Ouders krijgen negen weken verlof deels betaald

Verlof Het is in Nederland te veel een automatisme dat de vader vooral geld verdient en de moeder voor de kinderen zorgt. Het kabinet wil daar met doorbetaald ouderschapsverlof van negen weken verandering in brengen.
Ouders met hun kinderen in het Amsterdamse Vondelpark. Archiefbeeld.
Ouders met hun kinderen in het Amsterdamse Vondelpark. Archiefbeeld. Foto Bart Maat/ANP

Mensen met een pasgeboren kind krijgen vanaf augustus 2022 negen weken deels doorbetaald ouderschapsverlof. Het is de bedoeling dat ouders dankzij de regeling werk en thuis beter kunnen combineren, en dat de economische zelfstandigheid van vrouwen groter wordt, schrijft het kabinet woensdag aan de Tweede Kamer. Ouders mogen nu ook al 26 weken verlof opnemen tot de achtste verjaardag van hun kind, maar dit is in principe onbetaald. Slechts een derde van de ouders maakt van de regeling gebruik.

Ouders kunnen straks tot de eerste verjaardag van hun kind aanspraak maken op de nieuwe regeling. Die compenseert negen weken lang de helft van hun dagloon. Het blijft zo dat ouders tot hun kind acht wordt in totaal 26 weken verlof kunnen krijgen. De overige zeventien weken blijven onbetaald, tenzij er met de werkgever andere afspraken zijn gemaakt. Ouderschapsverlof staat los van de regelingen voor zwangerschaps- en bevallingsverlof en geboorteverlof.

De eerdere ouderschapsregeling is een van de redenen dat in veel huishoudens vrouwen parttime werken én voor de kinderen zorgen, terwijl mannen vaker fulltime werken en minder zorgtaken op zich nemen. Dat leidt samen met de manier waarop de opvang en het onderwijs van kinderen is geregeld en allerlei belastingen, tot een ongelijke man-vrouwverhouding, aldus het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Deeltijdwerk. Dat de man voltijd werkt werkt en de vrouw in deeltijd is in Nederland volgens dat onderzoek nog te veel een automatisme.

Europese druk

De plannen zijn woensdag naar de Tweede Kamer gestuurd door de ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) en Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, D66) en staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, VVD). Het kabinet geeft daarmee gehoor aan een ambtelijk advies, maar betaald verlof wordt ook deels onder Europese druk ingevoerd.

Vorig jaar stemde het Europees Parlement in met een richtlijn die bepaalde dat ouders recht hebben om twee maanden betaald verlof. De hoogte van de toeslag moet „adequaat” zijn en gezinnen in staat stellen er „een fatsoenlijke levensstandaard” op na te houden. Bedragen en wie moet betalen zijn in de richtlijn niet vastgelegd.

Naar aanleiding van de bevindingen van het IBO Deeltijdwerk belooft het kabinet ook te kijken naar de inrichting van kinderopvang en het onderwijs. Het doel is dat zorgtaken beter verdeeld worden onder mannen en vrouwen, en dat vrouwen een sterkere economische positie krijgen. Het IBO-advies wijst erop dat de kinderopvang in Nederland vergeleken met andere landen duur is. Ook basisscholen kunnen al dan niet samen met de opvang leerlingen buiten de reguliere lesuren onderdak bieden zodat ouders kunnen werken.