Koningsdag

Koningsdag verloopt rustig in grote steden en ov

Vanwege de coronacrisis geen grote feesten tijdens Koningsnacht, geen vrijmarkten en geen bezoek van de koninklijke familie in Maastricht. Volg hier het nieuws over Koningsdag en de speciale initiatieven.

Einde van Koningsdag 2020

We sluiten dit blog van Koningsdag 2020 af. Vanwege de coronacrisis dit jaar geen uitbundige oranjemassa’s, maar wel rijen voor een tompouce en een haperende koningstream.

Lees hier de NRC-reportage over Koningsdag dit jaar
Bekijk de fotoserie uit Amsterdam: Een Koningsdag met nagenoeg lege straten en parken

Politie: vooralsnog rustige Koningsdag

Koningsdag is dit jaar vooralsnog rustig verlopen. Dat zegt de politie. Op maandag en tijdens het afgelopen weekend werden 719 boetes uitgedeeld. Veruit de meeste boetes werden opgelegd vanwege overtredingen van de coronaregels. Boetes voor openbaar dronkenschap en belediging bleven dit jaar veel vaker uit, zegt de politie. Daar werden geen cijfers bij gegeven.

Gedurende Koningsnacht, de nacht voorafgaand aan Koningsdag, werden minder boetes uitgedeeld dan op zaterdag. Afgelopen weekend werden op een aantal plekken feestjes in woningen en tuinen stilgelegd. De meeste feestgangers braken de huisfeestjes op na waarschuwingen van de politie. Eerder vandaag stuurde de politie tientallen feestgangers in Groningen weg, die niet genoeg afstand hielden.

Gemeente Groningen: park Noorderplantsoen wordt te druk

Het is te druk in het stadspark Noorderplantsoen, concludeert de gemeente Groningen. Daarom worden inwoners van de stad opgeroepen om niet naar het park te komen. „We zien dat het steeds drukker wordt,” zegt een woordvoerder van de gemeente tegenover NRC. „Iedereen doet weliswaar zijn of haar best om anderhalve meter afstand te houden, maar het wordt te druk om dat te kunnen blijven doen.”

De gemeente telt enkele honderden mensen in het park, die in kleine groepjes van de zon genieten. Er zijn nog geen boetes uitgedeeld en de gemeente wil nog niet spreken over consequenties als het onverhoopt toch drukker wordt in het park. „Het begint nu spannend te worden, dus we hopen dat mensen niet naar het park toe komen.”

Twitter avatar gem_groningen Gemeente Groningen Het is erg druk in het Noorderplantsoen. Daardoor is het lastig om 1,5 meter afstand te houden. Ga dus niet naar het Noorderplantsoen #BlijfThuis https://t.co/qchgIkXcUa

Een digitale toost op Koningsdag

Om vier uur bracht koning Willem-Alexander met zijn gezin een toost uit op zijn 53ste verjaardag. Door de coronacrisis gebeurde dat dit jaar digitaal. Ook zijn moeder, prinses Beatrix, deed via een videogesprek met het programma Zoom mee. De koning droeg zijn toost op aan „iedereen die Nederland op dit bijzondere en bizarre moment draaiende houdt.”

Koning Willem-Alexander roemde daarbij niet alleen de zorgprofessionals. Hij sprak ook zijn lof uit voor de boeren die zorgen dat er eten geproduceerd wordt, de logistieke medewerkers die het naar de winkels brengen. Na afloop van de toost zongen de leden van het koningshuis gezamenlijk een 'lang zal hij leven' voor koning Willem-Alexander.

Twitter avatar koninklijkhuis Koninklijk Huis Prinses Beatrix feliciteert Koning Willem-Alexander met zijn 53ste verjaardag. Namens de hele Koninklijke Familie brengt Prins Constantijn een toost uit op de verjaardag van de Koning en op de gezondheid van iedereen in Nederland. https://t.co/GYPeC9ES3Y

Meeste mensen blijven thuis in grote steden

Halverwege de dag lijkt het erop dat in de grote steden de meeste mensen gehoor hebben gegeven aan de oproep om zoveel mogelijk thuis te blijven deze Koningsdag. Volgens een woordvoerder van de gemeente Utrecht is over gebeurtenissen in die stad „niets bijzonders te melden”. „Het lijkt er wel op dat mensen zich houden aan Woningsdag.”

