pal voor hen te staan.” Het manifest hekelt uitspraken zoals die van BNR-columnist Marianne Zwagerman die de groep omschreef als „dor hout” waar door het virus „de zeis” doorheen gaat, of ideeën voor de heropening van de horeca waarbij uitsluitend jongere gasten welkom zijn. „Dit is het moment om duidelijk te maken dat we bij het zetten van nieuwe stappen niemand zullen achterlaten”, aldus de schrijvers. „Geen wederopbouw zonder de mensen die ons land eerder hebben opgebouwd!”

Dierentuin in Emmen heropent op 25 mei

De Wildlands Adventure Zoo in Emmen heeft toestemming gekregen van de veiligheidsregio en burgemeester om vanaf 25 mei weer open te gaan voor bezoekers. Dat heeft de dierentuin donderdag bekendgemaakt. Bezoekers moeten voortaan online kaartjes reserveren. Ook komt er een maximum op het aantal toegelaten gasten, om zo afstandsmaatregelen te kunnen waarborgen.

De dierentuin heeft een veiligheidsprotocol opgesteld met de Club van Elf, een verband van inmiddels 23 Nederlandse attracties en instellingen. Het opgestelde protocol bevat regels over het houden van afstand tussen bezoekers, informatievoorziening en extra hygiënemaatregelen.

Onder meer het Rijksmuseum, de Efteling en de Keukenhof zijn onderdeel van de Club van Elf. Iedere attractie en instelling bekijkt met de eigen veiligheidsregio en burgemeester of open gaan „verantwoord is”, laat Kees Klesman, directeur van de Club van Elf, weten. Klesman benadrukt dat ook voor andere instellingen zal gelden dat toegangskaartjes van tevoren online gereserveerd moeten worden en de maximale capaciteit is teruggebracht. „Voor sommige instellingen zal de capaciteit op de helft liggen.”

De dierentuin in Emmen is de eerste attractie uit het verband die opengaat en zegt blij te zijn weer open te mogen voor bezoekers. „Dierenparken zien er prachtig uit in deze tijd van het jaar, alles groeit en bloeit en het is dé tijd van veel jonge dieren.” Voor de reguliere gasten is het protocol „misschien even wennen”, maar de dierentuin benadrukt dat aanpassingsvermogen van bezoekers nodig is voor de opening van het park. „We blijven ons bewust van de bijzondere omstandigheden waaronder dit gebeurt”, aldus directeur Erik van Engelen.

Lees ook deze reportage vanuit de dierentuin in Emmen: In de dierentuin schrikken de pinguïns nu van de mensen

Duitsland: mogelijk tweede golf besmettingen voor herfst en ander buitenlands nieuws

  • Wetenschappers van het Robert Koch-Institut, de Duitse evenknie van het RIVM, waarschuwen donderdagochtend dat een tweede 'golf' van coronabesmetting nog vóór de herfst zou kunnen ontstaan, „afhankelijk van het gedrag van de burgers”. Het instituut meldde daarnaast opnieuw een daling van de dagelijkse cijfers, maar zou daaruit geen voorbarige conclusies willen trekken.
  • De Noorse centrale bank heeft voor de derde keer in twee maanden tijd een renteverlaging aangekondigd, volgens persbureau Reuters. De rente staat nu op 0 procent. Dat was eerst 0,25 procent. Het besluit kwam onverwacht, de instelling liet weten uit alle macht de Noorse val van de economie te willen „verzachten” na de coronacrisis.
  • De productie van de industrie in Duitsland en Frankrijk is in maart flink gedaald door de coronacrisis en de maatregelen tegen het virus, melden de nationale statistiekbureaus van de twee landen. In Duitsland ligt de productie nu 9,2 procent lager dan in februari, de sterkste daling sinds 1991. Frankrijk meldt donderdag een afname van nationale productie van 16,2 procent.
  • Het Afrikaanse centrum voor de preventie van epidemieën, Africa CDC, ligt in de clinch met een aantal nationale overheden op het continent. Zo stelde de president van Tanzania dat de door die organisatie verstrekte coronatests niet goed werken. Africa CDC weerspreekt dat.
  • In het Verenigd Koninkrijk heeft de overheid meer inzicht gegeven in de grote verschillen in de gezondheidsgevolgen van de coronacrisis voor bevolkingsgroepen. Volgens het nationale bureau voor statistiek (ONS) lopen zwarte mensen en mensen met een Indiase, Bengaalse en Pakistaanse achtergrond een significant grotere kans om te overlijden aan Covid-19 dan witte burgers. Dat bleek uit een analyse van de coronapatiënten tussen 2 maart en 10 april. Die resultaten voeden de publieke discussie over de gegroeide sociale en economische ongelijkheid in het VK, die volgens veel mensen is blootgelegd door de coronacrisis in het land.

 

Lees ook: Of je als Brit ziek wordt is geen tombola, zoals de regering doet voorkomen. Afkomst, leeftijd, inkomen: alles telt mee.

