Australiërs downloaden massaal de app Covidsafe

Privacy Corona-app in één dag al op twee miljoen Australische smartphones.

De Covidsafe-app moet het opsporen van mensen die besmet zijn met het coronavirus makkelijker maken. Foto Saeed Khan/ AFP
De Covidsafe-app moet het opsporen van mensen die besmet zijn met het coronavirus makkelijker maken. Foto Saeed Khan/ AFP

De aantallen zijn boven verwachting. In minder dan 24 uur tijd hebben ruim twee miljoen Australiërs de applicatie ‘Covidsafe’ gedownload op hun mobiele telefoon. Die app, sinds afgelopen zondagavond beschikbaar in Australië, moet het opsporen van mensen die besmet zijn met het coronavirus makkelijker maken.

De Australiërs krijgen van hun overheid een soort wortel voorgehouden over Covidsafe: als veel inwoners de applicatie downloaden en gebruiken, zal het versoepelen van de lockdown sneller en makkelijker gaan, belooft de minister van Volksgezondheid. De meeste deelstaten hadden vrij strikte regels aan hun burgers opgelegd, die ze maar langzaam verruimen. Australië heeft daardoor relatief weinig besmettingen met Covid-19. Maandag lag het aantal op 6.720 en waren er 83 mensen overleden aan de gevolgen van het virus.

De app Covidsafe is grotendeels gebaseerd op een applicatie waar de overheid van stadsstaat Singapore half maart mee kwam. Via bluetooth zoekt de applicatie verbinding met telefoons in de buurt. Voorwaarde is dus wel dat personen in de omgeving de app ook hebben gedownload én geactiveerd. De applicatie slaat geen locatiegegevens op, maar wel een ‘digitale handdruk’ tussen de telefoons. De telefoons moeten zich langer dan vijftien minuten op minder dan 1,5 meter afstand van elkaar hebben bevonden.

21 dagen bewaard

Al die handdrukken blijven 21 dagen bewaard op de telefoon, zodat de incubatietijd van maximaal twee weken van het coronavirus zeker wordt gehaald. Als iemand vervolgens besmet blijkt met het virus, kan diegene zijn gegevens, al zijn handdrukken dus, uploaden naar een server. Vervolgens gaan ambtenaren daarmee aan de slag: ze bellen de gebruikers van de app die in de buurt zijn geweest van de patiënt om hen te waarschuwen. De data van positief geteste patiënten worden opgeslagen op een server van technologiebedrijf Amazon.

Die paar miljoen (vrijwillige) downloads in zo’n korte tijd waren meer dan waar de federale overheid op had durven hopen. Zeker omdat de introductie van Covidsafe omstreden is. De app is al in de lucht, maar het parlement moet de wetgeving die gebruikers beschermt nog aannemen. Zo ligt nog niet wettelijk vast dat de opgeslagen gegevens niet voor andere doeleinden (denk aan opsporing door de politie) gebruikt mogen worden. Dat geldt ook voor de belofte van de regering dat de opgeslagen gegevens Australië niet mogen verlaten.

Als de gebruikers de applicatie van hun telefoon verwijderen, verdwijnen ook hun gegevens. Maar de data van positief geteste patiënten worden pas „aan het einde van de pandemie” vernietigd, wanneer dat ook mag zijn. Het parlement behandelt de wet waarschijnlijk half mei. Van een eerdere belofte, dat de overheid de broncode van de applicatie bekend zou maken, is de regering al deels teruggekomen.

De minister van Volksgezondheid zei dat hij de „strengste veiligheidsmaatregelen ooit” voor de applicatie wil, juist omdat veel mensen de app moeten gaan gebruiken. Maar voorvechters van privacybescherming zijn kritisch. Hun overheid heeft er een gewoonte van gemaakt zoveel mogelijk data van burgers binnen te halen, zeggen zij. „Ik maak me zorgen, want zodra je dit soort zaken hebt weggegeven, krijg je ze niet meer terug”, zei het hoofd van het Cyber Institute van de Australian National University Lesley Seebeck tegen dagblad The Sydney Morning Herald. „Ik ga die app zelf waarschijnlijk niet downloaden.”

Lees ook: Een goede app, dat duurt nog wel even

Volgens de Australische regering moet zo’n 40 procent van de inwoners, dat zijn tien miljoen mensen, de applicatie downloaden om effect te kunnen hebben. Waar ze dat percentage precies op baseren, is onduidelijk. In Singapore zei een minister dat ongeveer driekwart van de bevolking, „zo niet iedereen”, de app zou moeten gebruiken om er profijt van te hebben. Daar is het aantal downloads tot nu toe rond de 20 procent blijven steken.

De Australische overheid krijgt in het algemeen waardering voor de aanpak van de coronacrisis. Ze kregen het aantal besmettingen onder controle vóórdat de gezondheidszorg in de problemen kwam. De nieuwe applicatie is vooral bedoeld als aanvulling op andere maatregelen, niet als dé oplossing. Punt is alleen dat de effectiviteit van de app waarschijnlijk niet eens gemeten kán worden, zei een hoogleraar recht en technologie tegen de Australische nieuwszender ABC: „Er zit geen overzicht of methode voor rapportage ingebouwd in de applicatie.”