Air France moet korte vluchten schrappen

Luchtvaart Frankrijk stelt voorwaarden voor noodsteun: is de trein een alternatief? Dan moet Air France minder vliegen.

Foto Getty Images

Als Air France wil genieten van de 7 miljard euro noodhulp van de overheid, dan moet de maatschappij zware inspanningen leveren om duurzamer te worden. Want de Franse minister van Economie en Financiën, Bruno Le Maire, heeft zich tot doel gesteld om van Air France „de meest milieuvriendelijke luchtvaartmaatschappij van de planeet” te maken.

Deze week heeft Le Maire daar voor het eerst een concrete eis aan gekoppeld: het fors beperken van de binnenlandse vluchten. Air France, onderdeel van Air France-KLM, verzorgt binnen Frankrijk tientallen verbindingen waarbij de hogesnelheidstrein soms een alternatief is. Als het van Le Maire afhangt, komt aan die situatie een eind.

„Zodra er een alternatief is met de trein dat minder dan tweeëneenhalf uur duurt, moeten deze vluchten drastisch beperkt worden en alleen beschikbaar zijn voor overstappende passagiers”, zo verklaarde Le Maire woensdag in het Franse parlement.

Afgelopen vrijdag werd bekend dat KLM ook voor 2 tot 4 miljard aan steun krijgt van de Nederlandse staat. Hier zijn voorlopig nog geen concrete duurzaamheidseisen aan verbonden.

Twee uur in de trein

Korte vluchten liggen al langer onder vuur. Met name Parijs-Bordeaux is volgens de Franse milieubeweging problematisch. Sinds de TGV-verbinding in 2017 werd geopend, ligt Parijs op twee uur van Bordeaux – met het vliegtuig is het een uur.

Greenpeace Frankrijk is voorzichtig positief over Le Maires voorstel. „Maar waarom tweeëneenhalf uur? Is dat omdat Parijs-Marseille daar met 3 uur en 21 minuten net buiten valt?” vraagt Sarah Fayolle van Greenpeace aan de telefoon.

De maatschappijen hebben altijd gezegd dat korte vluchten nodig zijn om passagiers te vervoeren naar een hub (knooppunt). Frankrijk verbindt daar nu een logische conclusie aan: hub-vluchten mogen alleen nog voor passagiers die ook echt overstappen op een vlucht met een bestemming buiten Frankrijk. Twee vluchten per dag moeten dan volstaan, in plaats van een om het uur.

Greenpeace merkt op dat Air France wel een heel dubbel signaal geeft door precies deze week aan te kondigen dat het vanaf 11 mei, de datum van de versoepeling van de lockdown, vanuit Parijs weer gaat vliegen op onder andere Bordeaux. Fayolle: „Er zit een kloof tussen de mooie woorden en de praktijk.”

Ook maakt de milieuorganisatie zich zorgen over de vaagheid van de afspraken. „In de financieringswet staat niets over parlementaire controle of sancties. Bestuursvoorzitter Ben Smith heeft het over een herstructurering van de binnenlandse vluchten. Gaan dochters Transavia of Hop die vluchten overnemen? Springt een andere maatschappij in het gat? We weten het niet.”

Het schrappen van korte vluchten alleen volstaat niet om de doelstelling te halen van een halvering van de CO2-emissies per passagier per kilometer tegen 2030 (in vergelijking met 2005). Air France verbond zich vorig jaar aan die maatregel. Le Maire heeft de lat nog hoger gelegd voor de binnenlandse vluchten: daar moeten de CO2-emissies gehalveerd worden tegen 2024.

Een andere maatregel is het versneld moderniseren van de vloot met nieuwe, zuinigere toestellen. Afhankelijk van het type vliegtuig levert dat 20 tot 25 procent minder verbruik, en dus minder vervuiling op. De derde pijler is biobrandstof.

De tegenstelling tussen rentabiliteit en duurzaamheid wordt door de coronacrisis op de spits gedreven. Daar waar Frankrijk nu extra inspanningen vraagt op het vlak van duurzaamheid, heeft de vereniging van luchtvaartmaatschappijen IATA juist gevraagd om reeds bestaande regels te versoepelen. Volgens IATA is dat „een kwestie van overleven”.