Middelbare scholen voor zomer niet helemaal open

Onderwijsdebat De Kamer had veel vragen over de coronamaatregelen in het onderwijs. Maar de bewindslieden kwamen niet met toezeggingen.

De middelbare scholen blijven dicht tot de zomervakantie.
De middelbare scholen blijven dicht tot de zomervakantie. Foto Koen Suyk/ANP

Middelbare scholieren hoeven er niet op te rekenen dat ze voor de zomervakantie nog met de hele klas in de schoolbanken zitten. „Ik wil de verwachtingen temperen”, zei minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs, ChristenUnie) woensdag in debat met de Kamer. „Dat het voortgezet onderwijs 1 juni weer voor iedereen opengaat, is denk ik niet wat er gaat gebeuren.”

In tegenstelling tot basisscholen hebben middelbare scholen een regionale functie. Als die opengaan neemt de drukte in het openbaar vervoer toe én zal het virus zich sneller van de ene naar de andere regio verspreiden, benadrukte Slob. „Dat zijn twee hele belangrijke ijkpunten.” Basisscholen en kinderopvang openen 11 mei; de basisscholen eerst voor de helft. In mei wordt duidelijk wat er met het middelbaar onderwijs zal gebeuren.

Lees ook: Alleen de jongsten weer terug naar normaal

In het ruim zeven uur durende debat kwamen Slob en minister Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs) niet met de toezeggingen waar de Kamer op hoopte. Vrijwel alle partijen pleitten voor extra handreikingen voor studenten die inkomsten missen doordat hun bijbaan stilligt. Volgens FNV Young & United en de Landelijke studentenvakbond (LSVb) verdienen ze gemiddeld 530 euro per maand minder, terwijl huur en collegegeld gewoon doorlopen. Sommige studenten lopen studievertraging op omdat praktijkonderdelen zoals stages of coschappen niet doorgaan, en ook dat kost geld.

Van Engelshoven kondigde vorige week een compensatieregeling aan voor studenten die door corona vertraging oplopen in de laatste fase van hun studie. Die wordt nu uitgewerkt, zei ze in het debat. Het kabinet bekijkt of studenten die flexwerken ook in aanmerking kunnen komen voor de steunregeling voor flexwerkers – maar zeker is dat niet. Op voorstellen zoals het terugbetalen van het collegegeld voor een halfjaar (SP) of het verlengen van de aanvullende beurs (PvdA), reageerde ze afwijzend.

Vrijwel alle partijen uitten flinke kritiek op de examenregeling voor het voortgezet speciaal onderwijs (vso). Terwijl de centrale eindexamens voor het reguliere onderwijs dit jaar niet doorgaan, moeten leerlingen van het vso (met leer-, gedragsproblemen, of handicaps) vanaf 26 mei wel examens maken. Zij hebben dan maanden geen fysiek onderwijs gehad: hun school gaat pas 1 juni mogelijk weer open. Voor vso-scholen geldt een andere regeling, omdat zij geen examens mogen afnemen. Leerlingen behalen hun diploma hier op basis van staatsexamens.

Lees ook: Wat betekent het schrappen van de eindexamens?

Volgens Slob is het belangrijk dat deze examens doorgaan, om de „maatschappelijke waarde” van het diploma te borgen. Extra herkansingen passen volgens de minister niet in de planning en het is ook niet mogelijk om het examen af te laten nemen door de eigen docent in plaats van een examinator.

Onbegrijpelijk, vindt de Kamer. „Ik had als vwo-leerling had mijn diploma ook niet gehaald als ik twee maanden geen onderwijs had gehad”, zei Rudmer Heerema (VVD). Paul van Meenen (D66): „Gaan we juist voor deze kwetsbaarste groep vasthouden aan protocollen?” Slob zegde wél toe dat er voldoende capaciteit is om onderwijspersoneel met klachten op Covid-19 te testen, ondanks berichten over schaarste.