Tijdlijn van de coronamaatregelen

Waar de maatregelen tegen het coronavirus elkaar vorige maand in rap tempo opvolgden, komen inmiddels de eerste versoepelingen in beeld. Twee maanden geleden werd het virus voor het eerst in Nederland vastgesteld. Sindsdien heeft corona het hele openbare leven overgenomen.

Bekijk hier de tijdlijn van de coronacrisis in Nederland: Twee maanden corona, een overzicht van de maatregelen

Onderzoeksraad onderzoekt overheidsaanpak coronacrisis

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) begint een onderzoek naar de aanpak van de coronacrisis. Bekeken wordt in hoeverre Nederland voldoende voorbereid was op een pandemie, hoe de crisisaanpak is verlopen en in welke mate kwetsbare groepen door het virus of de aanpak daarvan in gevaar zijn gekomen, heeft voorzitter Jeroen Dijsselbloem donderdag bekendgemaakt.

Het onderzoek zal zich vooral richten op de aanpak van de overheid om de crisis onder controle te krijgen en houden. Het gaat om de voorbereidingen die al voor de uitbraak waren getroffen, de maatregelen die het kabinet nam terwijl het virus zich eenmaal verspreidde, en de afbouw daarvan.

De onderzoekers kijken ook naar de indirecte gevolgen van het overheidsingrijpen voor kwetsbare mensen. Zo kregen mensen door de drukte rond het virus geen of minder gewone zorg en kwamen ook andere maatschappelijke diensten onder druk te staan. Naar de economische steunmaatregelen of het handelen van medici wordt in dit onderzoek niet gekeken, laat Dijsselbloem vast weten. Welke thema's precies uitgezocht zullen worden, bepaalt de Onderzoeksraad pas later, ook omdat de crisis nog niet voorbij is.

Afgelopen vrijdag heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) de OVV in een brief (pdf) om een „onafhankelijke evaluatie van de crisisaanpak" gevraagd. Dat wordt „gelet op de ongekende omvang en impact” aan de Onderzoeksraad toevertrouwd, maar als de OVV het nodig acht kan zij wat de minister betreft ook de hulp inschakelen van bijvoorbeeld de rijksinspecties. Het kabinet belooft steun te verlenen aan het onderzoek, en laat de invulling ervan aan de OVV.

NCTV: terreurdreiging kleiner door coronacrisis

„De coronacrisis maakt een grootschalige aanslag op dit moment minder waarschijnlijk”, schrijft de Natinaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) donderdag. Er komen geen grote groepen mensen meer bijeen op makkelijk te treffen locaties en bovendien zijn extremistische jihadisten zelf ook meer aan huis gekluisterd. Daar komt bij dat jihadisten „het coronavirus zien als een goddelijke ingreep”, aldus de NCTV.

Lees het hele stuk: Corona verkleint de terroristische dreiging

'Gezamenlijke marktwaarde profvoetballers in eredivisie daalt met een kwart'

Voetballers in de eredivisie verliezen als gevolg van de coronacrisis flink wat waarde. Volgens een donderdag verschenen rapport van KPMG is de totale marktwaarde van de spelers in de hoogste Nederlandse competitie met ongeveer een kwart gezakt. Het accountantskantoor onderzocht de gevolgen van de pandemie voor de tien belangrijkste Europese voetbalcompetities.

De spelers van de achttien clubs die in de eredivisie meespelen, waren in februari samen nog zo'n 1,213 miljard euro waard. Die totale waarde is volgens berekeningen van KPMG gedaald naar 923 miljoen euro. De KNVB beëindigde vorige maand als een van de eerste Europese voetbalbonden definitief het seizoen.

Lees ook: Hoe de coronacrisis de voetbaleconomie zal dwingen tot verandering

De meest waardevolle selectie van de competitie, die van Ajax, is in waarde afgenomen van 422 miljoen euro in februari, tot 330 miljoen nu. De PSV-spelers zijn samen nog 129 miljoen euro waard, in plaats van 169 miljoen. De totaalwaarde van de Feyenoord-selectie bedroeg eerst 109 miljoen euro, daar is nu nog 79 miljoen van over.

Voor het onderzoek onderzocht KPMG de financiële cijfers van meer dan tweehonderd clubs en berichten op sociale media. KPMG maakte ook gebruik van een algoritme dat de waarde van de individuele spelers bepaalt. Die bepaling is onder meer gebaseerd op gemiste 'speelkansen', doordat wedstrijden stilliggen.

Ajacied Donny van de Beek (r) in duel met Hans Mulder van RKC Waalwijk tijdens een wedstrijd in februari. Foto Olaf Kraak/ANP

Duizend snelgroeiende bedrijven vragen ruim 500 miljoen euro steun aan

In één week hebben ruim duizend bedrijven aanvragen ingediend voor financiële steun via twee programma's bedoeld voor start-ups, scale-ups en innovatieve mkb'ers. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van TechLeap, een belangenbehartiger van start- en scale-ups. In totaal hebben deze snelgroeiende bedrijven sinds de opening van de financiële regelingen op 29 april voor 515 miljoen euro aan overbruggingskredieten aangevraagd.

