Voorzitter IC’s: solidariteit tussen ziekenhuizen daalt

IC-bedden Er liggen minder patiënten op de intensive care, maar er is meer discussie over welk ziekenhuis hen opneemt. „Blijf dezelfde taal spreken.”

IC-verpleegkundigen, Van Weel- Bethesda Ziekenhuis in Dirksland.
IC-verpleegkundigen, Van Weel- Bethesda Ziekenhuis in Dirksland. Foto Ilvy Njiokiktjien

De solidariteit tussen ziekenhuizen dreigt te verminderen nu het aantal coronapatiënten op de intensive care afneemt. Dat zegt Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, tegen NRC. Hij ziet grote verschillen in de bezettingsgraad van intensive cares tussen verschillende regio’s en dat „frustreert” hem.

In Limburg is er een bezettingsgraad van ruim 200 procent, in de regio Friesland, Groningen en Drenthe circa 90 procent. De bezettingsgraad geeft het verschil weer tussen het aantal patiënten dat normaal op een IC ligt en het aantal dat er nu is. Er zijn extra IC-bedden om patiënten op te vangen, maar een hoge bezettingsgraad betekent wel een zeer zware belasting voor het personeel.

Bestuursvoorzitter Ernst Kuipers van het Erasmus MC, die de landelijke spreiding van patiënten coördineert: „De druk wisselt per regio en ziekenhuis.” Kuipers vindt dat regio’s waar het drukker is, ontlast moeten worden door „een zo veel mogelijk evenredige landelijke verdeling”. Hij zegt: „De uitdaging is nu dat ziekenhuizen in staat moeten zijn om de niet-Covid-19-zorg op te starten. Daarom blijft verdeling van patiënten en samenwerking heel belangrijk. Dat gaat soms gepaard met discussies tussen artsen, maar in elke regio is men nog bereid Covid-19-patiënten over te nemen.”

Onderling meer beslissen

Op het hoogtepunt van de coronacrisis dreigde een landelijk tekort aan IC-bedden. Daarom zijn veel patiënten naar een andere regio gebracht. Nu liggen er nog 861 coronapatiënten op de IC’s – veel minder dan begin deze maand. Het aantal patiëntenverhuizingen is ook sterk gedaald. Afgelopen week waren het er steeds minder dan tien per dag. IC’s zijn daarmee in een nieuwe fase terechtgekomen. IC-bedden zijn nog steeds schaars. Dinsdag werd uit berekeningen van onder meer het RIVM duidelijk dat komende jaren structureel 640 extra IC-bedden nodig zijn.

Lees ook het dagboek van twee IC-artsen

Als een ziekenhuis te zwaar wordt belast, zoekt eerst het regionale zorgoverleg een oplossing. Is de hele regio overbelast, dan komt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) in actie – opgericht wegens de coronacrisis. Dat er minder coronapatiënten op de IC zijn, betekent dat regionale ziekenhuizen onderling weer meer beslissingen nemen.

Zo is in het noorden afgesproken, onder meer met verzekeraar Menzis, dat coronapatiënten van elders alleen nog naar het Martiniziekenhuis en het UMC in Groningen gaan. Daardoor krijgen andere ziekenhuizen in de regio meer ruimte voor andere zorg. Gommers is bang dat zulke lokale afspraken ertoe leiden dat minder snel een plek wordt gevonden voor Covid-19-patiënten. IC-artsen melden zich ook bij hem met de klacht dat het minder goed lukt om patiënten over te plaatsen buiten hun eigen regio.

Gommers: „Ik wijs niet met een beschuldigende vinger, want de ziekenhuizen hebben elkaar geweldig geholpen. Ik zeg wel tegen alle ziekenhuisregio’s: blijf dezelfde taal spreken, denk niet aan je eigen belang, blijf solidair met elkaar. Anders wordt het voor professionals erg lastig om met elkaar een plek te vinden voor patiënten.”

Bart Berden, bestuursvoorzitter van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg en voorzitter van het acute-zorgoverleg in Brabant, vindt dat er nog steeds goed overleg is over de spreiding van patiënten. Vier keer per week praten de tien leiders van de regionale zorg hierover. Bovendien: „Zonder solidariteit van andere ziekenhuizen was het in Brabant een groot drama geworden.”

De verschillen in bezettingsgraad van IC’s hoeven volgens hem niet altijd een probleem te zijn. „We snappen waarom die verschillen bestaan”, zegt Berden. Dat in Noord-Nederland minder IC-bedden bezet zijn, vindt hij niet erg. „De ziekenhuizen in die regio staan met open armen te wachten ons te helpen, maar dat is niet altijd de beste optie. Patiënten willen liever niet door het hele land verplaatst worden, ook voor naasten is dat vervelend. In mijn ogen hebben we ondanks de verschillen een goede verdeling.”

Lees ook het interview van eind maart met Diederik Gommers over het dreigende tekort aan IC-bedden

Berden vindt het wel belangrijk dat ziekenhuizen bereid blijven patiënten over te nemen. Hij ziet in Brabantse ziekenhuizen dat personeel moeite heeft op de been te blijven. „We hebben in de turbostand gewerkt en dat kunnen we niet heel lang volhouden. Een gevaarlijke constatering, want dat betekent dat we niet zomaar weer kunnen opschakelen als dat nodig mocht zijn. De ziekenhuizen hebben elkaar dus nog steeds nodig.”