Winkelen is nu geen dagje uit, maar de ‘funshopper’ trekt zich er weinig van aan

Winkelstraat Steeds meer winkels gaan weer open. Ze worstelen ermee hoe ze klanten 1,5 meter afstand kunnen laten houden.

Bij pakkenverkoper Suitsupply in Den Haag helpt een medewerker een klant met een doorzichtig scherm ertussen.
Bij pakkenverkoper Suitsupply in Den Haag helpt een medewerker een klant met een doorzichtig scherm ertussen. Foto David van Dam

„Hier spreekt de politie. In verband met de drukte in het centrum en de coronamaatregelen verzoeken wij u het centrum dringend te verlaten.” Het is zaterdag 25 april tegen het einde van de middag in Delft als de politie zich genoodzaakt voelt in te grijpen. Het stadshart is volgelopen met winkelpubliek, waardoor de verplichte afstand van anderhalve meter – en daarmee de gezondheid van bezoekers – in het geding komt.

Op veel plekken in Nederland liepen afgelopen weekend de stadscentra vol. Files voor de oranje tompoucen van de HEMA, bakkerijen die extra omzet draaien in het Koningsdagweekend, en winkels als de Action en Dille & Kamille die profiteren van de behoefte er even uit te zijn.

Het waren de opstoppingen die je als burgemeester nu juist niet in je stad wilt hebben. In veel gemeenten wekten ze dan ook de woede op van bestuurders. „Ga niet naar de stad om te funshoppen”, schreef de Bredase burgemeester Paul Depla. „Alsjeblieft mensen, blijft thuis!!!”, klonk de noodkreet van zijn Bossche collega Jack Mikkers.

Voorzitter van het Ondernemersfonds voor de Tilburgse binnenstad Stefan van Aarle zag het de afgelopen dagen steeds drukker worden in zijn stad. „Donderdag en vrijdag kwamen er al meer mensen dan de dagen ervoor, maar zaterdag was echt het toppunt.” De persconferentie van Mark Rutte vorige week dinsdag was volgens hem „echt een kantelpunt”. „Mensen dachten: we zijn over de ergste piek heen, we mogen weer.”

De drukte in de Brabantse stad was vergelijkbaar met die van „een normale zaterdag rond deze tijd”. Tegelijkertijd lag de omzet „40 tot 50 procent lager” dan bij zulke consumentenaantallen mag worden verwacht. „Het zijn vooral lopers, geen kopers.”

Hoewel de centrummanager er naar eigen zeggen door werd overvallen, ging de Tilburgse binnenstad niet op slot. Van Aarle bestelde snel een paar „pretparkkoordjes”. Met de touwtjes markeerden winkeliers wachtrijen voor hun pand. „Dat leek wel wat te helpen.” Ook volgden er waarschuwingsborden bij de toegangswegen en hielpen „gastvrouwen” om mensen te wijzen op de verplichte 1,5 meter afstand.

Juist afgelopen week gingen veel winkels na weken van sluiting weer open. Deze dinsdag opent ook IKEA weer zijn deuren. Met de nodige voorzorgsmaatregelen en protocollen werden klanten en personeel op anderhalve meter afstand gehouden.

Het onverwacht drukke weekend stelt de retailbranche voor nieuwe dilemma’s. Winkeliers willen niets liever dan hun verloren inkomsten inhalen zodat de verliezen niet verder oplopen. Tegelijkertijd willen ze de corona-uitbraak niet verergeren. Hoe zorg je ervoor dat je verantwoord kunt blijven winkelen in een anderhalvemetersamenleving?

Foto David van Dam

Creatief ondernemen

Winkelen mag en kan, luidt de boodschap van branchevereniging INretail aan Nederland. Volgens de nationale richtlijnen hoefden winkels überhaupt niet dicht, maar veel winkeliers sloten de afgelopen weken toch.

Want de klanten bleven weg, en er was er tijd nodig om na te denken over manieren om de veiligheid van klant en personeel te waarborgen. Voor sommige ondernemers bood het internet intussen uitkomst om nog wat omzet te genereren via een webshop, maar inmiddels hunkeren ook zij naar normale omzetcijfers.

In sneltreinvaart gaan winkeldeuren in heel Nederland daarom weer open, ziet ook INretail. Dat doen ze aan de hand van het ‘veilig winkelen’-protocol van de rijksoverheid, en met wat extra branchespecifieke tips van INretail. Voorbeelden van winkeliers die daar creatief mee aan de slag gingen, zijn er inmiddels in overvloed.