Dat bedrag is aanzienlijk meer dan de oorspronkelijk 200 miljoen euro die het kabinet en investeringsfonds Invest-NL voor deze ondernemingen beschikbaar hebben gesteld. Volgens Nils Beers, directeur van TechLeap, bevestigt de „enorme vraag het beeld van omvang en urgentie die nodig zijn om deze innovatieve bedrijven in leven te houden.”

Bij het openen van de regelingen stuurde TechLeap een kritische brief naar de Tweede Kamer, waarin de organisatie opriep minstens 1,6 miljard euro beschikbaar te stellen voor snelgroeiende bedrijven. Volgens de belangenbehartiger zijn de bedrijven die een aanvraag deden bij elkaar goed voor ruim 12.000 voltijdsbanen. Wouter Bos, directeur van Invest-NL, hield eerder de mogelijkheid open van meer financiële hulp. „Laten we hiermee beginnen. Als het niet goed blijkt te zijn, gaan we weer kijken.”

Lees ook: Belastinggeld naar start-ups, is dat wel een goed idee?

Kabinet: pas weer grote evenementen als er een coronavaccin is

Grote evenementen kunnen „eigenlijk pas weer” als er een vaccin tegen Covid-19 bestaat. Hoe lang dat nog zal duren, is niet te zeggen. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Het is goed denkbaar dat het nog een jaar zal duren voordat „massale evenementen met een landelijke uitstraling” weer gehouden mogen worden, aldus de minister.

Veel sectoren van de maatschappij mogen de komende maanden stapsgewijs weer (gedeeltelijk) open, maakten De Jonge en premier Mark Rutte woensdag bekend. Alleen boven de grote evenementen bleef na de persconferentie een vraagteken hangen. De bewindslieden noemden geen datum waarop deze weer van start zouden kunnen gaan.

De reden dat zo'n datum niet werd genoemd, is dat gewacht wordt op een vaccin, schrijft De Jonge nu aan de Tweede Kamer. „Niemand weet hoe lang dat gaat duren. We hopen natuurlijk op snel, maar een jaar of langer is heel reëel.” Het kabinet liet eerder al weten dat dit festivalseizoen in ieder geval niet kan doorgaan. Alle evenementen waarvoor een vergunning verplicht is, zijn in ieder geval tot 1 september niet toegestaan.

Muziekfestival Lowlands in 2018. Foto Andreas Terlaak

Centrale bank VK voorziet krimp van 14 procent

De Bank of England, de Britse centrale bank, waarschuwt voor „de diepste recessie ooit” die mogelijk volgt op de uitbraak van het coronavirus in het land. De bank publiceerde donderdagochtend prognoses: aangenomen dat in juni de strenge lockdown wordt versoepeld, staat het Verenigde Koninkrijk dit jaar een economische krimp van 14 procent te wachten.

Door het tijdelijk sluiten van winkels en andere bedrijven om zo de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zijn volgens de bank „banen en inkomens in het VK drastisch verminderd”. Dat zou blijken uit meerdere nagerekende scenario's.

Woensdag publiceerde de Europese Commissie haar driemaandelijkse economische vooruitblik, waarin wordt geduid op een „recessie van historische omvang” voor 2020. De algehele economie van de 27 EU-lidstaten zal met 7,4 procent krimpen; voor het VK is een daling van bruto binnenlands product met 8,2 procent verwacht over 2020.

Eerder werd besloten dat de rentes laag worden gehouden, op 0,1 procent. Het comité van de bank dat gaat over de rentetarieven, heeft nog niet besloten of er meer moet worden gedaan om de economie te stimuleren.

Twitter avatar bankofengland Bank of England We have published our quarterly #MonetaryPolicyReport alongside an interim #FinancialStabilityReport. Together, they provide a scenario for the path of the UK economy in the light of Covid-19 and assess the financial system’s resilience to that scenario. https://t.co/3FIVG6rG2e https://t.co/434WIhj8JX

Bijna 7 miljoen kijkers voor persconferentie Rutte en De Jonge

De persconferentie van premier Mark Rutte en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge woensdagavond heeft bijna 7 miljoen kijkers getrokken. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van Stichting KijkOnderzoek. Rutte en De Jonge maakten verschillende versoepelingen van de coronamaatregelen bekend, onder meer voor kappers, horeca en culturele instellingen.

De vorige persconferentie door Rutte over het coronavirus blijft de best bekeken conferentie over dit onderwerp: op 21 april keken bij elkaar ruim 7,8 miljoen mensen naar de premier via NPO1, RTL4 en SBS6. Ook woensdagavond keken de meeste mensen via NPO1 (ruim 5 miljoen). RTL trok 1,4 miljoen kijkers en SBS ruim 500.000.

