Talpa verplicht zijn personeel om vrije dagen op te nemen

Arbeidsrecht Mediabedrijf Talpa verplicht werknemers vier dagen vrij op te nemen. Dat mag niet van de wet, maar de dagen worden gewoon afgeschreven.

Het hoofdkantoor van Talpa in Laren.
Het hoofdkantoor van Talpa in Laren. Foto Lex van Lieshout/ANP

Talpa Network dwingt werknemers vrije dagen op te nemen vanwege de coronacrisis. Het mediabedrijf van John de Mol verplicht hen, in strijd met de wet, vier verlofdagen in april en mei op te nemen. Protesteren heeft voor de ruim 1.500 personeelsleden weinig zin. De dagen worden automatisch afgeschreven van het verlofsaldo. Dat blijkt uit interne documenten van het concern achter onder andere SBS, Radio 538, Linda en Vakantieveilingen.nl

De maatregel is in strijd met het arbeidsrecht. De vraag of werkgevers vakantiedagen verplicht kunnen laten opnemen vanwege de coronacrisis, prijkt zelfs bovenaan een themapagina van de rijksoverheid op internet. „Nee”, luidt het antwoord. „Werkgevers kunnen werknemers niet daartoe verplichten.” Hetzelfde antwoord geven ook vakbonden FNV en CNV, rechtsbijstandverzekeraar Achmea en talloze arbeidsrechtadvocaten online.

Lees ook: mag mijn baas mij verplichten vrije dagen op te nemen?

Al vroeg alarm geslagen

De Mol –Quote schat zijn vermogen op 2,7 miljard euro – sloeg al vroeg in de coronacrisis alarm. Op 19 maart e-mailde hij zijn personeel in veertig jaar ondernemerschap nog nooit een crisis „van deze omvang en met deze impact” te hebben meegemaakt. Hij waarschuwde dat Talpa „keihard getroffen” wordt, omdat het sterk afhankelijk is van adverteerders. „In dit soort situaties [wordt] als eerste gesneden in de reclame- en marketingbudgetten.” De Mol kondigde „draconische maatregelen” aan om de continuïteit van Talpa te borgen en stelde zijn personeel „een radicaal andere aanpak van ons kostenniveau” in het vooruitzicht. „Er bestaan in deze crisistijd geen heilige huisjes.”

Drie weken geleden ontving het Talpapersoneel bericht van bestuursvoorzitter Peter de Mönnink met de eerste maatregelen om het concern „door de crisis te loodsen”. Zo wordt vakantiegeld pas eind juni betaald (de wettelijke grens) en de reiskostenvergoeding voor thuiswerkers stopgezet. Het bericht kondigt ook verplichte opname van vier vakantiedagen aan. Uit de toelichting op het intranet blijkt dat dit ook geldt voor mensen die net in dienst zijn.

In reactie op vragen van NRC erkent Talpa dat alle medewerkers vier vakantiedagen moeten opnemen en dat die automatisch worden afgeboekt. Dit zou nodig zijn door de „uitzonderlijke situatie”. De maatregel zou ook genomen zijn om „effectief en op volle kracht te kunnen werken” als de coronamaatregelen versoepeld worden. Of Talpa overheidssteun gebruikt, zoals de NOW-loonkostensubsidie, wil het niet zeggen.

Vakbond FNV zegt vaker te horen dat werkgevers druk uitoefenen op werknemers om vakantiedagen op te nemen, maar nog niet dat de dagen – zoals bij Talpa – automatisch worden afgeschreven. „Dat kan ook helemaal niet, want het zijn wettelijke dagen waarop de werknemer recht heeft en waarvoor hij of zij zelf een aanvraag moet doen om ze op te nemen.”

De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) laat desgevraagd weten dat haar toezicht niet strekt tot vakantiedagen. Werknemers die verplicht worden vakantiedagen op te nemen, moeten volgens de Inspectie via de civiele rechter of met hulp van de vakbond hun recht halen.

Vakbond NVJ, die voor werknemers van de tv-tak van Talpa optreedt, weet van de vakantiedagenmaatregel. De NVJ vindt die te billijken, mede omdat de ondernemingsraad is geraadpleegd en Talpa in economisch zwaar weer opereert. „Dit is een tijd waarin we niet alleen met een juridisch oog naar maatregelen moeten kijken, maar ook een redelijkheidstoets moeten doen.”