Ninette de Jager sloot door de coronacrisis tijdelijk haar vier lingeriewinkels in Noord-Brabant, maar sinds twee weken verkoopt ze weer bh’s, op gepaste afstand van haar klanten. „Ik hoef niemand aan te raken hoor, ik zie van tien meter afstand of iemand een goede of een slechte bh draagt”, vertelt ze. „Met dertig jaar ervaring kijk ik dwars door die kleren heen.”

In de winkelstraten zie je vooral lopers, geen kopers

Stefan van Aarle voorzitter Ondernemersfonds voor de Tilburgse binnenstad

Met plastic schermen voor de kassa en waarschuwingsstickers op de grond is ze helemaal klaar om haar klanten te ontvangen in het ‘nieuwe normaal’.

Schoenenwinkels met ‘paskasten’ waar de klant de voeten doorheen steekt, op afspraak proefzitten in de meubelzaak, thuis online alvast monturen uitproberen op een foto van jezelf en plastic schermen in het kleedhokje, waardoor het personeel van de lingeriewinkel tóch de bh-bandjes van de klant kan verstellen. Winkeliers doen er alles aan om het vertrouwen van de klant terug te winnen.

Zo ook in herenmodeketen Suitsupply. Daar bedachten ze een systeem om klanten op een veilige manier pakken aan te meten. „Van anderhalvemeter afstand spelden raak in een broekspijp gooien bleek een uitdaging”, zegt oprichter Fokke de Jong grappend. Daarom is er nu het zogeheten ‘afpasscherm’, een plexiglazen kamerscherm met twee gleuven tot heuphoogte. De klant staat achter het plastic, het personeel steekt van buitenaf de armen door de gleuf.

Suitsupply sloot als een van de eerste winkels in Nederland de deuren, op één zaak in Amsterdam na. Sinds twee weken zijn meerdere zaken heropend, nadat in Amsterdam een maand lang geëxperimenteerd kon worden met coronavriendelijk winkelen. Nu kunnen klanten in alle zaken, als ze dat willen, op afspraak winkelen; de kleding die de klant op de website uitzoekt, hangt op het afgesproken tijdstip in de goede maat klaar in de winkel.

Lees ook dit verhaal: De kledingvoorraad raakt over datum: straks koopt niemand nog een zomerjas

De nieuwe winkelstraat

Maar al heb je het als winkelier voor elkaar, dan blijft de opgave hoe je voorkomt dat je de drukte niet naar de straten verplaatst. In Tilburg komt het centrummanagement deze week „sneller dan gedacht” in crisis bijeen om over maatregelen op langere termijn na te denken. Voorzitter van het Ondernemersfonds Van Aarle: „Je kunt denken aan een webcammodel waarbij je ziet hoe druk het is op een zeker moment zodat je daar je bezoek op af kunt stemmen. Of beperk de parkeermogelijkheden voor zowel auto als fiets. Daarnaast roepen we bezoekers op om vooral in de daluren te komen. Dat zijn de momenten waarop we nog ruimte wel ruimte zien.”

Ook in Delft hebben winkeliers zaterdag een crisis-appgroep opgezet. „Het overviel ons”, zegt David Lansen, secretaris van de stichting Centrum Management Delft. „We moeten dus sneller dan verwacht met protocollen komen. Onze grootste zorg is dat bezoekers geen veilig gevoel hebben bij het winkelen.”

Het lastige is volgens hem dat ‘zien winkelen, doet winkelen’. „Dus lege panden zijn ook niet aantrekkelijk. Wij moeten mensen actiever gaan waarschuwen via borden en bezoekers nog meer sturen om opstoppingen te voorkomen. Wij zeggen dus niet: blijf weg, want we snappen de economische zorgen van ondernemers ook. Maar het zal de komende tijd een lastig evenwicht blijven.”

INretail hoopt dat bezoekers ook vooral zelf hun gezonde verstand blijven gebruiken als ze gaan winkelen, zeker nu er steeds meer opengaat. „Als we met z’n allen die regels niet blijven volgen om de verspreiding van corona tegen te gaan, zijn we straks nog veel verder van huis”, waarschuwt een woordvoerder. „Winkelen is nu even geen gezellig dagje uit met vriendinnen. Winkel als je echt iets nodig hebt, koop gericht en bewust.”