Lees ook deze analyse van de versoepeling van de coronamaatregelen: Er mag meer, maar alleen als het kan

Bij het absolute kijkcijferrecord komen de coronapersconferenties nog niet in de buurt. Voor het vaststellen van dat record telt Stichting KijkOnderzoek geen cijfers van verschillende zenders bij elkaar op. De titel van best bekeken programma ooit op één zender is nog altijd in handen van de halve finale tussen Nederland en Argentinië op het WK in 2014. Ruim 9 miljoen mensen keken via NPO1 naar de wedstrijd.

Premier Rutte tijdens de persconferentie woensdag over de versoepeling van de coronamaatregelen. Foto Bart Maat/ANP

Drukke trein stilgezet bij Weesp omdat 'niemand wilde uitstappen'

NS heeft de politie ingeschakeld om reizigers uit een te volle trein te halen. In de sprinter van Weesp naar Amsterdam waren donderdagochtend zoveel mensen ingestapt dat het onmogelijk werd om voldoende afstand te bewaren, meldt spoorbeheerder ProRail op Twitter. Omdat vervolgens niemand wilde uitstappen, werd de politie erbij gehaald.

Om te voorkomen dat het te druk wordt in het ov, vraagt NS mensen alleen de trein te nemen als dat noodzakelijk is. Reizigers worden geacht anderhalve meter afstand van elkaar te bewaren. Dat was in de trein richting Amsterdam niet mogelijk, stelde het treinpersoneel vast. Aan een oproep om uit te stappen werd vervolgens volgens ProRail geen gehoor gegeven - er zou na oproepen van de conducteur zelfs „niemand” zijn uitgestapt, waarna de trein niet verder reed. Uiteindelijk (nadat de politie was gewaarschuwd) heeft volgens NS toch een aantal passagiers de trein verlaten en kon de machinist doorrijden.

Het is niet voor het eerst dat een trein wordt stilgezet omdat het te druk is om aan de coronarichtlijnen te voldoen. In april werden ook al eens twee treinen tussen Amsterdam en Rotterdam bij Gouda uit de dienstregeling gehaald. Het is aan de conducteur om te bepalen of het veilig genoeg is om door te rijden, zegt NS.

De spoorwegen denken niet dat het donderdag al drukker was als gevolg van de versoepeling die premier Mark Rutte woensdagavond aankondigde. De dienstregeling wordt vanaf juni weer opgeschaald om meer plek te bieden aan reizigers. Voorwaarde is wel dat passagiers mondkapjes gaan dragen.

Lees ook: Openbaar vervoer nog niet bedoeld voor plezierritjes

Ahold Delhaize maakt meer winst dankzij hamsteraars

Ahold Delhaize, het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn, heeft in het eerste kwartaal door het coronavirus veel meer verkocht. De omzet steeg met 14,4 procent tot 18,2 miljard euro, meldt het bedrijf donderdag. In maart (de maand waarin in Nederland en België de maatregelen van kracht werden) viel de omzet zelfs 26,9 procent hoger uit. De winst is bijna anderhalf keer zo hoog als in de eerste drie maanden van 2019: 645 miljoen euro.

De supermarkten van Ahold Delhaize zien in de cijfers terug dat consumenten in Europa al eind februari aan het hamsteren sloegen. Ook de winkels in de VS deden betere zaken, maar daar begon het inslaan iets later, in maart.

Een van de sterkste groeiers binnen het concern was Bol.com, dat 39,5 procent meer omzette. Ook het verkoopplatform voor derden (verkopers die hun waar via Bol.com aan bieden) deed het goed. Er kwamen 21.000 nieuwe verkopers bij en de omzet groeide met 66 procent. Er werd sowieso veel online gewinkeld bij het bedrijf. De omzet groeide met 30 procent tot 998 miljoen euro. De komende tijd zal het bedrijf meer investeren in online verkopen, zegt het bij de cijfers.

Ahold Delhaize waarschuwt wel dat vanwege het virus ook kosten zijn gemaakt, bijvoorbeeld om de winkels aan te passen om virusverspreiding te voorkomen. Die kosten zullen vooral de komende kwartalen in de cijfers terug te vinden zijn. Al met al verwacht Ahold Delhaize over het hele jaar niet veel meer te verdienen dan was verwacht.

Air France-KLM lijdt 1,8 miljard euro verlies in eerste kwartaal

Air France-KLM heeft in het afgelopen kwartaal een nettoverlies geleden van 1,8 miljard euro. KLM heeft in de eerste drie maanden van 2020 een operationeel verlies geleden van 275 miljoen euro. Bij Air France gaat het om een verlies van 536 miljoen euro. Voor beide komen daar dan nog vaste en extra kosten bij van bijna 1 miljard. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers die moederbedrijf Air France-KLM donderdag heeft gepubliceerd. De luchtvaartmaatschappij is hard getroffen door de coronacrisis en verwacht het komende kwartaal nog grotere verliezen.

