Kritiek op keiharde aanpak van gevangen bendeleden

El Salvador Gedetineerde bendeleden in El Salvador worden hard gestraft nu geweld buiten de cellen piekt. De president verspreidt er trots foto’s van.

Gedetineerden in de Izalco-gevangenis van El Salvador zitten op de grond terwijl hun cellen worden geïnspecteerd.
Gedetineerden in de Izalco-gevangenis van El Salvador zitten op de grond terwijl hun cellen worden geïnspecteerd. AFP / perskantoor president

Mensenrechtenorganisaties hebben dinsdag alarm geslagen over de keiharde wijze waarop de Salvadoraanse regering probeert om het bendegeweld onder controle te krijgen. Dit weekeinde gaf de president foto’s vrij van gedetineerden in de Izalco-gevangenis, die dicht op elkaar gepropt op de grond zitten terwijl hun cellen worden geïnspecteerd. De foto’s van de rijen halfnaakte en zwaar getatoeëerde mannen gingen al snel de hele wereld over.

Onder meer Human Rights Watch sprak bij monde van Amerika’s-directeur José Miguel Vivanco de vrees uit dat El Salvador ,,een dictatuur wordt”. Amnesty International uitte „grote bezorgdheid” over „de vernederende, respectloze wijze waarop deze mensen zijn samengepakt”.

Vorige week vlamde het geweld tussen straatbendes in het Midden-Amerikaanse land op, met ruim twee dozijn moorden op vrijdag. De precieze aanleiding voor die piek is onduidelijk, maar de politie is ook al belast met handhaving van anticoronamaatregelen. President Nayib Bukele beval daarom streng ingrijpen in de gevangenissen, waarvandaan tot veel bendemoorden opdracht wordt gegeven. Behalve extra inspecties op drugs, wapens en mobieltjes werden rivaliserende bendeleden in één cel opgesloten. Dit opdat ze zo minder makkelijk opdracht zouden kunnen geven tot nieuwe moorden.

Maandag deed de president hier nog een schepje bovenop, via Twitter. Hij plaatste foto’s die toonden hoe cellen met ijzeren platen worden afgegrendeld. „Van nu af aan zullen alle cellen van alle bendeleden in ons land permanent afgesloten zijn. Vanaf nu kan er vanaf de cellen niet meer naar buiten gekeken worden. Dit voorkomt dat ze gebarentaal kunnen gebruiken naar het gangpad”, aldus de president. „Ze zullen binnen zitten, in het donker, met hun vrienden van een andere bende.”

Bukele is een oud-burgemeester en zakenman die aan de macht kwam met de belofte het politieke bestel van het land op te schudden. El Salvador werd de afgelopen decennia afwisselend bestuurd door twee machtspartijen, beide voortkomend uit de strijdende kampen van de burgeroorlog (1979-1992). De relatief jonge Bukele (38) wist zich met een campagne via sociale media succesvol te presenteren als buitenstaander die orde op zaken zou stellen. De afgelopen maanden botste hij met de volksvertegenwoordiging, die nog gecontroleerd wordt door de oude politiek, en stelt hij zich autoritair op.