Iedere Belg een mondkapje, al dan niet zelfgemaakt

Exitstrategie België Vanaf 4 mei worden mondmaskers in België verplicht in het openbaar vervoer. Elke burger moet er een ontvangen, uiteindelijk.

Een passagier met mondkapje bij busstation Hasselt, België.
Een passagier met mondkapje bij busstation Hasselt, België. Foto Yorick Jansens / AFP

Een mondmasker dragen? Dat heeft voorlopig geen zin, zeiden Belgische virologen vorige maand. Vanaf 4 mei gaat dat veranderen. Dan worden mondmaskers in heel het land verplicht in het openbaar vervoer, op werkplekken waar onvoldoende afstand kan worden gehouden en op middelbare scholen – als die eenmaal weer open gaan. De maskers moeten volgens de Belgische premier Sophie Wilmès een „sleutelrol” gaan spelen op de weg richting versoepeling van de strenge coronamaatregelen in het land.

Vrijdagavond laat presenteerde Wilmès de langverwachte exitstrategie van België, dat sinds half maart in lockdown zit. Als de dalende lijn van coronagevallen aanhoudt, gaat België vanaf 4 mei gefaseerd versoepelen. De focus ligt op het herstarten van de economie. Bedrijven gaan weer open. Vanaf 11 mei kunnen ook winkels open en een week later de scholen. Sommige klassen blijven nog thuis, en wie wel naar school gaat komt in een lokaal met maximaal tien leerlingen. Sociaal contact blijft voorlopig uit den boze en de horeca gaat op zijn vroegst begin juni weer open.

Schijnveiligheid

Mondmaskers maakten tot nu toe, net als in Nederland, geen onderdeel uit van de Belgische coronastrategie. Deels werd dat ingegeven door het gebrek aan maskers: men wilde ze liever voor de medische sector behouden. Experts vreesden daarnaast dat ze voor schijnveiligheid zouden zorgen.

Maar nu de versoepeling ingaat en anderhalve meter afstand straks niet altijd te behouden is, kunnen de maskers wel helpen, adviseerde een speciaal aangestelde groep van experts die de exitstrategie uitwerkt. Wilmès benadrukte vrijdag: wie ziek is, moet nog altijd thuis blijven. Iedereen moet de handen goed blijven wassen en anderhalve meter afstand blijft aanbevolen. Waar dat niet kan, vormt het mondmasker een aanvullende bescherming.

De overheid voorziet elke burger gratis van één stoffen mondmasker en iedereen krijgt twee filters, zo beloofde de premier. Maar dat wordt lastig. Net nadat de coronacrisis losbarstte, bleek dat België recent zes miljoen medische mondmaskers vernietigd had. Door verkeerde opslag waren ze onbruikbaar geworden en vanwege bezuinigingen werden ze nooit vervangen.

Lees ook: Dit zijn de argumenten voor en tegen het dragen van mondkapjes

Het bemachtigen van nieuwe mondmaskers bleek gezien de wereldwijde tekorten een uitdaging. België kent sindsdien drie ministers die zich bezighouden met de bevoorrading: Maggie De Block, verantwoordelijk voor gezondheidszorg, Philippe De Backer, verantwoordelijk voor medische hulpmiddelen, en Koen Geens, die normaal minister van Justitie is maar nu de productie in eigen land moet regelen.

Die laatste zou verantwoordelijk zijn voor de levering aan elf miljoen Belgen. De bestelling van 22 miljoen filters is geplaatst, aldus zijn woordvoerder. Elke Belg moet die in de komende weken ontvangen. Maar de maskers zelf, dat wordt complex. „Filterstof loopt gewoon van de band, maar een masker moet je echt maken. Dat is moeilijk op korte termijn. Nu 11 miljoen maskers maken is niet mogelijk gebleken.” Er wordt internationaal gezocht naar een producent, maar dat loopt weer via een ander ministerie – dat van Defensie. Belgen wordt aangeraden vooral zelf maskers te maken, eventueel ook voor anderen, en ze anders te kopen.