Januari en februari waren „nog goed”, aldus KLM, maar daarna „was de terugloop enorm”. Wereldwijd gelden vanwege de pandemie inreisverboden, waardoor KLM het overgrote deel van zijn vluchten moest schrappen. In maart voerde het bedrijf maar 10 procent van zijn dienstregeling uit.

De coronacrisis legde in maart 95 procent van alle vluchten van Air France-KLM stil. Het aantal passagiers daalde met 20 procent, naar 18,1 miljoen. De omzet daalde met 922 miljoen euro naar 5 miljard euro.

Luchtvaartmaatschappijen verkeren wereldwijd in geldnood omdat veel kosten doorlopen en er weinig geld binnenkomt. De inkomsten komen vooral van vrachtvervoer en repatriëringsvluchten. Veel maatschappijen zullen de crisis niet overleven.

Lees ook: KLM onmisbaar? Zo duidelijk is dat niet

De komende tijd kan het verlies maandelijks oplopen tot 400 miljoen euro, verwacht Air France-KLM. Het concern denkt in het tweede kwartaal nog steeds slechts 5 procent van alle vluchten te kunnen uitvoeren, in het derde kwartaal 20 procent. Het zal meerdere jaren duren voordat de vraag weer op het niveau van voor de crisis is. De capaciteit zal daarom in 2021 met 20 procent worden teruggebracht. KLM heeft het aantal vluchten sinds deze week uitgebreid en voert nu 15 procent van de vluchten uit. Vanaf 11 mei zijn mondkapjes verplicht voor passagiers.

De Franse staat steunt Air France met 7 miljard euro aan garanties op bankleningen en directe leningen. Nederland heeft maximaal 4 miljard euro aan leningen en garanties toegezegd aan KLM, maar de details moeten nog worden uitgewerkt. Politieke partijen willen veel voorwaarden stellen aan de steun, bleek woensdag tijdens een Kamerdebat. Het gaat om eisen aan de bedrijfsvoering en ten aanzien van verduurzaming. Air France-KLM komt deze zomer naar eigen zeggen met een transformatieplan, waarin nieuwe en ambitieuze milieu-doelstellingen zullen worden vastgelegd.

KLM-vliegtuigen staan geparkeerd op de Aalsmeerbaan van Schiphol. Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

FNV: inspectie moet strenger toezien op naleven coronaregels in de bouw

Het lukt in de bouw niet goed om voldoende afstand tot collega's te bewaren en veel werkgevers hebben ook geen maatregelen getroffen die het mogelijk maken bijvoorbeeld afstand te bewaren en handen te wassen. Dat concludeert vakbond FNV donderdag na een peiling onder duizend bouwvakkers. De bond wil dat de Inspectie SZW strenger gaat controleren en handhaven.

Voor de bouw is een protocol opgesteld om het mogelijk te maken om door te werken. Daarin staan onder meer voorschriften voor het vervoer van en naar de bouwplaats, maar ook voor het afstand houden tot collega's en hygiënische maatregelen. Zo moeten medewerkers in de bouw proberen te voorkomen dat ze in hetzelfde busje naar hun werk rijden, worden ze geacht geen gereedschap te delen en moet de schaft zoveel mogelijk gespreid worden. Met name afstand bewaren en ten minste zes keer per dag de handen wassen blijken moeilijk, stelt FNV vast.

64 procent van de ondervraagde medewerkers uit de bouw zegt dat hun werkgever het virus in min of meerdere mate serieus neemt, 14 procent van niet. Bijna een kwart (23 procent) zegt dat de maatregelen niet goed genoeg worden nageleefd. 36 procent zegt dat er te weinig afstand wordt gehouden, 24 procent dat de handen te weinig worden gewassen. Een kwart liet weten dat er op hun werk flexibele arbeidskrachten (onder wie uitzendkrachten) worden weggestuurd.

Longfonds: beginnen met volgen chronische longziekte ná corona

Het Longfonds is begonnen met de monitoring van de nieuwe chronische longziekte die het gevolg is van een besmetting met het coronavirus. De organisatie meldt donderdag dat er een 'digitaal patiëntenplein' is opgezet voor patiënten die na corona klachten houden.

Bij patiënten bij wie het coronavirus uit het lijf is verdwenen, kan uit littekens in de longen de ziekte Covid Associated Lung Disorder (CALD) ontstaan. Die klachten lijken op longfibrose (hoewel de oorzaak anders is). De blijvende longschade lijkt tot nu toe vooral te ontstaan bij ex-coronapatiënten die op de intensive care hebben gelegen.

