Shell verrast met eerste dividendverlaging sinds Tweede Wereldoorlog

Olie-industrie Het Brits-Nederlandse bedrijf voorziet een „diepere en langere recessie” dan eerder gedacht. Geld is hard nodig en kan dus niet naar beleggers.

Shell-tankstation in het Verenigd Koninkrijk. Door het dividend te verlagen, bespaart Shell jaarlijks 10 miljard dollar.
Shell-tankstation in het Verenigd Koninkrijk. Door het dividend te verlagen, bespaart Shell jaarlijks 10 miljard dollar. Foto Adrian Dennis

Als de financiële situatie van Shell ook bij ‘het nieuwe normaal’ hoort, belooft dat wat voor de olie- en gasindustrie. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog verlaagt Shell zijn dividend, zo maakte het donderdag tegelijk met de kwartaalcijfers bekend.

En dat ging niet voorzichtig. Sinds 2014 hadden beleggers trouw elk kwartaal 47 dollarcent per aandeel gekregen, vanaf nu is dat 16 cent. Dat is des te schokkender omdat het Nederlands-Britse concern als financieel behoedzaam geldt. Financieel directeur Jessica Uhl bleef in haar toelichting even emotieloos als gewoonlijk, maar wat ze zei liet geen twijfel bestaan over de ernst van de huidige crisis waarin 30 procent van de vraag naar olie is weggevallen.

Het bedrijf gaat zelfs niet uit van een herstel richting 2021, zei Uhl. „We verwachten dat het herstel kan duren tot 2022 of 2023, voordat grondstofprijzen en vraag [naar olieproducten en gas] weer normaal zijn. We rekenen op een diepere en langere recessie dan we dachten in februari of maart, toen alle ontwikkelingen begonnen.”

Toch was het een grote verrassing dat Shell zo hard zou ingrijpen om de financiën op orde te krijgen. Veruit de meeste analisten hadden vooraf ingeschat dat de dividenden nu nog intact zouden blijven. Donderdagmiddag was de koers van het aandeel Shell al 10 procent gedaald in reactie op het nieuws.

Terugkoopprogramma stopgezet

Eind maart had het concern immers al twee flinke ingrepen aangekondigd. Het terugkoopprogramma van aandelen ter waarde van 25 miljard dollar werd stopgezet, toen de teller op 16 miljard stond. Daarnaast kondigde het bedrijf voor 2020 in totaal 8 à 9 miljard dollar aan bezuinigingen aan, in zowel operationele kosten als investeringen.

Het terugschroeven van het dividend is de derde ingreep, en de meest majeure. Ja, het Noorse Equinor sneed vorige week ook al drastisch in het dividend. Maar de grote internationale olieconcerns doen zoiets niet, en zeker Shell niet. „Je werd altijd goed beloond, het dividend werd nooit verlaagd, tientallen jaren lang”, vertelt energie-analist Benelux Quirijn Mulder van ING. Shell gaf traditioneel een hoog dividend-rendement vergeleken met andere AEX-fondsen. En vooral: je wist als belegger waar je aan toe was. Sinds 2014 was 47 cent per kwartaal wat je per aandeel kreeg, punt. „Never sell Shell, dat was het motto.”

In de jaren na de kredietcrisis sneed alleen BP in het dividend na de ramp met de Deepwater Horizon in 2010, maar dat was dan ook de grootste olieramp in de geschiedenis. Ook toen afgelopen jaar de cijfers in de hele branche verslechterden, lieten Total, BP, Chevron en ExxonMobil het dividend nog stijgen. Shell was de enige van de vijf die er geen schepje bovenop deed.

Misschien was die vrijgevigheid, achteraf gezien, het laatste restje oude economie. Analistenbureau Wood Mackenzie, invloedrijk in de olie- en gasindustrie, reageerde donderdag begripvol op de dividendverlaging van Shell. „Verstandig en wijs”, noemde het bureau de stap in een persbericht. Door het dividend te verlagen, bespaart Shell jaarlijks 10 miljard dollar.

Lees ook: Energiereuzen maken minder winst, toch keren ze meer dividend uit

Velden drogen op

„Ze kunnen niet anders”, beaamt analist Mulder van ING. „Anders zou er helemaal geen geld overblijven voor investeringen en lopende uitgaven. Olievelden drogen op; je moet nieuwe blijven aanboren.”

Alles draait in de oliebranche nu om, capital discipline, zoals Shells bestuursvoorzitter Ben van Beurden het drie maanden geleden al noemde: financiële discipline. Bij de huidige Brent-olieprijs van 25 dollar kan geen enkele grote producent, of het nu internationale bedrijven of landen zijn, zijn financiën op orde houden.

Voor de strategie in het eerste kwartaal ging Shell nog uit van een olieprijs van 50 dollar. Met welke prijs het concern nu rekent, wilde financieel directeur Uhl niet kwijt. Wood Mackenzie schat in dat Shell door deze dividendverlaging het kasboek in balans kan houden bij een gemiddelde olieprijs van 35 dollar over 2020.

Shell „daagt de andere supermajors uit” om hetzelfde te doen, aldus Wood Mackenzie. Dinsdag maakte Shells Britse concurrent BP echter nog bekend dat het zijn dividend op peil houdt, ondanks sterk verslechterde financiële resultaten over het eerste kwartaal. Komende week zal blijken wat de andere drie grootste olieconcerns doen, als ook zij hun kwartaalresultaten bekend maken.

Analist Mulder van ING denkt niet dat Shell in de toekomst nog verder in zijn dividend zal snijden. „Maar anderzijds denk ik ook dat het even zal duren voor het weer omhoog gaat.” Bestuursvoorzitter Ben van Beurden benadrukte in een toelichting donderdag dat het investeringsniveau voor 2020 verlaagd wordt van 25 miljard dollar naar 20 miljard, „of lager”. „We zullen veranderingen blijven doorvoeren wanneer dat nodig is.”

Lees ook: Waarom de olieprijs geen bodem lijkt te kennen