In Duitsland loopt het reproductiegetal weer een beetje op

Besmettingen Voor het eerst in een paar weken neemt in Duitsland het aantal besmettingen per coronapatiënt weer toe. Is er al reden tot zorg?

Een bezoeker aan een drive-in-bioscoop in het Oost-Duitse Dresden.
Een bezoeker aan een drive-in-bioscoop in het Oost-Duitse Dresden. Fot Sebastian Kahnert / DPA

In Duitsland is onrust ontstaan over een lichte stijging van het reproductiegetal van het coronavirus. Dat getal laat zien hoe veel mensen er door iemand met het virus besmet worden. Maandagavond meldde het Robert Koch Institut (RKI), dat vergelijkbaar is met het RIVM, dat het reproductiegetal (R) weer rond de 1 schommelde. Dat wil zeggen dat iedere coronapatiënt één andere persoon besmet. Op 16 april lag het cijfer korte tijd op 0,7, de afgelopen dagen schommelde het rond de 0,9.

Bondskanselier Angela Merkel had bij de eerste plannen voor een verlichting van de strenge lockdown-maatregelen gezegd dat het reproductiegetal goed in de gaten zal worden gehouden. Als dat te veel gaat oplopen, kunnen eventuele versoepelingen worden teruggedraaid en nieuwe uitgesteld.

Deskundigen van de Helmholtz vereniging, een gerenommeerde Duitse denktank, pleitten er twee weken geleden voor pas te versoepelen als R duidelijk onder de 1 is gedaald. De Berlijnse viroloog Christian Drosten sloot zich daarbij aan met de waarschuwing dat de lockdown opnieuw moet worden ingevoerd als R weer tot boven de 1 zou stijgen.

De Duitse Jaap van Dissel

RKI-chef Lothar Wieler, de Duitse Jaap van Dissel, relativeerde dinsdagochtend de stijging van R. Het zal nooit zo zijn dat slechts één factor bepalend is voor het coronabeleid, zei hij. Hij noemde het reproductiegetal belangrijk, maar het moest volgens hem altijd in relatie worden gezien met andere cijfers, zoals het aantal nieuwe besmettingen, de druk op de gezondheidszorg en de capaciteit om mensen te testen.

Volgens Wieler is het getal een beetje een ‘dagkoers’, die voortdurend wordt bijgehouden. Dat werd later op dinsdag bevestigd toen het cijfer weer licht was gedaald. Ook verschilt het getal per regio. In sommige deelstaten ligt het nog duidelijk boven de 1, in andere een stuk lager. Wieler kon niet zeggen of het oplopen van het cijfer te maken had met het paasweekeinde, toen veel Duitsers op pad gingen.

Er zijn in Duitsland nu bijna 6.000 mensen aan het virus overleden, ruim 150.000 mensen zijn besmet. Wieler noemt de aanpak „relatief goed gelukt”, zeker in vergelijking met andere landen. Als een van de redenen noemde hij het feit dat in Duitsland nog steeds zoveel mogelijk wordt geprobeerd alle contacten van besmette personen na te trekken, en zo ‘infectieketens’ te breken.

Het loslaten van strenge maatregelen om groepsimmuniteit dichterbij te brengen, zoals bijvoorbeeld in Zweden wordt geprobeerd, noemt Wieler „gevaarlijk” en „naïef”. Wie dat probeert moet volgens Wieler goed nadenken over de vraag hoeveel mensenlevens men bereid is op te geven. „Dit virus heeft eigenschappen, die tot de conclusie hebben geleid dat een gecontroleerde groepsimmuniteit veel te riskant is”, aldus Wieler.