En ook in Amsterdam, waar uit voorzorg de het Vondelpark en het Sarphatipark beperkt zijn geopend, „is tot nu toe het beeld dat veel mensen thuisblijven”, zegt een woordvoerder. De politiekorpsen in Den Haag en Rotterdam maken dezelfde inschatting.

Maandagochtend al liet NS weten dat het rustig was in de treinen. Op camerabeelden van de stations waren ook beduidend minder reizigers dan normaal te zien, zei de vervoerder weten aan persbureau ANP.

Een Nederlandse vlag in een Haagse straat waar alle horeca vanwege de anti-coronamaatregelen gesloten zijn. Foto Sem van der Wal/ANP

Politie beëindigt Koningsdagfeest in Groningen

Politieagenten hebben maandagmiddag in het westen van Groningen een einde gemaakt aan een feest. „Tientallen mensen waren bijeengekomen voor een Koningsdagfeest en negeerden daarmee de noodverordening”, liet de politie weten op Twitter.

Twitter avatar polgroningen Politie Groningen Zojuist hebben wij een feest aan de Zuiderweg in Groningen beëindigd.
Tientallen mensen waren hier bijeengekomen voor een Koningsdagfeest en negeerden daarmee de noodverordening.

Na een waarschuwing is het feest binnen een half uur beëindigd. De politie schrijft: „Dergelijke feesten zijn onverantwoord en onacceptabel in deze tijd. Ook op Koningsdag.” Volgens een woordvoerder is dit het enige incident van deze omvang in de stad.

Máxima opent digitale kleedjesmarkt

Koningin Máxima heeft samen met haar dochters vanuit Paleis Huis ten Bosch de digitale kleedjesmarkt geopend. Via een speciale website van marktplaats.nl kunnen mensen toch hun spullen verkopen. Deelnemers kunnen een foto uploaden van een kleedje met daarop de spullen die ze willen verkopen. Ook kunnen online kooklessen, muziekoptredens en workshops worden verkocht. Een deel van de opbrengsten kan worden gedoneerd aan stichting KiKa voor onderzoek naar kinderkanker.

Twitter avatar koninklijkhuis Koninklijk Huis Koningin Máxima en de Prinsessen Amalia, Alexia en Ariane openen een digitale kleedjesmarkt. Neem een kijkje op de #vrijmarkt: https://t.co/FoBXPjeeFj #koningsdag #koningsdagThuis https://t.co/tEpzl8bStl

Waar moet je heen met je rommel nu er geen vrijmarkt is?

Deze Koningsdag géén vrijmarkt, festival of Koningsspelen. Wél maakte de Oranjebond plannen voor gezamenlijk het Wilhelmus zingen – uiteraard netjes in de woonkamer – en een digitale kleedjesmarkt, zo werd half april aangekondigd. Maar die kleedjesmarkt blijkt uiteindelijk toch niet haalbaar, laat Oranjebond-voorzitter Dirk Steenks weten. Voor de vrijmarktverkopers is dat een gemis: naast een reden om het huis eens goed op te ruimen, is de vrijmarkt voor 15 procent van de verkopers ook een manier om een extraatje te verdienen, bleek uit onderzoek van ING in 2018. En dus vragen vrijmarktverkopers zich af: wat moet ik nu met de verzamelde zooi waar ik graag vanaf wil?

Lees hier het hele verhaal over Koningsdag zonder vrijmarkt: Wat moet je nu met je zooi?

Kijk hier de toespraak van de koning terug

„Hoe bijzonder is het dat het gelukt is om op afstand van elkaar toch een eenheid te vormen. En zo de basis te leggen voor velen”, zei koning Willem-Alexander maandag in zijn Koningsdagtoespraak. Kijk hier de speech terug:

Concertgebouworkest tevreden over bereik Wilhelmus

Koningsdag 2020 is goed begonnen: het spelen en zingen van het Wilhelmus een heeft „miljoenen bereikt”, aldus het Concertgebouworkest. Op veel plekken werd het initiatief omarmd en was het volkslied te horen. Ook werd een uitvoering door de leden van het Concertgebouworkest voorafgaand aan de toespraak van de koning live uitgezonden door NPO 1 en 2.

De laatste dagen hebben mensen „een sprintje getrokken” om het lied te oefenen, aldus het Concertgebouworkest. De bladmuziek die het orkest online zette werd ruim 120.000 keer gedownload.

