Reportage

‘De meivakantie beschouwen we als verloren’

Vakantie De 25 veiligheidsregio’s in Nederland bepalen voor hun eigen gebied of en hoe er vakantie mag worden gevierd. Dat leidt tot grote verschillen. Maar overal geldt: de financiële schade is groot.

Camping De Holterberg in Holten (Overijssel) is weer open. Alleen gasten met met privé-sanitair zijn vooralsnog welkom, de toiletgebouwen blijven gesloten.
Camping De Holterberg in Holten (Overijssel) is weer open. Alleen gasten met met privé-sanitair zijn vooralsnog welkom, de toiletgebouwen blijven gesloten. Foto Bram Petraeus

Een paar keer per week stapten Hans Nuytinck en zijn vrouw Jolien de afgelopen tijd ’s ochtends vroeg in de auto en reden ze in een uurtje van het centrum van Breda naar hun vakantiehuis in het Zeeuwse Dishoek. Daar gingen ze wandelen over het strand, fietsen door de duinen. Aan het eind van de middag schonken ze een glaasje wijn in, daarna ging de barbecue aan. „En dan rond acht uur ‘s avonds”, zegt de gepensioneerd chirurg Nuytinck, „stapten we in de auto en reden we weer naar huis”.

Ook een dagje vakantie vieren kan niet meer, nu het openbare leven is stilgelegd. De afgelopen weken was ‘recreatief overnachten’ in Zeeland en Twente verboden – kampeerders, bungalowbezoekers, tweedehuisbezitters, ze waren niet welkom. „Boa’s vroegen hier aan iedereen of ze straks wel weer naar huis gingen”, zegt Nuytinck door de telefoon. Pas vorige week werden de regels versoepeld. Nuytinck: „We hebben zo vaak tegen elkaar gezegd, als we om half acht in het avondzonnetje zaten: ‘Zullen we niet gewoon blijven?’ Nu kan dat gelukkig weer.”

Het zijn de 25 veiligheidsregio’s die, bij gebrek aan centraal beleid vanuit het Rijk, de regels voor de recreatiesector bepalen. Zij hebben de mogelijkheden vakantie te vieren stevig beperkt. In heel Nederland moeten ‘natte plekken’, zoals gedeelde sanitaire voorzieningen en gemeenschappelijke gebouwen, op vakantieparken, campings en jachthavens op slot. Zo worden toeristen met tenten en caravans geweerd – vaste gasten met eigen sanitair zijn wel welkom.

Op sommige plekken geldt een nog strenger regime. De Zuid-Hollandse veiligheidsregio’s hebben alle vakantieparken en campings gesloten. In IJsselland en de Brabantse regio’s is overnachten in een huisje toegestaan, kamperen in een camper niet.

Lees ook: In Zeeland is het crisistijd, niet langer vakantietijd

De gevolgen voor de vakantiesector zijn groot. „De meivakantie kunnen we als verloren beschouwen”, zegt Geert Dijks, directeur van brancheorganisatie Hiswa-Recron. Hij schat dat de sector in de maanden maart, april en mei een miljard euro schade lijdt. „Verhuurders zien hun bezetting met 80 procent teruglopen, zo’n zeventienduizend banen staan op de tocht.”

‘Dubbel gevoel’

De strengste regels waren afgekondigd in Twente en Zeeland, maar beide veiligheidsregio’s besloten later dat toeristen toch een beetje welkom zijn – al blijven de ‘natte plekken’ gesloten. Camping De Holterberg in Holten (Overijssel) moest door de beperkingen voor het eerst in zeventig jaar dicht. Dit weekend mocht eigenaar Bianca Veneklaas de eerste gasten weer verwelkomen. „Daar zijn we heel blij mee, maar toch heb ik een dubbel gevoel. We hebben negentig vaste en honderdvijftig toeristische plekken. Daarvan zullen er een hoop leeg blijven zolang de toiletgebouwen dicht zijn.”

Camping De Holterberg in Holten (Overijssel) is weer open. Alleen gasten met met privé-sanitair zijn vooralsnog welkom, de toiletgebouwen blijven gesloten.
Foto Bram Petraeus
Camping De Holterberg in Holten (Overijssel) is weer open. Alleen gasten met met privé-sanitair zijn vooralsnog welkom, de toiletgebouwen blijven gesloten.
Foto Bram Petraeus

Veneklaas schat dat ze de afgelopen weken ongeveer een ton aan omzet is misgelopen. „Gelukkig zijn we een gezond familiebedrijf, dus we kunnen wel wat hebben. Je kunt ook een keer een slechte zomer hebben. Het moet alleen niet te lang duren.” Veneklaas hoopt dat er eind mei, met Hemelvaart, weer wat reuring ontstaat. „Zo’n lege camping is ook niks.”

