Lunchconcerten zonder luisteraars: kwestie van de focus verleggen

Empty Concertgebouw Sessions De wekelijkse lunchconcerten worden nu gratis online aangeboden. In de vierde editie treedt violist Rosanne Philippens aan met muzikale vrienden.

Violisten Rosanne (midden) en Julia Phillipens en cellist Lidy Blijdorp
Violisten Rosanne (midden) en Julia Phillipens en cellist Lidy Blijdorp Foto: Andreas Terlaak

Onwezenlijke beelden in het Concertgebouw afgelopen donderdag. Midden op het podium van een uitgestorven Grote Zaal verschijnen violist Rosanne Philippens en cellist Lidy Blijdorp. Samen vullen ze de leegte met de klanken van Ravels Sonate voor viool en cello, tweede deel. „Misschien moeten we de resonanties hier iets langer laten uitklinken”, peinst Philippens na een climax. Een glasachtige flageolettenpassage moet zachter. „Nee, nog zachter.”

Het zijn de laatste punten op de i voor de vierde editie van de ‘Empty Concertgebouw Sessions’ (ECS). Onder die noemer zendt ’s lands beroemdste concertzaal sinds begin april haar wekelijkse lunchconcerten uit op het web. De gratis streams zijn een succes in deze coronatijden: Anna Fedorova, Iris Hond (beiden pianist) en zangeres Edsilia Rombley trokken de afgelopen weken tussen de zeshonderd en duizend live kijkers. Op YouTube lopen de kijkcijfers inmiddels in de duizenden.

Helder en intiem

Publieksbereik gegarandeerd dus voor Philippens, die komende woensdagmiddag in wisselende bezetting te zien zal zijn met drie muzikale vrienden. Naast Blijdorp en altviolist Joël Waterman is ook zus Julia (violist van Podium Witteman-ensemble Fuse) van de partij. „We genieten van iedere seconde die we hier mogen spelen”, zegt Rosanne Philippens als ze na de repetities de akoestiek van de lege Grote Zaal analyseert. „Rijk, maar toch helder en intiem”, luidt het verdict.

Lees ook: Poëzie druipt van de noten in eerste Empty Concertgebouw Session

De luchtmoleculen mogen dan helder vibreren aan de Van Baerlestraat, spelen zonder publiek blijft een bevreemdende ervaring, vindt Julia Philippens. „Musiceren draait om de interactie met de luisteraar. Bij een concert fungeren al die ogen en oren als een spiegel. Publiek maakt je bewuster van je eigen spel, zet je op scherp. Om diezelfde energie te krijgen, hebben we nu alleen elkaar.”

Paradoxaal genoeg is dat isolement ook een kracht, vindt Rosanne Philippens, zeker in het programma dat ze voor de gelegenheid samenstelde. Neem de Aria uit Bachs Golbergvariaties in een versie voor strijktrio. Of de Cavatina uit Beethovens Dertiende strijkkwartet opus 130. Kamermuziek in haar puurste vorm.

Empty Concertgebouw Sessions

Andreas Terlaak

Philippens: „Kamermuziek is een intiem genre bij uitstek. Nu we onze klank minder de zaal in hoeven te projecteren, kunnen we ons volledig op elkaar richten. Als die focus goed is, zorgt dat voor intensiteit.” Waarvan akte in een meeslepende lezing van het Profeetvogeltje uit Schumanns Waldszenen, door Blijdorp kundig bewerkt voor viool en cello. Je zou zweren dat je het beestje boven het podium hoorde fladderen.

Sloffen

In de nok van het Concertgebouw bevindt zich onder de houten zolderbalken de videostudio. Monitoren, mixers, een setje joysticks voor de op afstand bestuurbare podiumcamera’s. Het is het domein van Lauran Jurrius (Polycast Productions b.v.) die na de tweede ECS-editie werd aangetrokken voor de beeldregie.

Terug in de Grote Zaal gaat het gesprek inmiddels over concertkleding. „Ik dacht tot hier netjes”, grapt Julia Philippens, wijzend naar haar middel. „Verder een pyjama-broek en sloffen. Een beetje zoals iedereen in de Zoom zit deze dagen.”

Na een paar maten Bach door zus Rosanne Philippens (het Adagio uit de Vioolsonate in g-klein) is haar stemming beschouwender: „Als ik al die lege stoelen hier zie, dan denk ik aan al die musici die nu hun stem kwijt zijn. Dat maakt me verdrietig. Tegelijkertijd voel ik meer dan ooit de urgentie om die leegte op te vullen met de schoonheid van muziek.”