Russen demonstreren virtueel tegen Poetins ‘halfzachte’ corona-maatregelen

De inventieve demonstratietactiek verspreidde zich deze week als een lopend vuurtje door Rusland. Het Kremlin zegt de kritiek zeer serieus te nemen.

Politieagenten met mondkapjes voor de Opstandingspoort bij de Basiliuskathedraal op het Rode Plein in Moskou.
Politieagenten met mondkapjes voor de Opstandingspoort bij de Basiliuskathedraal op het Rode Plein in Moskou. Foto Pavel Golovkin

Nu de straten vanwege lockdowns verboden terrein zijn, verzamelen Russen zich online om hun onvrede te uiten. In ruim tien steden kwamen boze burgers de afgelopen dagen virtueel bijeen op Yandex Maps om te protesteren tegen de in hun ogen halfzachte maatregelen van de regionale overheden.

De Russische variant van Google Maps bleek een uitgelezen platform, vanwege de speciale chatfunctie waarmee gebruikers een incident, doorgaans een auto-ongeluk, op de kaart kunnen markeren en opmerkingen kunnen plaatsen.

Het eerste protest vond zondag plaats in Rostov aan de Don, waar de lokale autoriteiten een rommelige en al snel overbelast pasjessysteem invoerden om bewegingen van burgers door de stad te tracken. Al snel raakten op Yandex Maps de (virtuele) straten rond het (virtuele) gouverneurskantoor in de stad bezaaid met grijze stippen, berichtte zakenkrant Vedomosti. Via de chatfunctie uitten gebruikers hun woede over het feit dat de overheid hun belette naar het werk te reizen, maar ook geen financiële compensatie uitkeerde. „Voer de noodtoestand in, er is niets te vreten en geen werk!”, schreef een demonstrant, en: „Wie betaalt nu mijn hypotheek?”, schreef een ander.

Twitter avatar kasablanka_03 Соля Жители Ростова-на-Дону устроили онлайн митинг на Яндекс картах, но Яндекс устроил цифровой разгон и начал удалять комментарии жителей:) https://t.co/MlCusvF7NP

Virtuele oproerpolitie

De inventieve demonstratietactiek verspreidde zich deze week als een lopend vuurtje door het land. In Moskou verzamelden demonstranten zich op het virtuele Rode Plein, waarna ze optrokken naar de centrale Tverskaja-boulevard, meldde de Russischtalige BBC. Algauw gingen de commentaren niet alleen meer over de lockdown, maar richtten zij zich op het hele Poetin-regime. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zag zich genoodzaakt te reageren en zei dat de kritiek zeer serieus wordt genomen.

De stadsplattegronden vulden zich zó snel met overheidskritiek, dat de moderators van Yandex in actie moesten komen als ‘virtuele oproerpolitie’ – zoals Russen het noemden – om ze vliegensvlug weer te verwijderen. Een woordvoerder van Yandex ontkende tegen Vedomosti dat de dienst vorm van censuur zou toepassen. „Boodschappen die geen direct verband houden met verkeerssituaties of expliciete taal bevatten, worden volgens de dienst altijd gemodereerd of verwijderd”.

Twitter avatar olsnov Олег Степанов Прямо сейчас Яндекс разгоняет «несогласованный митинг» против Путина на Красной площади. Люди массово оставляют комментарии, но администраторы тут же их удаляют. Попробуйте сами: https://t.co/t7Q3xRMswV! https://t.co/90vWnfF1GU

Virtuele protestborden

De Russische oppositie heeft het online protest inmiddels ook ontdekt. Verschillende oppositiefiguren roepen Russen op komende dinsdag naar ‘Campagne NEE!’ te komen, een online-manifestatie op YouTube en via Zoom. Daarin eisen zij van de regering effectievere coronamaatregelen en economische steun aan burgers en bedrijven. Deelnemers kunnen ‘virtuele protestborden’ insturen die tijdens de demonstratie op Youtube zullen worden getoond, aldus de organisatoren.

Lees ook:Poetin spreekt 140 miljoen Russen toe

In Rusland zijn nu 55.0000 coronabesmettingen gemeld en 500 doden. President Poetin waarschuwde dat de piek nog niet voorbij is, terwijl de ziekenhuizen nu al overbelast zijn. Een kwart van de werkzame Russen zou zijn baan hebben verloren door de coronapandemie, zei oppositieleider Aleksej Navalny maandag, verwijzend naar cijfers van de Moscow School of Economics.