Leden van het Concertgebouworkest speelden het Wilhelmus zelf vanuit eigen huis. De opname is online terug te zien:

Burgemeesters druk met oranje gebak

Oranje gebakjes lijken burgemeesters op deze digitale Koningsdag bezig te houden. Zo is burgemeester Sjors Fröhlich van de gemeente Vijfheerenlanden blij met een „tompouce Drive-in”.

Twitter avatar SjorsFrohlich Sjors Fröhlich Dit is toch veeeeeel leuker dan de McDrive! De Tompouce Drive-inn van Schoonrewoerd. Goed gedaan De Ambachterij!! https://t.co/9VnpHdzYWI

Servaas Stoop, burgemeester van gemeente West Betuwe, noemt het uitdelen van oranje soesjes door de Trichtse Oranjevereniging een „goede actie".

Twitter avatar ServaasStoop Servaas Stoop Goeie actie! https://t.co/pcckVHaZ82

Dank Trichtse Oranjevereniging. Prachtig en heerlijk gebaar op Koningsdag 2020. pic.twitter.com/kchfXSJRMG

— Lourens van Bruchem (@lourensvb) April 27, 2020

Ook in Renswoude bracht de Oranjevereniging oranje tompoucen. „Mooi begin van de dag!”, twitterde burgemeester Petra Doornenbal.

Twitter avatar PetraDoornenbal Petra Doornenbal Vlag en wimpel sieren het huis, de Oranjevereniging in Renswoude bracht heerlijke tompoezen. Mooi begin van de dag! https://t.co/nGEGO0zyJo

In Wijk bij Duurstede stond een lange rij voor de oranje tompoucen van de banketbakker. Burgemeester Iris Meerts sprak op Twitter van „een anderhalvemeterrij”.

Twitter avatar irismeerts Iris Meerts 11.00 u en nog steeds staat er een 1.5 m-rij tot aan de notenbar voor de oranje tompoucen van Lakerveld. @digitejo https://t.co/VYkI3S4mV8

#Woningsdag 2020👑 Drie trompettisten van Concordia spelen een aubade vanaf de Grote kerk in #WijkbijDuurstede.https://t.co/tOcCaC8xdR pic.twitter.com/YCf7yNbRFl

— ditiswijk.nl (@ditiswijk) April 27, 2020

Vertrouwen in koning was nooit hoger dan nu

Het vertrouwen in koning Willem-Alexander is nog nooit zo hoog geweest als dit jaar. Dat blijkt uit de jaarlijkse Koningsdag-enquête die onderzoeksbureau Ipsos op verzoek van de NOS heeft gehouden. Het optreden van de koning krijgt dit jaar een 7,7. Volgens de NOS noemen respondenten hem „menselijk, betrokken en meelevend”.

Deelnemers aan de enquête vonden het belangrijk dat de koning het volk toespreekt in tijden van crisis. De toespraak van Willem-Alexander op 20 maart werd dan ook gewaardeerd. Ook vonden ze het belangrijk dat de koning zichtbaar is op televisie en sociale media en vond meer dan de helft dat Willem-Alexander professioneel overkomt.

Ook hebben meer mensen vertrouwen in de monarchie. In 2018 vond 68,3 procent van de deelnemers dat Nederland een monarchie moet blijven. Dit jaar is dat percentage opgelopen naar 74,2 procent. Koningin Máxima krijgt al jaren een 8 voor haar optreden.

Lees ook: Het volk wil zwaaigarantie

Koning: hoop dat het de allerlaatste Koningsdag thuis zal zijn

Koning Willem-Alexander heeft in zijn televisietoespraak op Koningsdag opgeroepen vol te houden in de strijd tegen het coronavirus en vandaag zoveel mogelijk binnen te blijven. Ook bedankt hij zorgmedewerkers voor hun „gigantische toewijding en doorzettingsvermogen” de afgelopen weken. „Nu kunnen we ons respect tonen door vol te houden. Doe het voor jezelf, en voor hen”, aldus de koning.

De koning noemt het een „triest, maar onvermijdelijk bericht” dat de geplande vieringen in Maastricht dit jaar niet door zouden gaan. „Ik verheugde me intens op beelden van grachten, pleinen, straten, grote massa's mensen en hagelwitte stranden van het Caribisch deel van Nederland. Maar het heeft niet zo mogen zijn. Ook hier in huis was de teleurstelling voelbaar”, sprak koning Willem-Alexander. Hij zei te hopen dat het „de laatste Koningsdag ooit” zou zijn zonder openbare festiviteiten.