Over het verder verloop van CALD is nu nog weinig bekend, volgens directeur van het fonds Michael Rutger. Het Longfonds wil voorkomen dat patiënten jaren later kampen met onbegrepen klachten, door hen in een vroegtijdig stadium te registreren. Zo wordt het makkelijker de juiste zorg te bieden en hebben ook wetenschappers meer inzicht. Het fonds heeft daarvoor samen met de Long Alliantie Nederland een digitaal platform opgericht, waarbij tot nu toe ruim vijfhonderd mensen die zijn genezen van het coronavirus zich hebben aangesloten. Op de website vraagt de organisatie mensen die nog longklachten hebben na corona, zich te melden. Rutgers: „We krijgen zo een beeld van de medische en psychosociale problemen van corona op de langere termijn. Dit beeld wordt sturend voor de ontwikkeling van zorg en onderzoek.”

Gedragsonderzoek RIVM: men wil vooral graag weer bij anderen op bezoek

Niezen in de elleboog en papieren zakdoekjes gebruiken gaat de meeste Nederlanders wel makkelijk af en vrijwel niemand geeft nog een hand, maar met het niet bezoeken van ouderen hebben velen meer problemen. Dat concluderen het RIVM en een aantal GGD'en donderdag na onderzoek onder 90.000 mensen. Met de hygiënemaatregelen hebben mensen weinig moeite, maar men vindt het (zeker als de lockdown nog lang duurt) moeilijker dat de bewegingsvrijheid is ingeperkt, stellen de onderzoekers vast. En het is ook niet altijd eenvoudig om anderhalve meter afstand te bewaren, zeker op relatief drukke plekken als de supermarkt.

Het RIVM onderzocht in welke mate mensen zich aan de coronavoorschriften houden en of die mensen dat voor langere tijd verwachten vol te houden. Van handenschudden is het makkelijkst afscheid genomen: 99,5 procent zegt dat niet meer te doen. 85 procent zegt niet meer langs te gaan bij mensen met een zwakke gezondheid, 75 procent niest in de elleboog en een ongeveer even grote groep gebruikt wegwerpzakdoekjes. Heel vaak de handen wassen kost de meeste moeite. 42 procent zegt dat meer dan tien keer per dag te doen. Veel mensen zijn er ook van overtuigd dat de maatregelen helpen de verspreiding van het virus tegen te gaan: maar 1 tot 5 procent van de ondervraagden gelooft dat niet of nauwelijks.

Of het lukt om anderhalve meter afstand te bewaren, hangt sterk van de plek af, zeggen de ondervraagden. Als iemand langskomt of als mensen buiten een rondje gaan lopen lukt dat meestal wel, maar in de supermarkt of op het werk veel minder. Slechts een derde van de mensen zegt dat het op die plekken nooit voorkomt dat er iemand dichtbij komt.

Voor veel mensen hebben de maatregelen gevolgen op hun dagelijks leven. Een op drie Nederlanders hebben last van stress, eenzaamheid, somberheid of angst - de helft ziet geen verandering. Een op de vijf mensen slaapt slechter. Het eetpatroon blijft bij 73 procent van de mensen ongeveer hetzelfde, maar ruim de helft van de mensen sport minder. 28 procent van de rokers is méér gaan roken, 12 procent minder.

De maatregelen zijn tot juni nog wel vol te houden, denkt 80 procent van de mensen, maar veel langer moet het niet duren. Als de maatregelen tot eind oktober duren, daalt dit cijfer tot 60 procent. Nederlanders willen vooral graag weer bij anderen op bezoek. Het aantal mensen dat dat eind oktober nog zegt te mijden, ligt 45 procent lager dan het nu is. Een kwart meer mensen willen tegen die tijd wel weer eens naar het buitenland.

Het gedragsonderzoek van het RIVM wordt vanaf nu iedere twee weken herhaald.

Trump noemt coronapandemie „ergste aanval ooit” op VS

President Donald Trump van de Verenigde Staten noemt de coronapandemie de „ergste aanval die het land ooit heeft meegemaakt” en heeft daarbij opnieuw uitgehaald naar China.

„Dit is erger dan Pearl Harbor. Dit is erger dan het World Trade Center. En het had nooit hoeven te gebeuren. Het had aan de bron gestopt kunnen worden, in China. Het had aan de bron gestopt moeten worden en dat is niet gebeurd.”

Toen journalisten om nadere toelichting vroegen, zei Trump dat niet China de vijand is, maar de pandemie. Eerder op de dag had minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken China opnieuw verweten informatie te hebben achtergehouden en gezegd dat de dood van honderdduizenden mensen voorkomen had kunnen worden.

Donald Trump

De Amerikaanse president Donald Trump tijdens een ontmoeting in het Witte Huis op woensdag 6 mei 2020. Foto Doug Mills/EPA

Trump kondigde woensdag ook aan dat de speciale coronataskforce onder leiding van vicepresident Mike Pence toch niet vervangen wordt door een ander team, zoals hij een dag eerder had gesuggereerd. De president zei van gedachten te zijn veranderd, omdat alle reacties op zijn opmerkingen van dinsdag zouden hebben aangetoond dat de taskforce uiterst populair is.

