Reportage

Bij het zien van de boa’s stuiven de jongeren uiteen

Handhaving Alleen al het verschijnen van buitengewone opsporingsambtenaren heeft effect. „Mensen die echt schijt hebben aan de regels kunnen een waarschuwing of boete krijgen.”

Buitengewoon opsporingsambtenaar Salah Lagritite in Het Park in Rotterdam.
Buitengewoon opsporingsambtenaar Salah Lagritite in Het Park in Rotterdam. Foto Merlin Daleman

Vier tieners zitten op het Schouwburgplein in Rotterdam, twee fietsen naast hen geparkeerd. Ze praten, lachen, spelen muziek af op een telefoon. De zon schijnt en het is fris, maar niet te koud: een gezellige zaterdagmiddag. Opeens gaan de jongeren rechtop staan en schieten elk een kant op: een fietst als de bliksem weg, twee wandelen rustig weg, en de laatste fietst langs Salah Lagritite (38) en groet hem vrolijk.

„Dag meneer,” antwoordt Lagritite, een van de vier teamleiders van de Rotterdamse buitengewone opsporingsambtenaren, oftewel boa’s. Hij werkt in het Rotterdamse centrumgebied, met name het Centrum en het Oude Westen.

Zo’n scène speelt zich vaker af sinds de strengere coronamaatregelen van kracht zijn, vertelt hij: „Zodra ze het uniform aan zien komen, dan is het rennen.”

Niet alleen bij jongeren: mensen van alle leeftijden staan instinctief verder van elkaar als ze Lagritite en zijn collega Saïf Hadir (42) zien. „Mensen worden zich bewuster van de coronamaatregelen, maar de naleving is er niet altijd.”

Bij overtredingen is het aanspreken, waarschuwen en dan pas handhaven, zeggen de boa’s in Rotterdam. Foto Merlin Daleman

‘Niet met krijtjes en lintjes’

Sinds 30 maart, en zeker tot 28 april, geldt de Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Daarin staat hoe handhavers moeten handelen als mensen de coronamaatregelen niet naleven: als ze te dichtbij elkaar staan of georganiseerd samenkomen, bijvoorbeeld. „Het doel is altijd”, vertelt Lagritite, „dat de overtreding ongedaan wordt gemaakt. We gaan niet met krijtjes en lintjes tussen mensen doorlopen om ze echt anderhalve meter van elkaar te laten staan. En het is ook anders als mensen naast elkaar lopen, of echt bij elkaar zitten. Het is anders als je zit.”

De richtlijnen zijn: eerst aanspreken, dan waarschuwen, en dan pas handhaven. “Het hangt af van het gesprek dat we met mensen voeren. Mensen die uit elkaar gaan zodra we hen aanspreken, behandelen we anders dan mensen die echt schijt hebben aan de regels. Die kunnen een waarschuwing of boete krijgen.” Hijzelf deelt deze dag geen boetes uit.

Wie heeft er dan schijt aan de regels? „Meestal jongeren. Tussen de 16 en 22. Niet alle jongeren, slechts een klein percentage, maar ook met hen ga je eerst in gesprek.” Zijn jongeren nu niet net diegenen die geen geld hebben? „We kunnen niet zien hoeveel geld ze wel of niet hebben.”

Momentopname

In Rotterdam zijn momenteel 350 boa’s, verdeeld over de gebieden Zuid, Noord en Centrum. Tussen 28 maart en 21 april zijn er 135 boetes en 457 waarschuwingen uitgedeeld door de Rotterdamse boa’s, zo staat in een brief van de burgemeester en wethouders van 24 april.

Controle in een Rotterdams park. Foto Merlin Daleman

Terwijl hij door de stad wandelt, krijgt Lagritite appjes met foto’s van gebieden waar het druk is, gestuurd door de cameratoezichthouders en door de politie. Zijn collega Hadir krijgt via de portofoon meldingen van incidenten: vijf jongeren aan het feesten, een verwarde of dronken persoon op de West-Kruiskade, grote groepen bij het Binnenwegplein. Een man fietst langs het tweetal en roept: “Goed afstand houden!” Lagritite lacht: “Ja, hoor.”

Op een doorgestuurde foto krijgt Lagritite te zien dat het erg druk is op de Lijnbaan, de voornaamste winkelstraat. „Soms is het zo druk dat het niet meer valt te handhaven. Die anderhalve meter gaat dan duidelijk niet. Dan moet ik mijn meerdere bellen en moeten wij een plan bedenken over hoe we daarmee omgaan.” Wanneer Lagritite en Hadir bij de Lijnbaan aankomen, is het alweer rustig: de winkels zijn inmiddels gesloten, de mensen zijn vertrokken. „Zo’n foto blijft een momentopname.”

Lees ook: Voor het samenscholingsverbod viel er nog niet veel te handhaven voor de boa’s

Silent disco

In de verte, in de Van Ghentstraat, weerklinkt muziek De drukte is niet in de straat, maar in de huizen. “In dat gebouw zijn drie dj’s op het binnenplein,” vertelt Hadir. “Ze doen een silent disco, de inwoners staan op de balkons met koptelefoons.” Dit hadden ze op voorhand al gemeld. En het is niet de taak van de boa’s om te kijken wat er zich achter gesloten deuren afspeelt: „Als je binnen met vier of zes zit, is het je eigen verantwoordelijkheid. Ook als je je hele familie wil uitnodigen voor een barbecue, is dat aan jou. Maar zodra je met die hele familie op straat komt, komen wij in actie.”

Naast de silent disco valt er nu minder te doen in het centrum. “Daar is het vooral druk tussen drie en zes uur.” De restaurants, de cafés, de clubs zijn gesloten De meeste mensen trekken in de avond naar de wijken en de parken: daar blijven ze veel langer buiten.

Handhaving door een boa in Het Park in Rotterdam. Foto Merlin Daleman

Bij pleinen zijn kinderen en jongeren nog met elkaar aan het spelen. Het voetbalveld is afgesloten met een hek, het basketbalveld is open: voetbal is een contactsport volgens de gemeente. In Het Park genieten mensen van de laatste uurtjes zon. Net als in het centrum groet Lagritite de mensen en groeten de mensen hem terug. “Ik wil zo veel mogelijk contact met mensen.” Een stel is op het gras aan het barbecueën – dit mag nu niet meer. Lagritite groet ze, ze antwoorden goedlachs en bieden hem eten aan. „Ik ben aan het vasten, ik mag nu nog niet eten. Over twee uur pas.” Het stel knikt begripvol. Hij wijst naar de twee stukjes vlees op de barbecue. De jongeren beloven hun minibarbecue uit te zetten.

Een man zit alleen op een bank, hij vertelt dat de moeder van zijn beste vriend overleden is aan het coronavirus. Shailendre Ramasre (44) kwam vroeger weinig naar het park, maar wordt nu ‘de dj van het park’ genoemd. Lagritite zag hem voor het eerst twee weken geleden, toen de moeder nog ziek was. Hij blijft even bij Ramasre staan: „Gecondoleerd. Sterkte, aan jou en je vriend... Hé, we zien elkaar nog, eh?”