Necrologie

‘Life of Pi’-acteur Irrfan Khan (53) wilde niet herinnerd worden

Overleden De als Indiase soapacteur begonnen Irrfan Khan was in Hollywood een even graag geziene gast als in Bollywood. Woensdag overleed hij op 53-jarige leeftijd.

Irrfan Khan won in 2014 tijdens de Asian Film Awards in Macau de prijs voor beste acteur.
Irrfan Khan won in 2014 tijdens de Asian Film Awards in Macau de prijs voor beste acteur. Foto Philippe LOPEZ / AFP

De Indiase acteur Irrfan Khan speelde in Indiase tv-soaps waar hij huisvrouwen achternazat, soms zo slecht dat hij voor zijn rollen niet eens betaald kreeg. Het is maar de vraag of deze anekdote waar is, maar het is een verhaal dat de woensdag aan kanker overleden succesacteur Irrfan Khan (1966) graag vertelde. Ook als het niet waar is, was het de moeite van het vertellen waard: Irrfan benadrukte in alle interviews die hij gaf dat zijn acteren stond in het teken van verhalen vertellen.

Irrfan werd geboren in Jaipur en was de oudste van drie zonen. Toen de acteur merkte dat hij niet in de wieg was gelegd voor zakenman en ook geen groot cricketspeler zou worden, ging hij naar de toneelschool. Dat was een opvallende keuze, zijn ouders keken neer op acteurs en als kind keek hij dan ook nooit naar films. Daarnaast had hij niets mee om acteur te worden, vertelde hij in 2015. Hij was „te verlegen, te tenger en te donker”. Later zag hij dat als zijn kracht: hij had geen vastgelegd ideaalbeeld dat hij hoog moest houden voor de buitenwereld.

In 1984 rondde hij zijn opleiding af, en vier jaar daarna debuteerde hij in een film van Mira Nair, Salaam Bombay!, waarin hij een kleine rol had als brievenschrijver voor ongeletterden in de straten van Mumbai. Na Salaam Bombay! volgden er tv-soaps en Indiase films, maar veel voldoening gaf dat lopendebandwerk niet. Irrfan overwoog het acteren te laten voor wat het was en filmproducer te worden. Zo ver kwam het niet. Hij besefte dat toen hij in The Warrior (2002) de rol vertolkte van de eenzame, zwaarddragende soldaat in de woestijnen van het Indiase Rajasthan, naar innerlijke rust zocht in de eeuwige sneeuw van de Himalaya. Zijn wat loensende, getormenteerde blik recht in de camera maakte indruk. Hij ging ook weer samenwerken met Mira Nair in haar Jhumpa Lahiri-verfilming The Namesake (2006) over Indiase migranten in de Verenigde Staten.

‘Slumdog Millionaire’

Wat Irrfan als acteur bijzonder maakt is dat hij zowel in Bollywood als in Hollywood een graag gezien acteur was. In het westen was hij als het ware het Indiase filmgezicht. Lange tijd was hij dat door de rol van politieagent of crimineel te spelen. Een succesvol, en foute, agent was hij in Slumdog Millionaire (2008), een film die acht Oscars won. Die film werd zijn internationale doorbraak. Daarna speelde hij opvallende rollen in The Amazing Spider-Man (2012), Life of Pi (2012) en Jurassic World (2015).

Terwijl hij in Hollywoodfilms speelde, bleef hij ook voor de Indiase filmindustrie actief, en draaide hij soms in één jaar mee in meer dan acht films. Dat ging in India gemakkelijker, legde hij vaak uit in interviews, omdat anders dan in Hollywood het script niet vastgegoten zat in beton. Na de diagnose van kanker in 2018 nam hij in 2019 nog een film op, Angrezi Medium, die zowel in London als Rajasthan geschoten werd.

Toen hem in 2010 gevraagd werd hoe hij herinnerd wilde worden wanneer hij zou komen te overlijden, antwoordde hij „dat wil ik helemaal niet”. Het lag in lijn met zijn beroemde slotscène in Life of Pi waarin zijn personage uitlegt dat het leven een kwestie van loslaten is, als je maar afscheid kan nemen.