„Het coronavirus laat zich niet de les lezen. Hou dus vol, ook na deze Koningsdag”, aldus de koning. „We doen het voor onszelf, maar ook voor de zwakkeren in de samenleving en om de zorgprofessionals na vele weken inspanning wat rust te geven.”

Koning Willem-Alexander en zijn gezin voorafgaand aan de toespraak bij Paleis Huis ten Bosch. Foto Patrick van Katwijk/ANP

Zo gaat de dag eruit zien

De nationale feesten in Maastricht zijn afgezegd, maar ook dit jaar wordt de verjaardag van Koning Willem-Alexander door heel Nederland gevierd - zij het dan thuis en digitaal. Het Veiligheidsberaad heeft Nederlanders opgeroepen om Koningsdag thuis te vieren en ook ov-bedrijven vragen mensen vandaag geen gebruik te maken van treinen en bussen.

De koning, koningin en hun dochters vieren Willem-Alexanders 53ste verjaardag vanuit hun thuis op Paleis Huis ten Bosch. De NOS zal de hele dag beelden van vieringen uit voorgaande jaren uitzenden.

Dit staat er deze Koningsdag nog meer op de planning:

  • Het Rijksmuseum is vanaf 09.00 uur het toneel voor een speciaal Koningsdagconcert. Nederlandse artiesten Davina Michelle en Snelle verzorgen optredens, te volgen via YouTube.
  • Van 09.45 tot 10.00 uur zullen kerken overal in Nederland de klokken luiden, om zo het startschot te geven voor Koningsdag.
  • Vanaf 10.00 uur zal de koning een korte televisieboodschap uitspreken. Het Koninklijk Concertgebouw heeft Nederlanders vanaf gevraagd om op dat moment het Wilhelmus te spelen en zingen. Later op de dag, om 16.00 uur, brengt de koning een nationale toost uit.
  • De Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen heeft artiesten en muzikanten gevraagd tussen 15.00 en 16.00 uur op te treden voor ouderen. Deze 'saamhorigheidsoptredens' zullen volgens de richtlijnen van het RIVM plaatsvinden. Ook heeft de bond een website gemaakt voor alle thuisvieringen van Koningsdag, waar video's, livestreams en foto's van Koningsdag door heel het land te vinden zijn.
  • Radiozenders grijpen Koningsdag aan om Nederlandse muziek te draaien. Onder meer alle zenders van de Nederlandse omroep, Qmusic, Radio 10, Veronica en Sky Music draaien tussen 07.00 en 19.00 alleen muziek van Nederlandse bands en artiesten.
Twitter avatar MinPres Mark Rutte Koning Willem-Alexander viert vandaag zijn 53e verjaardag. Ik feliciteer hem van harte en wens hem een fijne, feestelijke dag toe met zijn gezin. Net als de rest van Nederland viert hij #Koningsdagthuis. Het mooiste cadeau dat wij hem kunnen geven is om dat voorbeeld te volgen. https://t.co/eJrdfvMfQh

Geen voorpret in Maastricht afgelopen weekend

Maandag zou koning Willem-Alexander met zijn familie Maastricht bezoeken, maar dat gaat vanwege de coronacrisis niet door. In plaats daarvan doet de koning mee met huis thuis vieren van Koningsdag, via digitale initiatieven.

NRC-redacteur Paul van der Steen liep een wandeling langs de geplande route in de Limburgse hoofdstad. Daar zouden in het afgelopen weekend de laatste voorbereidingen zijn getroffen. In plaats daarvan was het zondag zoeken naar mensen en rood-wit-blauw. De vlaggen van Europa en de stad (een witte ster op een rode achtergrond) wapperen vaker aan gevels. Nederland en het koningshuis zijn hier zonder hoog bezoek toch zaken van ver weg.

Lees ook: Geen koning in Maastricht en de hofleverancier is ook al failliet

Welkom in dit blog

In dit blog doet NRC vandaag verslag van de gebeurtenissen op Koningsdag, die er uiteraard nogal anders zal uitzien dan gewoonlijk. Voor het nieuws over de coronacrisis houden we zoals gebruikelijk een apart liveblog bij.