Een op de tien jongeren krijgt jeugdzorg

Jeugdzorg Het aantal jongeren dat enige vorm van jeugdzorg krijgt, is in 2019 opnieuw gestegen. 443.000 jongeren lopen bij de jeugdhulp, -bescherming of -reclassering.
Een kinder- en jeugdkliniek in Zeeland. Archiefbeeld.
Een kinder- en jeugdkliniek in Zeeland. Archiefbeeld. Foto Ans Brys

Een op de tien jongeren werd vorig jaar bijgestaan door jeugdhulp, de jeugdbescherming of jeugdreclassering. Het aantal jongeren dat jeugdzorg krijgt, stijgt al sinds 2015. Die trend zette zich in 2019 voort, blijkt uit cijfers die het CBS heeft verzameld. 443.000 jongeren kregen jeugdzorg, blijkt uit de voorlopige gegevens. Het is volgens de statistici waarschijnlijk dat het werkelijke aantal nog iets hoger zal liggen. Er bestaan grote verschillen tussen de gemeenten.

De cijfers van het CBS gaan over jeugdzorg voor jongeren tot 23 jaar oud, die een van drie soorten zorg krijgen. Er is de jeugdhulp, voor jongeren die opgroeien met een beperking of ouders die niet in staat zijn om goed voor ze te zorgen. De jeugdbescherming is voor kinderen en jongeren wier thuissituatie onveilig is of als hun thuissituatie ze niet in staat stelt zich goed te ontwikkelen. Jeugdreclassering is bedoeld voor jongeren die tussen hun 12de tot hooguit 22ste verjaardag een misdrijf gepleegd hebben. Die laatste groep slonk, maar de behoefte aan andere vormen van zorg namen juist toe. Voor alle zorg geldt dat jongens en jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond er relatief vaak mee te maken krijgen.

Verschillen

Veruit de grootste groep jongeren die zorg krijgt ontvangt jeugdhulp, en de groep groeit ook het snelst. Vorig jaar waren dat er 430.670, zo blijkt uit de cijfers; bijna 13.000 meer dan het jaar ervoor. Meestal wonen ze nog thuis, anderen zitten bijvoorbeeld in een instelling of pleeggezin. Met name jongeren van 4 tot en met 17 jaar hebben hiermee te maken: ze zijn goed voor de helft van alle jeugdhulpcliënten, terwijl ze maar 27 procent van alle kinderen en jongeren tot 23 jaar omvatten.

Ook de jeugdbescherming krijgt met meer jongeren te maken, blijkt uit de statistieken. Wel is het aantal jongeren in de reclassering verder gedaald - zij het licht. Dat komt vooral doordat minder jongeren vrijwillig onder toezicht begeleid worden. Gedwongen begeleiding kwam juist wat vaker voor.

De jeugdzorg is sinds 2015 een verantwoordelijkheid van gemeenten geworden. Uit de cijfers blijkt dat het aantal jeugdigen dat zorg krijgt wordt per gemeente verschilt. Zo is zijn de cijfers in het noordoosten van Nederland en in het midden van Limburg relatief hoog. Hoe dat komt heeft het CBS niet onderzocht. Het kan zowel met sociaal-economische omstandigheden als met het beleid van de gemeenten te maken hebben, zeggen de onderzoekers.