Danonebaas Emmanuel Faber wil de 2 miljard euro die de komende drie jaar voor duurzaamheid is gereserveerd ondanks de coronacrisis toch besteden.

Foto Eric Piermont/AFP

Interview

‘Na deze crisis neemt men voedsel niet meer voor lief’

Emmanuel Faber | Topman Danone De baas van yoghurtmaker Danone, Emmanuel Faber, pleit voor een groene corona-exitstrategie. De grootste zuivelverkoper ter wereld ziet nieuwe kansen voor plantaardige varianten.

Toetjes, die doen het goed op het moment, zegt Emmanuel Faber. „Wanneer je thuis zit in een lockdown, is er niet zoveel lol te beleven. Dan wordt eten belangrijker.” Dus verkoopt Danone, het bedrijf waarvan Faber bestuursvoorzitter is, meer roompuddinkjes en Danio-kwark. Maar niet iedereen laaft zich in deze tijd aan zoetigheid. „Mensen maken zich ook zorgen over hun gezondheid.” Actimel zit ook in de lift. Dat drinkyoghurtmerk bevat probiotica, die goed zouden zijn voor de gezondheid (al zegt het Voedingscentrum dat daarvoor weinig wetenschappelijk bewijs is).

Voedingsbedrijven als Danone – ook groot in flessenwater (Evian) en babyvoeding (Nutricia, in Zoetermeer) – hebben op allerlei fronten last van de coronacrisis. De voorheen geoliede logistieke machine is in de war, in fabrieken moeten allerhande veiligheidsmaatregelen worden genomen en consumenten gedragen zich heel anders dan normaal.

„Het is ontzettend druk”, zegt Faber, die grotendeels werkt vanuit zijn appartement aan de noordkant van Parijs. „Je zou kunnen zeggen dat ik slaap in mijn kantoor.”

Onder de streep komt het Franse Danone er toch niet slecht vanaf. In het eerste kwartaal was de omzet dit jaar 3,7 procent hoger dan een jaar eerder, bleek in april bij de presentatie van de cijfers. Dat is beter dan verwacht, stelde Faber in een persverklaring. De malaise in China, Danones grootste markt na de Verenigde Staten, werd gecompenseerd door Europeanen en Amerikanen die hun voorraadkasten vol kochten. „Hoe strenger de lockdown, hoe meer er gehamsterd wordt”, zegt Faber. Dat zette de levering van grondstoffen en producten flink onder druk. „Maar wij denken dat dat effect langzaam zal verdwijnen. Dingen worden weer normaal.”

Het woord ‘normaal’ is veelzeggend: ook corona went dus, en in verschillende landen worden lockdowns voorzichtig afgebouwd. Dat geeft ruimte voor exitstrategieën, waar ook Faber over nadenkt.

Europese Green Deal

Hij maakt deel uit van een gelegenheidscoalitie van honderdtachtig politici, onderzoekers en bazen in het bedrijfsleven, die aandringen op een ‘Green Recovery’: de opbouw van een post-corona-economie op basis van de Europese Green Deal. Het initiatief kwam van Pascal Canfin, een Frans lid van het Europees Parlement.

Het gevaar dat corona groene ambities in de weg zit, is er zeker, zegt Faber. „Er zijn natuurlijk verleidingen: we willen de economie snel sterker maken.” Maar de coronacrisis drukt ons volgens hem met de neus op de feiten: het voedselsysteem zit niet goed in elkaar. „Denk aan Europa, dat is lang niet zelfvoorzienend. We importeren een groot deel van ons eiwitrijk veevoer.”

Lees ook:B Corp wil grote jongens keuren

Net als concurrenten als Nestlé en Unilever profileert Danone zich steeds nadrukkelijker op het gebied van duurzaamheid. In 2017 kondigde Faber aan dat het bedrijf, als eerste beursgenoteerde multinational ter wereld, in aanmerking wil komen voor een zogeheten ‘B Corp-certificaat’. Deze certificaten worden uitgegeven door stichting B Lab aan bedrijven die goed presteren op gebieden als milieu, sociale omstandigheden en transparantie. De beste manier, aldus Danone, om vertrouwen van consumenten „te versterken”. Zeventien dochterbedrijven mogen zich nu ‘gecertificeerd B Corp’ noemen.

En afgelopen februari kondigde Danone aan om in drie jaar tijd 2 miljard euro uit te trekken om duurzame ambities te versnellen, bijvoorbeeld op het gebied van verpakkingen. Niet de handigste timing, in retrospectief. „Drie weken later zaten we midden in het gevecht tegen Covid.”

Op dit moment heeft Danone de contanten daarom hard nodig, aldus Faber, dus de besteding van die 2 miljard loopt vertraging op. Toch wordt het geld wel degelijk vóór 2023 uitgegeven, bezweert hij. Zo mag de sojayoghurt van Alpro volgend jaar niet meer in een niet-recyclebare polystyrene beker zitten.

Eenzijdige landbouw

Die groene ambities zijn mooi, maar hoe zit het dan met al die zuivel die Danone verkoopt? De CO2-voetafdruk daarvan, en de stikstof die kwetsbare natuur aantast, een onderwerp dat in Nederland vorig jaar urgent geworden is?

„Ja, de situatie in Nederland is opmerkelijk”, zegt Faber. „Een dichtbevolkt land, voor een groot deel onder zeeniveau, met veel van een bepaald soort, eenzijdige landbouw.”

De oplossing, zegt hij, is regeneratieve landbouw: landbouw die een positief effect heeft op de omgeving. „Natuurlijk, zuivel, vee zorgt voor uitstoot. Maar er kan een grote stap gezet worden.” Minder koeien op één plek in de wei, waardoor minder nitraat wegspoelt. De bodemgezondheid verbeteren. Gras als veevoer, in plaats van geïmporteerde soja.

„We besteden ons eigen geld om die transitie te ondersteunen.” Danone begon vorig jaar een pilot, onder meer met het Nederlandse chemiebedrijf DSM, waarbij melkveehouders wereldwijd experimenteren met verbetering van biodiversiteit, water- en bodemkwaliteit.

Maar Danone – de grootste yoghurtmaker ter wereld – wedt niet alleen op ‘ traditionele’ zuivel. Met de overname van het Amerikaanse WhiteWave in 2017, bekend van merken als Alpro en Provamel, is het Franse bedrijf nu wereldwijd ook de grootste in plantaardige zuivel, zoals soja-yoghurt. Voor 2025 wil Danone bovendien de verkoop van zuivelvervangers verdrievoudigen. Zo zijn er nu veganistische varianten van Danio en Activia en moet Alpro landen als Rusland en Japan gaan veroveren.

Daarbij is Danone eigenaar van het grootste merk voor babymelkpoeder zonder zuivel, Neocate, ontwikkeld voor kinderen met koemelkallergieën. En hoewel Danone het merk voor medisch gebruik in de markt zet, wekt het ook de interesse van ouders die hun baby’s veganistisch willen opvoeden.

Duidelijk is: de consument is kritischer geworden, en leest nu de kleine lettertjes achterop de verpakking. „De generatie van mijn ouders vertrouwt merken uit de hypermarchés. Maar jonge mensen bevragen de manier waarop ze eten. Deze crisis zal die trend versnellen. Mensen zullen voedsel niet meer voor lief nemen.”

Licht koersherstel na val