Vakantiepark Hof van Zeeland in Heinkenszand moest afgelopen weken dicht blijven, ook al staan er alleen vrijstaande bungalows en geen gemeenschappelijke toiletgebouwen. „Dat we voor korte tijd dicht moesten, daar heb ik begrip voor”, zegt parkmanager Robert-Jan Provoost. „Maar we zagen ook dat daardoor geen enkele boeking meer gedaan werd voor de rest van het jaar. We kregen alleen annuleringen binnen. Die impact is vele malen groter dan een paar weken op slot moeten.” Provoost is blij dat Zeeland in ieder geval weer enigszins open gaat. „We zouden in principe 100 procent kunnen verhuren, maar ik wil vooral dat we voor een klein deel open mogen, zodat er weer wat boekingen binnenkomen. Hoe je het ook wendt of keert, dit wordt een heel zwaar jaar.”

Te druk op de steiger

Met het verplicht sluiten van ‘natte plekken’ laten de meeste veiligheidsregio’s het besluit al dan niet helemaal dicht te gaan aan de recreatie-ondernemers. Zo kan het dat in het Noord-Hollandse Enkhuizen de gemeentelijke haven open is voor passanten en een paar honderd meter verderop de commerciële Compagnieshaven niet. „Op een normale dag krijgen wij honderdvijftig passanten langs en is de bezetting van de haven met vaste liggers 100 procent”, zegt directeur Jeroen Mulder van de Compagnieshaven, een van de grootste passantenhavens van Nederland. „Dan zou je zoveel bewegingen krijgen op de steiger dat anderhalve meter afstand houden onmogelijk is.”

Dit wordt een heel zwaar jaar

Robert-Jan Provoost parkmanager

Het sluiten van de haven kost zijn bedrijf ongeveer 100.000 euro per maand, zegt Mulder, „en de pachter van onze supermarkt zit met zijn handen in zijn haar”. Toch vindt hij dit de verstandigste keuze. „Het is niet leuk, maar nu kunnen we onze vaste liggers in ieder geval de veilige afstand van anderhalve meter garanderen.”

Passanten kunnen wel aanmeren in de Buitenhaven, Oude Haven of Oosterhaven in Enkhuizen. Daar kunnen in totaal zo’n twintig boten terecht. „Die liggen in het weekend wel vol”, zegt havenmeester Taco Brehm. Dat deze havens open zijn, is een beslissing van de burgemeester, zegt hij. „We volgen de richtlijnen van de veiligheidsregio. Die heeft niet aanbevolen de havens te sluiten, daar is geen noodzaak voor.”

Passanten kunnen hun liggeld, water, gas en elektra via een betaalautomaat betalen, „net als bij een benzinestation”, zegt Brehm. Hij raadt mensen af langs te komen. „Ik word elke dag wel een paar keer gebeld met de vraag of we open zijn. Als je hier een vaste plek hebt, dan snap ik dat even varen afleiding kan bieden. Maar ga daarna terug naar je eigen box. Wat dat betreft is het devies duidelijk zat: blijf thuis.”

Tot oktober vol

Directeur Dijks van Hiswa-Recron hoopt dat vakantie-ondernemers binnenkort meer bewegingsruimte krijgen. „Mijn indruk is dat de meeste veiligheidsregio’s bereid zijn het beleid wat te versoepelen. Daarom zie ik mogelijkheden met Hemelvaart en Pinksteren weer een kleine omzetgroei te realiseren. Ik hoop dat ze rekening houden met onze protocollen om sanitaire voorzieningen op een veilige manier te openen.”

Dijks pleit voor een andere aanpak dan de better safe than sorry-aanpak die nu wordt gevolgd. „De situatie is nu dat, als op vier parken op de Veluwe een probleem kan ontstaan, de hele Veluwe wordt gesloten. Het kan ook andersom: alles mag open zolang je anderhalve meter afstand kunt garanderen, en grijp in daar waar calamiteiten ontstaan.”

Lees ook: Geen toeristen, toch corona op Terschelling

Dat zo een lappendeken aan regels ontstaat, neemt Dijks voor lief. „Dat is weliswaar vervelend voor onze bezoekers, maar dan kunnen onze ondernemers in ieder geval aan de slag.”

Intussen hebben sommige ondernemers juist voordeel van de coronacrisis. „Het is gekkenhuis nu”, zegt Johan Moes, eigenaar van camping Het Noordenveld in het Drentse Wapse. Hij besloot een paar jaar geleden zijn camping uit te breiden met 32 kampeerplekken met privé sanitair – elke kampeerder heeft een eigen toilet, douche en wasbak, in strategisch geplaatste huisjes met badkamers. Moes: „We worden gebeld door mensen die morgen willen komen, en door mensen die voor september willen boeken. Er waren zelfs mensen die voor twee maanden een plek wilden reserveren.” Nog een paar dagen dit, denkt Moes, en dan zit hij „vol tot in oktober”.

Toch ziet ook Moes liever dat de regels verder versoepeld worden. „De andere helft van de camping, met zo’n veertig plekken en een toiletgebouw, is dicht. Maar ik hoop het vooral voor mijn collega’s. Wij hebben niks te klagen.”