In de Verenigde Staten zijn inmiddels 73.095 mensen overleden bij wie het coronavirus is vastgesteld, in absolute zin verreweg het hoogste aantal wereldwijd. Het laatste etmaal zijn er 2.073 sterfgevallen gemeld. Het totaal aantal bevestigde besmettingen ligt op ruim 1,2 miljoen.

Sportscholen accepteren sluiting tot 1 september niet

Sportscholen vinden het „onacceptabel” dat ze pas op 1 september weer open mogen, zoals premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge woensdagavond namens het kabinet hebben aangekondigd. Rutte zei daar wel bij met de sector in gesprek te gaan over een mogelijk eerdere versoepeling, maar brancheorganisatie NL Actief laat in een verklaring weten het besluit te gaan aanvechten:

„We laten het niet over onze kant gaan dat onze branche tot 1 september gesloten moet blijven. Het kabinet laat zo 4.000 ondernemers en ruim 3 miljoen Nederlanders in de kou staan. We zullen als branchevereniging samen met het hele netwerk in onze sector dan ook alle registers opentrekken om dit besluit aan te vechten.”

NL Actief vindt dat de argumenten die de regering gebruikt om versoepeling uit te stellen, zoals het niet kunnen handhaven van anderhalve meter afstand, niet van toepassing zijn op de fitnessbranche.

Sportschool

Sportschool Inspire2Move in Terschuur past zijn ruimte aan de voorgeschreven maatregelen aan, maar moet net als de hele fitnessbranche nog tot 1 september geduld hebben. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De brancheorganisatie zegt ook verbaasd te zijn dat premier Rutte aankondigde in gesprek te willen met de sector over een mogelijke eerdere versoepeling, terwijl er al „veelvuldig overleg” heeft plaatsgevonden met het RIVM en de betrokken ministeries. NL Actief eist verder ook een nieuwe compensatieregeling voor de getroffen ondernemers en zzp'ers in de fitnessbranche.

Eerder toonden sauna's en wellnesscentra, schouwburgen, bioscopen en poppodia zich al ontevreden over het spoorboekje dat het kabinet woensdagavond aankondigde. De horeca, kappers en werkgeversorganisaties zijn juist wel in meerdere of mindere mate positief over de weg uit de 'intelligente lockdown', die nu is ingeslagen

Tweede vlucht vanuit Marokko geland op Schiphol

Rond 00.40 uur is op Schiphol een tweede repatriëringsvlucht vanuit Marokko geland. Er waren ruim driehonderd Nederlanders aan boord die op basis van urgentie zijn geselecteerd.

De onderhandelingen tussen Nederland en Marokko over vluchten om de duizenden gestrande reizigers terug te halen verlopen moeizaam, maar nu lijkt er volgens NRC-correspondent Koen Greven eindelijk schot in de zaak te komen. Toch zitten er nog altijd zo'n 2.400 Nederlanders vast in Marokko.

In Marokko geldt sinds 20 maart de noodtoestand en alle commerciële vluchten zijn tot 31 mei verboden. De eerste vlucht naar Nederland sinds de noodtoestand werd uitgeroepen vond vorige week plaats.

Nederland maakt volgens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken bij het terughalen van mensen geen onderscheid tussen mensen met alleen de Nederlandse nationaliteit en mensen met zowel de Nederlandse als de Marokkaanse nationaliteit.

Lees hier het stuk van correspondent Koen Greven hierover: Opnieuw vlucht met Nederlanders op weg uit Marokko

Woordvoerder Braziliaanse president Bolsonaro besmet met coronavirus

De woordvoerder van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, Otavio do Rego Barros, is besmet met het coronavirus. Hij heeft volgens zijn bureau geen symptomen van de longziekte Covid-19, maar zit wel in thuisquarantaine. Ook zijn staf zit thuis in afwachting van de resultaten van de coronatests die bij hen zijn afgenomen.

President Bolsonaro zelf doet het coronavirus steevast af als „een griepje”. Hij keert zich tegen de lockdownmaatregelen die gouverneurs van deelstaten hebben afgekondigd en heeft zich de afgelopen weken meerdere malen zonder mondkapje tussen zijn aanhang gemengd, waarbij hij mensen breedlachend omhelst en de hand schudt.

Brazilië is met ruim 125.000 bevestigde besmettingen het zwaarst getroffen land van Zuid-Amerika, met het afgelopen etmaal een recordstijging van 10.503, en zag het dodental woensdag met 615 stijgen tot ruim 8.500. De daadwerkelijke cijfers liggen hoger, omdat lang niet iedereen met klachten getest kan worden.

