In je auto blijven op de boot naar Elba

Italië Het eiland zoekt manieren om te zorgen dat in elk geval Italiaanse toeristen deze zomer tóch kunnen komen.

Een leeg strand bij Ostia, aan de westkust van Italië, niet ver van Rome.
Een leeg strand bij Ostia, aan de westkust van Italië, niet ver van Rome. Foto Giuseppe Lami/EPA

‘Het ergste is dat we nog steeds niets weten. Wanneer gaan de kooien open en mogen we weer op stap? We hopen dat snel duidelijk wordt of mensen op vakantie kunnen gaan. Hoe. Wanneer. Maar volgens de gunstigste hypothese hebben we dit jaar in elk geval 50 procent minder omzet.”

Het wordt hoe dan ook een rampjaar, zegt Claudio Della Lucia, coördinator van de toerismesector op Elba. Toerisme is bijna de enige bron van inkomsten op het Toscaanse eiland. Hotelhouders, badmeesters, restauranthouders, winkeliers en gemeentebestuurders stellen nu scenario’s op om de klap van de coronacrisis zoveel mogelijk te verzachten.

In heel Italië zet de toerisme-industrie zich schrap. In Rome staan honderden toeristenbussen werkeloos geparkeerd. In Venetië waarschuwt de burgemeester voor een „sociale bom” omdat de stad die vorig jaar nog dreigde te bezwijken onder massatoerisme, nu ineens geen bezoekers en geen inkomsten meer heeft. Meer dan 90 procent van de hotels in Italië is dicht omdat er toch niemand komt.

Toerisme is in een normaal jaar goed voor 13 tot 15 procent van het Italiaanse bbp. Dat komt neer op ongeveer 260 miljard euro. Maar sinds begin maart verdienen de 1,5 miljoen hoteliers, restauranthouders, stadsgidsen, touringcarchauffeurs en anderen die direct van het toerisme afhankelijk zijn niets meer. En de zomer is nog een groot vraagteken. Italië zet maandag de eerste stappen in de versoepeling van de coronabeperkingen. Maar groen licht voor de traditionele strandvakantie in augustus is er nog niet. En wanneer buitenlandse toeristen weer welkom zijn? Wie het weet, mag het zeggen. „Het is moeilijk in deze fase voorspellingen te doen voor juli en augustus”, zei minister van Binnenlandse Zaken Luciana Lamorgese vorige week.

„Wij denken, realistisch gezien, dat we in de zomer vooral Italiaanse toeristen zullen hebben”, zegt Della Lucia in een videogesprek met buitenlandse journalisten. De boodschap van het kabinet is: ga in eigen land op vakantie. Maar sommige coronabeperkingen zullen dan nog gelden, dus de toerismesector zal veel dingen anders moeten doen.

Praktische oplossingen

Elba heeft al een lange lijst praktische oplossingen klaar. Om te beginnen voor de veerboot. Tijdens de overtocht vanuit Piombino, die dertig tot zestig minuten duurt, mogen mensen in hun auto blijven zitten. Warm waarschijnlijk, maar veilig. Dan de restaurants: om de eenmeterafstandregel die in Italië geldt te kunnen handhaven, mogen restaurants hun tafeltjes ook in straten en op pleinen zetten. Supermarkten: het plan is dat zij zorgen dat boodschappen aan het einde van de dag voor klanten klaarstaan. Hotels: ontbijt en diner kunnen zonder extra kosten op de kamer worden geserveerd.

Zoals op veel plekken in Italië wordt de combinatie strand en corona een probleem. In de regio Lazio, rondom Rome, wordt overwogen badgasten een polsband te geven die waarschuwend gaat piepen als ze te dicht bij een ander in de buurt komen. Elders wordt gespeeld met de gedachte plexiglas afscheidingen tussen de badgasten te plaatsen.

Maar voortdurende piepjes en broeikaseffecten zouden veel strandplezier bederven. Elba wil het anders aanpakken. „We hebben 147 kilometer kustlijn, met wel tweehonderd stranden”, zegt Della Lucia. „We moeten mensen wijzen op andere mogelijkheden dan de tien, vijftien populairste stranden.” Informatiesystemen moeten aangeven waar nog plaats is, boottaxi’s brengen toeristen naar een van de honderd stranden die alleen via zee te bereiken zijn. „We denken dat er ruimte genoeg is, en er zullen hoe dan ook minder mensen komen dan vorig jaar.”

Maar hoe zorg je dat mensen die op het strand wandelen of gaan zwemmen afstand van elkaar houden? Della Lucia zucht. Nog niet alles is opgelost. Misschien moeten er meer badmeesters komen. „Die kunnen dan mensen voortdurend uitnodigen op afstand te blijven van elkaar.”

‘Iedereen vraagt: zijn jullie open?’

De mogelijke toename van bezoek uit eigen land zal het gemis aan buitenlandse toeristen niet compenseren, verwacht Della Lucia. Op Elba zijn ze goed voor pakweg de helft van de omzet, net als in de meeste andere toeristische centra in Italië.

Della Lucia vertelt dat er vooral vanuit Duitsland en Oostenrijk nog veel reserveringen staan voor het naseizoen. „Iedereen vraagt ons: zijn jullie open? Kunnen we komen?” Het antwoord is steevast hetzelfde als op vragen over het begin van de zomer: dat is nog niet duidelijk. „De vraag is er gelukkig wel.”

Het toerisme in steden als Venetië, Rome, Florence en Napels heeft een heel andere dynamiek, zegt Della Lucia. Ook daar zijn de verliezen enorm, maar zij hebben heel het jaar door bezoekers, terwijl bestemmingen als Elba het van een paar maanden moeten hebben. Voor deze vaak overvolle steden wordt nu nagedacht over een ander soort toerisme. „Dit kan het moment zijn om naar een minder massaal toerisme te gaan”, zei staatssecretaris voor Toerisme Lorenza Bonaccorsi.

Erg concreet is dat nog niet. Della Lucia zegt dat van de maatregelen om vakantie nu toch mogelijk te maken vast wat ideeën zullen overblijven die ook later van pas komen. Maar het draait nu allereerst om overleven in wat het Italiaanse Bureau voor Toerisme al „het slechtste jaar ooit” heeft gedoopt.