‘Het maakt mij eigenlijk niet uit waar ik ben’

Dit ben ik Iedereen heeft verschillende identiteiten. Hoe worden we wie we zijn? Deze week: Karina Vos (35), oorspronkelijk uit Letland, maar vooral een 'wereldmens'.

Foto Dieuwertje Bravenboer
Foto Dieuwertje Bravenboer

‘Ik voel me niet Lets en ook niet Nederlands. Soms vind ik dat raar van mezelf. Veel Letten zijn echt patriottisch. Dan denk ik: ben ik onpatriottisch? Nee, dat niet. Ik vind Letland echt een mooi land. De helft is wildernis, er is veel meer ruimte dan hier. Ik heb hier een paar Letse vrienden en het is zoveel makkelijker om met hen te praten. Je hebt aan één woord genoeg. Maar voor de rest ben ik toch meer een wereldmens. Het maakt voor mij eigenlijk niet uit waar ik ben.

„Ik ben moeder en dat vind ik fantastisch. Ik wilde altijd al moeder zijn en het is best volgens plan gegaan. Trouwen, met 25 zwanger. Mijn man is Nederlander, daarom woon ik hier. Het inspirerende van mijn man is dat hij alles doet met passie. Een tijdje had hij een uitzendbaan als vuilnisman, dan vertelde hij hoeveel lol ze op de vuilniswagen hadden. Hij werkt nu in de IT. Ik heb een praktijk als doula, begeleidster van zwangerschappen en bevallingen.

„Mijn moeder is half Lets, half Litouws. Mijn vader half Russisch, half Wit-Russisch. Mijn ouders moesten twee banen hebben om hun zes kinderen te onderhouden. Zij waren vaak weg en wij deden gekke dingen. Een raam maken in de muur tussen de keuken en de woonkamer, een deur roze verven met een tandenborstel. Ik denk dat ik mijn ouders weleens miste, maar ik begrijp hen helemaal. Ze hebben zichzelf helemaal aan ons gegeven. We vroegen niet om rollerskates maar we kregen ze. We waren de eersten met een computer thuis. In 1991: een soort tv met toetsenbord.

„Een sociaal-democratische organisatie kwam rekruteren op onze school. Ik was ziek maar een meisje uit mijn klas gaf zich op en vroeg of ik mee wilde. Oké, dacht ik, waarom niet. Dat heeft mijn leven sterk veranderd, ik ben dat meisje best dankbaar. Het leidde ertoe dat ik op mijn zestiende vrijwilliger werd bij de Nationale Jeugdraad. Ik kon allerlei trainingen doen, overal in Europa: projectmanagement, teambuilding, leiderschap. Soms was ik een week van huis.

Van andere expats hoor ik vaak hoe gek en oneerlijk huisartsen hier doen. Zelf snap ik het nu wel. Ik heb geleerd meer naar mezelf te luisteren en ga minder vaak naar de dokter.

„Mijn man ontmoette ik bij een leiderschapstraining in Finland, diep in de sneeuw. Na vier jaar op en neer reizen ben ik naar Nederland gekomen. Ik dacht dat het moeilijk zou zijn om een baan te vinden, maar had binnen drie weken werk als operation assistent bij het organiseren van beurzen. Later werd ik manager.

„Wat in Nederland echt anders is, is de medische zorg. In Letland ga je vanaf je eerste menstruatie een keer per jaar naar de gynaecoloog voor een check-up. Toen ik zwanger wilde worden, zei ik tegen mijn huisarts dat ik naar de gynaecoloog wilde: kijken of ik gezond was, onverwachte dingen voorkomen. Dat vond de huisarts helemaal niet nodig. Van andere expats hoor ik ook vaak hoe gek en oneerlijk huisartsen hier doen. Zelf snap ik het nu wel. Ik heb geleerd meer naar mezelf te luisteren en ga minder vaak naar de dokter.

„Mijn eerste bevalling was best moeilijk. Ik had wat cursussen gedaan, maar die waren in het Nederlands en dat sprak ik nog niet. Bij de tweede had ik veel gelezen over HypnoBirthing en dat hielp enorm. Mensen denken soms dat iemand je dan hypnotiseert zodat je niets voelt van de bevalling, maar het gaat over zelfhypnose, meditatie. Het versterkt het geloof in je eigen kracht, je bent diep ontspannen, laat je angsten los. Mijn tweede bevalling verliep mooi, thuis met mijn man, tot ik op advies van de verloskundige naar het ziekenhuis moest. Ambulance in, felle lichten, sirene aan – dat ging snel en chaotisch.

„Hoewel ik genoot van mijn werk, kreeg ik begin 2014 een burn-out. Drie maanden kon ik bijna mijn bed niet uit. Het liet zien: dit is niet wat ik wil. Ik wilde meer thuis zijn, mijn gezin was het belangrijkst. Ooit had ik iets gelezen over doula’s. Weer zo’n nieuwe Amerikaanse trend rond bevallen, dacht ik eerst, maar het liet me niet los. Ik schreef me in voor een doula-opleiding. En bleek zwanger te zijn van de derde.

„Mijn derde kind is thuis geboren, in een bevallingsbad. Dat maakt je lichter, je beweegt als zeewier. Zonder na te denken, op intuïtie. Je kunt uit een bevalling komen met trauma’s, maar ook met veel zelfvertrouwen. Als doula kan ik andere vrouwen daarin begeleiden.

„Er is veel veranderd. Vroeger zou ik op de vraag ‘wie ben je’ als eerste hebben gezegd: ik ben moeder. Nu kijk ik eerst naar mezelf. Ik blijf me ontwikkelen. Wat je zegt bepaalt niet hoe je bent. Het gaat erom hoe je leeft.”

Aanmeldingen voor deze rubriek: ditbenik@nrc.nl.