Reportage

Geen koning in Maastricht en de hofleverancier is ook al failliet

Koningsdag Maandag zou koning Willem-Alexander met zijn familie Maastricht bezoeken. Een wandeling langs de geplande route.

Slechts een enkele toerist is er nog te zien in Maastricht, maar Patisserie Royale doet nog redelijke goede zaken. „De Maastrichtenaren lijken zichzelf meer te verwennen.”
Slechts een enkele toerist is er nog te zien in Maastricht, maar Patisserie Royale doet nog redelijke goede zaken. „De Maastrichtenaren lijken zichzelf meer te verwennen.” Foto’s Chris Keulen

Koningsdag gaat niet ongemerkt voorbij in Patisserie Royale in Wyck, een stadsdeel van Maastricht. „We hebben koningsvlaai en oranje tompoucen en eclairs”, zegt Sabine Struijcken. Was de koning deze maandag op bezoek gekomen, zoals de bedoeling was, dan had ze veel meer vorstelijk aanbod gehad. „En een mooie stand voor de deur.”

Sinds een jaar heeft de 25-jarige Struijcken de zaak overgenomen, de derde generatie in de uit 1929 daterende familiezaak. „Sinds de lockdown blijft een deel van de klandizie weg: de toeristen en de mensen die net over de Belgische grens wonen.” Een geluk bij al het ongeluk: „De Maastrichtenaren, die nog wel komen, lijken zichzelf en anderen in deze tijd vaker en meer te willen verwennen.”

Even verderop zouden koning Willem-Alexander, zijn gezin, zijn broer en schoonzus en zijn neven met hun echtgenotes maandagmorgen – als de viering niet was afgelast vanwege het coronavirus – aan hun koningsdagroute door de stad zijn begonnen, omringd door publiek en live gevolgd door tv-kijkers in het hele land. Op de Servaasbrug, niet op de naar overgrootmoeder genoemde Wilhelminabrug een paar honderd meter verder.

Lees terug hoe Koningsdag in 2019 werd gevierd

Het voorafgaande weekend had in het teken van de voorbereidingen en de voorpret moeten staan. Nu is het zoeken naar mensen en rood-wit-blauw. De vlaggen van Europa en de stad (een witte ster op een rode achtergrond) wapperen vaker aan gevels. Nederland en het koningshuis zijn hier zonder hoog bezoek toch zaken van ver weg. Voor de ramen van de veelal gesloten winkels hangen posters met de leuze ‘Haw pin!’ (dialect voor ‘Houd moed’). Op veel etalages zijn regenbogen en witte T-shirts met rode harten geschilderd, een initiatief van de Maastrichtse middenstandstweeling Anne en Lieve Hayen, die hun actie het motto ‘Just to cheer you up!’ meegaven.

Voor hofleverancier Frissen Pieters, een zaak op de Graanmarkt met 175 jaar geschiedenis, was de coronacrisis een crisis te veel. Mochten de Oranjes volgend jaar alsnog komen, dan zal de bloemensalon niet geopend zijn. Het bedrijf is failliet.

Trolley voor de voedselbank

Even verderop trekken toch twee gekroonde hoofden volop aandacht. Maria met Jezus gekleed in hun koninklijke mantels hebben een eigen kapel bij de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek. Sterre der Zee heet het genadebeeld in de Maastrichtse volksmond. De devotie beperkt zich niet tot gelovigen. Ook randgelovigen („Ik denk wel dat er iets is”) en niet-gelovigen („Baat het niet, dan schaadt het niet”) steken hier kaarsjes op. Deze zaterdagmorgen staat er ook vanwege het anderhalvemetergebod zelfs een kleine rij voor de deur. Mensen wachten braaf op hun beurt.

Harry Reintjens en Lee Pukkeman hebben bij Maria niet alleen om voorspraak gevraagd voor alle getroffenen, ze hebben ook een volle boodschappentrolley met artikelen voor de voedselbank afgeleverd. Zij komt uit Thailand en is boeddhistisch, maar heeft zich vanaf haar komst naar Nederland „jaren geleden” altijd thuis gevoeld in de basiliek. Zijn wortels liggen in Maastricht en hij kent Sterre der Zee van jongs af aan. „Mensen moeten wat meer naar elkaar luisteren, niet alleen bezig zijn met materie”, vindt Reintjes. „Misschien heeft die man daarboven eens goed gekeken en gezien hoe losgeslagen we waren geraakt. Hopelijk leidt deze tijd tot bezinning.”

Prins Bernhard op de Pasar Malam

In een andere hoek van het Onze-Lieve-Vrouweplein hangt Huub Willems over de reling van zijn balkon op eenhoog om te spreken met een passerende bekende. „Met Koningsdag zou ik vrienden over de vloer krijgen. Een beetje borrelen. En mijn twee oppaskindjes zouden op het balkon op de eerste rang zitten. Geen versieringen, verkleedpartijen of ander overdreven gedoe.”

Niks van dat alles nu het koninklijk bezoek is afgelast. Willems leert het geluid van stilte kennen. „Het went. Ik woon hier 34 jaar bij cafés en terrassen, ook daarvoor heb ik altijd tussen de horeca gewoond. Nu is het uitgestorven.”

In de Bredestraat is de enige koningsdagetalage langs de route te vinden. Fotograaf Guy van Grunsven heeft foto’s die hij ooit maakte van de Oranjes prominent achter de ruiten van zijn gesloten galerie gezet: troonswisselingen, Beatrix’ staatsbezoek aan de VS in 1982, maar ook prins Bernhard die een hem onbekend gerecht proeft op een Pasar Malam in Den Haag.

Het Vrijthof oogt deze zaterdag behoorlijk uitgestorven. Aan de kroegenkant lijkt alleen In Den Ouden Vogelstruys getuige de vlaggen in oranje sferen te zijn. Aan de overkant van het plein, aan de Hoofdwacht wappert onder het nationale wapen de vaderlandse driekleur. Dit gebouw stond ooit voor de aanwezigheid van een Nederlands garnizoen in de vestingstad in generaliteitsland Limburg. Wonder boven wonder vertonen zich nog twee toeristen met mondkapjes, die selfies maken op het plein.

En de koning en zijn familie? Misschien lopen die volgend jaar op 27 april alsnog de uitgestippelde route en spreekt Willem-Alexander op een vol Vrijthof alsnog zijn dank uit voor al het gebodene. Na afgelasting vanwege de mkz-crisis in 2001 ging de officiële viering van Koninginnedag in Hoogeveen en Meppel immers in 2002 alsnog door.