Recensie

Recensie Muziek

Gelukkig, de musici vergeten de omstandigheden en omhelzen Mahler

Livestream Mahler door een klein aantal Berliner Philharmoniker op afstand van elkaar: deze livestream biedt een kijkje in de toekomst.

Het ‘Europakonzert’ door de Berliner Philharmoniker vrijdag vanuit de lege Philharmonie Berlin o.l.v. Kirill Petrenko m.m.v. sopraan Christiane Karg.
Het ‘Europakonzert’ door de Berliner Philharmoniker vrijdag vanuit de lege Philharmonie Berlin o.l.v. Kirill Petrenko m.m.v. sopraan Christiane Karg. Foto Berliner Philharmoniker

De stream begint vrijdag om kwart voor elf in de ochtend: een kwartier voor het concert. De camera glijdt door de brandschone, verlaten foyers en de lege Philharmonie in Berlijn. Het heeft iets griezeligs, terwijl het grondgevoel opgetogen zou moetenzijn: deze eerste livestream door de Berliner Philharmoniker sinds één laatste concert in volle bezetting op 12 maart is een stap op de (lange) weg terug naar de bomvolle klassieke concertzalen die – als je er nu foto’s van ziet – al net zo surrealistisch aandoen. Tweeduizend mensen, urenlang dicht opéén? Was dat echt anderhalve maand geleden?

Het Europakonzert van de Berliner Philharmoniker is een traditie; deze dertigste editie zou plaatsvinden in Tel Aviv maar werd verplaatst naar Berlijn. En de meeste Philharmoniker bleven alsnog gewoon thuis: hier speelt een ensemble van deze week negatief op Covid-19 geteste, op twee meter van elkaar opgestelde musici. De blazers zitten zo te zien zelfs op wel vier meter van de rest.

Levensmiddel

Wat je ook denkt of vindt van gestreamde concerten, dit was een evenement dat al begon bij de speech van Bondspresident Frank-Walter Steinmeier. Hij memoreerde dat het handjevol musici op het podium óók de vele freelance musici representeren die nu in hun bestaan bedreigd worden. En dat we niet de fout moeten maken te denken dat levende muziek een luxe is. Dat is het niet. „Het is een levensmiddel.”

Petrenko, de dit jaar aangetreden chef van de Berliner, bewijst zich daarna opnieuw een priesterachtige anti-maestro. Geen ‘schickimicki’, alleen toewijding. En oermuzikaliteit, die zich in de salonversie van Mahlers Vierde symfonie (bewerking: Erwin Stein) door veertien musici uit in het plezier dat hij uitstraalt bij gedurfde momenten in de bewerking. Voor de pauze regeert de ernst in Barbers Adagio for Strings, Pärts Fratres en Ligeti’s Ramifications.

Dat je concentratie tijdens streamconcerten zo regelmatig wordt gestoord, dat blijft wennen. Buiten gaat het leven door. Slokje koffie, dan maar. Ook de stream zelf leidt de aandacht soms af. Hé, de geweldige klarinettist Wenzel Fuchs draagt een Rolex Oyster! En waarom heeft cellist Ludwig Quandt met een postelastiek zijn vingers aan zijn strijkstok vastgebonden?

Maar gelukkig blijft de kracht van de sopraansolo in Mahlers Vierde symfonie in deze kamerversie fier overeind, met dank aan zangeres Christiane Karg. Roerend is het ook de musici de omstandigheden langzaam te zien vergeten, bezweet opgaand in de muziek. Nu wij nog.