Vondst schetst treurig levensverhaal van vroege slaven

Archeologie Ze behoorden tot de oudst bekende Afrikanen in Amerika, de drie slaven van wie de skeletten gevonden zijn in Mexico-Stad.

Individu SJN001. De gevijlde tanden zetten onderzoekers op het spoor van de Afrikaanse oorsprong.
Individu SJN001. De gevijlde tanden zetten onderzoekers op het spoor van de Afrikaanse oorsprong. Foto Rodrigo Barque

In een massagraf uit de eerste helft van de zestiende eeuw in Mexico-Stad zijn drie skeletten gevonden van mannen die tot de eerste Afrikaanse slaven in de Nieuwe Wereld hebben behoord. Hun botten getuigen van een zwaar en kort leven vol mishandeling en ziekte, zo schrijft een team van vooral Duitse en Mexicaanse archeologen donderdag in Current Biology.

Het massagraf bij het Hospital Real de Sanct Joseph de los Naturales (dat in 1530 werd gesticht voor de indiaanse bevolking van de stad) ligt vol slachtoffers van de vele epidemieën (pokken, mazelen, tyfus) die na de verovering door het koninkrijk Spanje het gebied teisterden. De drie skeletten trokken de aandacht door de de bijgevijlde tanden, een typisch Afrikaans gebruik. Genetisch onderzoek bevestigde die identificatie.

Oudst bekende Afrikanen

Tussen 1518 en 1779 zijn in totaal zo’n 140.000 tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de Spaanse kolonie gebracht. De drie nu gevonden Afrikanen zijn met C14 gedateerd op de periode 1436-1626 en zijn daarmee de oudst bekende Afrikanen in de Nieuwe Wereld.

Een precieze herkomst van de mannen, die jong stierven (tussen de 25 en 35 jaar oud), bleek niet te geven, maar alle aanwijzingen wijzen in de richting van West-Afrika. Die geringe precisie is gezien het vele genetische onderzoek in Afrika verrassend, maar komt waarschijnlijk door grote genetische diversiteit van de toenmalige tot slaaf gemaakte bevolkingsgroepen en nog onbekende migraties sindsdien, aldus de onderzoekers.

Ondervoeding en bloedarmoede

De uitkomsten van het gedetailleerde onderzoek van de skeletten schetsen een uiterst treurig levensverhaal van de drie mannen. Op individu SJN003 werd dna gevonden van de bacterie die de aan syfilis verwante ziekte framboesia veroorzaakt, en het lijkt erop dat deze man een van de eersten is geweest die deze ziekte van West-Afrika naar de Nieuwe Wereld hebben gebracht. Net als SJN001 vertoonde hij sporen van zware ondervoeding en bloedarmoede. SJN003 droeg ook nog vijf koperen hagelkogeltjes mee in zijn borstholte die in de loop der eeuwen zijn skelet groen kleurden. SJN001 leed aan hepatitis B. De schouderbladen en sleutelbeenderen van individu SJN002 tonen tekenen van extreem zware arbeid. Ook had hij een slecht gezette maar genezen breuk in de botten van een onderbeen. Ook had hij snijwonden op zijn voorhoofd.

Lees ook: Slavernij was er altijd - en overal