Analyse

Afwikkeling van het voetbalseizoen door KNVB loopt uit op een klucht

Analyse | Einde voetbalseizoen Er is grote onvrede over de wijze waarop de KNVB dit seizoen afsluit. Clubs dreigen naar de rechter te stappen. „Schandalig.”

Mei vorig jaar: supporters van RKC vieren in Waalwijk de terugkeer in de eredivisie.
Mei vorig jaar: supporters van RKC vieren in Waalwijk de terugkeer in de eredivisie. Foto Niels Wenstedt/ANP

Woedende, emotionele clubdirecteuren. Harde verwijten naar de bond. En grote verdeeldheid, tussen de eredivisie en eerste divisie. De urenlange vergadering waar de afwikkeling van het afgebroken seizoen 2019-2020 centraal stond, is vrijdag onder leiding van de KNVB uitgelopen op een verwarrende, soms pijnlijke vertoning.

Het voetbalseizoen werd voortijdig afgebroken nadat het kabinet eerder in de week had besloten dat er in de zomermaanden niet mag worden gevoetbald wegens de coronacrisis.

De oplossingen om de eredivisie en eerste divisie formeel te beëindigen, worden zwaar bekritiseerd door verschillende clubs. „Dit is de grootste schande uit de geschiedenis van de Nederlandse sport”, zei SC Cambuur-coach Henk de Jong tegen meerdere media.

Europese tickets en degradatie

Op twee belangrijke punten moest het bestuur betaald voetbal, met KNVB-directeuren Eric Gudde en Jean-Paul Decossaux, knopen doorhakken: de verdeling van de Europese tickets én over promotie-degradatie.

Wat het voor betrokkenen onnavolgbaar en warrig maakt, is dat de KNVB bij die twee keuzes een andere benadering kiest. Bij de verdeling van de Europese tickets gaat de bond grotendeels uit van de richtlijnen van de UEFA, waarbij sportieve gronden (de huidige ranglijst) als uitgangspunt wordt genomen.

Ajax – koploper op basis van doelsaldo – krijgt het eerste Champions League-ticket, waarmee het in principe zeker is van de lucratieve groepsfase. Ajax is niet officieel uitgeroepen tot kampioen omdat dit in deze tijd „niet gepast” wordt gevonden. Het ticket voor de tweede voorronde gaat naar AZ, dat tweede staat. De verdeling van de drie overige Europa League-tickets tickets gaat ook op basis van de ranglijst, en gaan naar nummer drie Feyenoord, nummer vier PSV en nummer vijf Willem II.

Lees ook dit artikel over het voortijdig afbreken van het eredivisieseizoen

Dat is onacceptabel, stelt FC Utrecht. De club is bekerfinalist en bij winst zou het recht hebben op een plek in de groepsfase van de Europa League. Maar omdat die finale nu niet gespeeld wordt, vloeit dat ticket nu terug naar de competitie. Utrecht noemt het „onaanvaardbaar” dat het belang van de KNVB-beker nu „geheel genegeerd” wordt.

Daarnaast stelt FC Utrecht dat zij óók op basis van de ranglijst een Europees ticket kan claimen. De club staat zesde, met een wedstrijd minder gespeeld (inhaalduel tegen Ajax). Bij winst zou het Willem II op doelsaldo voorbij gaan – waarmee het via die weg een Europees ticket kan verkrijgen. Utrecht stelt dat de KNVB hier met „geen woord” over gesproken heeft en voelt zich „tekort gedaan”. De club overweegt een rechtszaak.

Wat de keuzes van de KNVB niet consequent en diffuus maakt, is dat de prestaties in dit seizoen niet worden meegewogen bij promotie-degradatie – terwijl dat bij de Europese tickets dus wél gebeurt (op FC Utrecht na). „Omdat in de competities nog vele ronden [een kwart van alle duels, red.] moeten worden gespeeld, vinden wij dat we geen promotie-degradatie kunnen toepassen en zodanig wordt besloten”, stelt de KNVB.

De gevolgen zijn groot, sportief en financieel. RKC Waalwijk en ADO Den Haag, laatste en voorlaatste, degraderen nu niet. Ze hebben geluk, beide clubs leken op weg naar degradatie.

Dat betekent dat SC Cambuur en De Graafschap, nummer één en twee in de eerste divisie met een ruime voorsprong, niet promoveren. Graafschap-directeur Hans Martijn Ostendorp noemt het besluit „onbegrijpelijk” en „ongelooflijk teleurstellend”. Cambuur-directeur Ard de Graaf noemt het „schandalig”, „onrechtvaardig” en „heel slecht”.

Verbijstering over referendum

Daarnaast is er „verbijstering” bij betrokkenen over het raadgevend referendum dat de KNVB vrijdag hield, juist bedoeld om draagvlak te creëren. De 34 profclubs kregen twee opties voorgelegd: of er zou géén degradatie en geen promotie zijn, of dat zou juist wél gebeuren. Het wrange is dat clubs daarmee mede over het lot van collega-clubs adviseerden.

Het liep uit op een klucht. Het e-mailadres waar clubs vóór vrijdag 16.30 uur het antwoord aan moesten sturen lekte uit, waardoor supporters ook mails gingen sturen. Vervolgens kostte het de reglementscommissie meer tijd om de ‘echte’ clubadviezen van de ondeugdelijke te scheiden.

De uitkomst veroorzaakte vooral verwarring. Zestien clubs zijn vóór het doorvoeren van promotie en degradatie op basis van de huidige ranglijst, negen tégen en negen clubs stemden blanco. De KNVB stelt dat daarmee „geen duidelijke voorkeur voor één van de opties was” en dat zo „de beslissing volledig op de schouders van het bestuur betaald voetbal komt te liggen”. Gudde en Decossaux besloten vervolgens géén promotie-degradatie door te voeren.

„Daar snap ik echt helemaal niks van”, zegt Marc Boele, van de Coöperatie Eerste Divisie. Het Nederlands voetbal is na vrijdag compleet verscheurd.