Lees ook: De grote brandhaard van Brazilië ligt diep in het oerwoud

Sauna's „verbijsterd” dat ze nog tot 1 september dicht moeten blijven

Sauna's en wellnesscentra kunnen er geen begrip voor opbrengen dat ze pas op 1 september weer open mogen. Voorzitter Jos Keizer van de Vereniging van Nederlandse Sauna en Wellness bedrijven (VNSWB) zegt tegen persbureau ANP dat er juist een goed protocol ligt en 1,5 meter afstand houden geen probleem is:

„We zijn heel erg teleurgesteld, ook geschrokken en zelfs verbijsterd [...] Wat zijn de inhoudelijke argumenten? Daarover willen we graag met de overheid in gesprek.”

Hij wijst er op dat andere contactberoepen wel weer mogen beginnen, terwijl er bij wellnessbedrijven ook gewoon masseurs werken en dat restaurants open mogen, maar die in de sauna- en wellnessbranche niet. De VNSWB-voorzitter stelt dat er in zijn branche zeker tien vierkante meter ruimte per persoon gehanteerd kan worden.

Volgens Keizer zal er als het kabinet de maatregelen niet eerder versoepelt, of met ruimhartige financiële compensatie komt, een enorme kaalslag plaatsvinden in de sector:

„Uitstel tot 1 september is de doodsteek voor een groot deel van onze bedrijven. Als eersten gesloten en als laatsten weer open? We zijn zeer zwaar getroffen. Er zal een uitgebreider noodpakket voor ons moeten komen.”

Ook als de sauna's weer open gaan kunnen de verliezen niet goed gemaakt worden, omdat ze op slechts 40 tot 50 procent van hun capaciteit kunnen draaien.

Polen stelt presidentsverkiezingen toch uit

Polen gaat de presidentsverkiezingen, die komend weekend zouden plaatsvinden, toch uitstellen. Daar hebben de regeringspartij PiS en coalitiepartner Overeenstemming een akkoord over bereikt.

De regering had voorgesteld de verkiezingen van 10 mei wel door te laten gaan, maar vanwege de coronacrisis per post te stemmen. In Polen zijn tot nu toe bijna vijftienduizend coronabesmettingen vastgesteld en 723 mensen aan de gevolgen van het virus overleden.

De oppositie stelde dat regeringspartij PiS (Recht en Rechtvaardigheid) door het vasthouden aan de verkiezingsdatum politieke winst boven de volksgezondheid stelt. Ook uitten de oppositie en voormalige presidenten en premiers felle kritiek op het plan om per briefpost te stemmen, omdat daarbij het kiesgeheim niet gegarandeerd kan worden. De Senaat verwierp dat plan dinsdag dan ook.

Ook de Europese Unie waarschuwde voor verkiezingen per brief. Zo zei een woordvoerder van voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dat Polen voor „vrije en eerlijke” verkiezingen moet zorgen „in de context van de coronacrisis.”

De verkiezingen zijn nu voor onbepaalde tijd uitgesteld en zullen als het aan de regering ligt alsnog per post plaatsvinden. Het parlement stemt daar deze donderdag over. Volgens NRC-correspondent Emilie van Outeren is verkiezingen verplaatsen tijdens de de coronapandemie op zich heel begrijpelijk, maar gaat er een heel koningsdrama achter schuil.

Lees hier haar hele stuk: Polen stelt verkiezingen uit na dreigende regeringscrisis

Het laatste nieuws

In dit blog volgt NRC het belangrijkste nieuws rondom de coronacrisis. Dit waren de hoofdpunten van woensdag 6 mei:

  • Premier Mark Rutte kondigde woensdagavond een reeks versoepelingen aan van de coronamaatregelen. Zo mogen horeca begin juni weer met beperkingen open. Lees hier meer over het stappenplan uit de lockdown.
  • Veel belangenorganisaties hebben verheugd gereageerd op de versoepeling van de maatregelen. De Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten (NVB) noemt het echter „teleurstellend” dat bioscopen vanaf 1 juni maximaal dertig personen binnen mogen hebben.
  • Mondkapjes worden vanaf 1 juni verplicht in het openbaar vervoer. Ook komt er weer een normale dienstregeling. Dat maakte het kabinet woensdagavond bekend.
  • Ook in Duitsland en België worden maatregelen langzaam versoepeld. Volgens bondskanselier Merkel heeft Duitsland „de allereerste fase” van de pandemie achter de rug, maar „nog steeds een lange strijd met het virus te gaan”. In België gaan winkels vanaf 11 mei weer open.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt dat landen „extreem voorzichtig” moeten zijn met het opheffen van beperkende coronamaatregelen. Zijn ze dat niet, dan ligt een nieuwe, snelle verspreiding van het virus op de loer.
  • Het RIVM heeft afgelopen etmaal 36 nieuwe meldingen ontvangen over sterfgevallen. Momenteel worden 628 Nederlandse Covid-19-patiënten op een intensive care verzorgd - 16 minder dan dinsdag.
  • De Europese Commissie verwacht dit jaar een „recessie van historische omvang”. Voor 2021 wordt een gedeeltelijk herstel voorspeld, al zullen niet alle landen gelijkmatig opkrabbelen.

 

Lees hier het blog van woensdag terug