De Vaste Klant

Standbeeld Amsterdam barst van de standbeelden. Vaak lopen of fietsen we er snel aan voorbij zonder echt te kijken, terwijl er toch zoveel moois tussen zit. De komende tijd staan we elke week even stil bij één standbeeld.

Foto Luca Nebuloni

Op een bankje voor café Festina Lente op de Looiersgracht zit een man gemaakt van brons. Hij aait een poes en lijkt weggelopen uit een verhaal van wijlen Simon Carmiggelt, de stadschroniqueur van Amsterdam.

Het beeld, De Vaste Klant geheten, werd gemaakt in 1993 door beeldhouwer Albert Zweep (1957). Zweep, destijds vaste gast bij het toenmalige establishment café De Looier, had een kroegschuld opgebouwd van 2.400 gulden. De kroegbaas zei tegen Zweep dat hij iets moest verzinnen om de schuld te vereffenen. Dit leidde ertoe dat Zweep het beeld maakte, waarna hij het schonk aan het café.

Het beeld dat nu in brons te bewonderen is, is niet het oorspronkelijke beeld dat Albert Zweep in eerste instantie maakte. De Vaste Klant was van origine gemaakt van polyester en daarom een geliefd doelwit van vandalen. Meerdere malen werd het beeld beschadigd en één keer werd het hoofd zelfs compleet van het beeld afgetrapt.

Na de vernielingen kwamen de bewoners van de Looiersgracht in opstand, vertelt Zweep. Het idee ontstond om het beeld opnieuw te maken, maar ditmaal van brons. Biergigant Heineken, leverancier van het café, zag hier wel wat in. Nadat café De Looier met de brouwerij een 10-jarig contract had afgesloten schonk Heineken 50.000 gulden aan Zweep. Hij maakte het beeld opnieuw, waarna het in brons werd gegoten. In 1997 werd de versie die nu nog steeds te bewonderen is onthuld.

Een aantal jaar geleden werd het beeld opnieuw mikpunt van vandalisme. Vandalen (Zweep: „Je hebt mensen en je hebt fietsbellen”) bekladden het standbeeld in juli 2018 met gifgroene en felroze graffiti. Omdat brons een kwetsbaar materiaal is was het de vraag of het standbeeld wel in zijn oude staat hersteld kon worden. „Het was ook deze keer dat de hele buurt vond dat het gerestaureerd moest worden”, vertelt Zweep. „Het beeld is toch een stukje van hun identiteit geworden denk ik.” Er werd geld ingezameld, maar dat bleek uiteindelijk toch niet nodig; de verzekering betaalde. De restauratie verliep goed. Met als resultaat dat het oude mannetje nog altijd op z’n Carmiggelts voor zich uit staart, samen met zijn poes.