Profiel

Waar Jan Nagel is, is altijd conflict

Profiel Jan Nagel Na het vertrek van Henk Krol bij 50Plus lijkt het zoveelste politieke project van Jan Nagel te stranden. Zoals altijd met veel herrie.

Jan Nagel tijdens de algemene vergadering van 50Plus.
Jan Nagel tijdens de algemene vergadering van 50Plus. Foto Jeroen JUmelet/ANP

Henk Krol en Femke Merel van Kooten, twee ‘zetelrovers’ die samen een nieuw avontuur beginnen. Twee Tweede Kamerleden ook die hun politieke carrière, al zullen ze dat zelf betwisten, in hoge mate te danken hebben aan de Nederlandse ‘Raspoetin’: Jan Nagel – PvdA’er van oudsher en architect van tal van politieke partijen en bewegingen.

Daar zou uiteindelijk ook 50Plus uit voortvloeien, waar Nagel Henk Krol op het schild hees. „Praat eens met Nagel”, adviseerde Krol Van Kooten, nadat zij de Partij voor de Dieren de rug had toegekeerd en partijloos door de Kamer zwierf.

Dat gesprek heeft volgens Nagel nooit plaats gehad. Van Kooten zocht vervolgens haar heil wel bij 50Plus. Zo schiep die partij haar eigen ‘zetelrovers’, die nu met hun nieuwe partij, de Partij voor de Toekomst, 50Plus proberen leeg te zuigen en gedecimeerd achter te laten.

Hoe Krol 50Plus ontredderd achterlaat

Tijdens het paasweekeinde deed Krol een laatste serieuze lijmpoging, maar die leidde tot nog meer ruzie. „Even jurist geraadpleegd: hiermee heb je een ernstig strafbaar feit gepleegd. Dat betekent aangifte morgen. Het moet nu eens afgelopen zijn”, schreef Nagel dreigend.

Nagel staat voor stoken en intriges

Het is Nagel ten voeten uit. Zijn naam staat voor conflict, schisma’s, intriges, opzetjes, stoken en niet te vergeten: publiciteit.

Handelaar in herrie, ook zo’n benaming die al decennia aan hem vast kleeft. Als geen ander weet hij de boodschap via de media te verkopen, zíjn boodschap, wel te verstaan. „Ik neem nu contact op met het ANP”, schreef hij op die paasmaandag in zijn boze mail aan Krol.

Jan Nagel wordt volgende maand 81 en hij weet nog altijd niet van stoppen. „We geven ons niet gewonnen, we gaan nog lang niet met de neus omhoog”, zei hij vorig jaar juni op het feest in zijn Hilversumse tuin ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag. Om dat voornemen te onderstrepen kregen alle aanwezigen een futuristische zonnebril mee.

Ooit was hij het jongste lid van het PvdA-partijbestuur. Dat was in 1965. „De partij van morgen wordt geregeerd door de partijsecretaris van eergisteren”, had Nagel, voorzitter van de PvdA-jongerenafdeling in Hilversum en medewerker bij de VARA kort daarvoor geschreven in een artikel voor het PvdA-partijblad.

Het stuk werd niet geplaatst, maar de onrust in de partijtop was er niet minder om. Belangrijker: Nagels naam was gevestigd. Het congres van de PvdA dat maatschappelijke verandering in de lucht rook, koos hem in het bestuur.

Meer aandacht voor de jongeren wilde hij toen. Meer aandacht voor de ouderen wilde dezelfde Nagel ruim 45 jaar later, toen hij in 2011 de partij 50Plus oprichtte. In de tussentijd stond hij aan de wieg van Leefbaar Hilversum, Leefbaar Nederland, en de Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang, die vier jaar later voortging als Onafhankelijke Ouderen- en Kinderen Unie (OokU).

50Plus leek zijn eindstation. Sinds vorig jaar mei mag hij zich zelfs ere-voorzitter noemen. Maar wel één met macht. Want hij was nog steeds de „pittbull van 50Plus”, memoreerde partijvoorzitter Geert Dales, die hem de bijbehorende versierselen opspeldde. Informele macht, buiten de schijnwerpers schuiven met pionnen, dat is de wereld waar de schaker Jan Nagel het best in gedijt.

50Plus weer terug bij af na knalruzie

Zo was het ook in dat paasweekeinde, in de laatste fase van de bestuurscrisis van 50Plus. Urenlang beraad tussen de hoofdrolspelers Nagel, Krol, Dales en fractievoorzitter in de Eerste Kamer Martin van Rooijen leidde tot een ‘Paasakkoord’ en dito perscommuniqué.

Maar als gevolg van dat telefoontje van Nagel aan persbureau ANP en een ‘aanvullend verslag’ van zijn hand over wat er nou echt besproken was, bleek er ineens helemaal geen akkoord meer te zijn. Het was de opmaat voor Krol om zijn eigen kader de rug toe te keren en een nieuwe partij te beginnen.

Verraden en bedonderd

Donderdag willen Krol en Van Kooten al optreden in hun eerste gezamenlijke debat over de coronacrisis: als de groep Krol/Van Kooten.

En Nagel? Hij voelt zich verraden en bedonderd door Krol, zo liet hij in het AD weten. Het slagveld oogt indrukwekkend. Maar dat is niet verrassend als Jan Nagel ergens bij betrokken is. Sterker nog, hij weet het zelf als de beste. Na een hoog oplopend conflict bij de VARA zei hij in 1986 in een interview met het AD: „Ik wijk niet gauw en dat kan wel eens tot botsingen leiden. Dat is nou eenmaal een karaktertrek van mij.”

Correctie 5 mei 2020: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Femke Merel van Kooten lid werd van 50Plus na een gesprek met Jan Nagel. Volgens Nagel heeft hij nooit met Van Kooten gesproken, dus ook niet over een eventueel lidmaatschap. De tekst hierboven is daarom aangepast.