Op net-alsofvakantie: negen tips om thuis toch een beetje weg te zijn

Staycation De hele meivakantie thuis, hoe maak je daar toch wat van?

Illustraties Sharon Coone

Heb je als gezin net het thuisonderwijs op orde en een duidelijk dagritme, komt de meivakantie eraan. Alle structuur valt weg, én Mark Rutte vraagt of we thuis willen blijven. Niet naar de camping, niet met z’n allen drommen voor die ene ijswinkel in het dorp, geen voetbalwedstrijdjes in het park, niet met de voeten in het zand.

Eén voordeel: waarschijnlijk had je de afgelopen weken al genoeg gelegenheid om je kinderen uit te leggen dat het leven niet één groot feest is. „Dit is een tijd om kinderen realiteitszin mee te geven”, zegt Stijn Sieckelinck, opvoedfilosoof en onderzoeker aan de VU. „En daarbij hoef je ze niet als tere zieltjes te benaderen. Ze hebben al door dat er iets mis is, dat er een grote verandering gaande is.”

Dus: in het leven is niet vakantie het belangrijkste, waar het echt om gaat zijn familie, vrienden, tijd. „Jonge kinderen laat je dat praktisch ervaren”, zegt Sieckelinck, „door bepaalde rituelen explicieter te maken dan in je normale jachtige leven. Laat ze voelen dat er nu meer tijd is om samen dingen te beleven.”

En tieners? Die kunnen nu leren dat niet elke dag fantastisch hoeft te zijn, maar dat je ook een shitdag kan hebben, zegt Loes Keijsers, universitair hoofddocent ontwikkelingspsychologie aan de Tilburg University en expert in de opvoeding van pubers. Het is belangrijk voor ze om te leren hoe ze uit een moeilijke dag komen, wat ze kunnen doen om zich beter te voelen. „Voor de één is dat sporten, voor de ander bellen met een vriendin. Nu hebben ze de kans om te leren ontdekken hoe je je stemming kunt omgooien.”

Ouders kunnen eraan bijdragen dat hun kind zichzelf op die manier leert kennen. „Als ouder mag je uitspreken dat je het moeilijk hebt, dat je je zorgen maakt. Benoem dat je stress hebt en dat je daarom even een rondje gaat lopen. Het maakt je mens en kan een voorbeeld zijn voor je puber. Een gesprek over stress en emoties, en hoe je daarmee omgaat, daar kan een kind voor de rest van zijn leven iets aan hebben.”

Maar niet elk kind wil praten over emoties. En ouders die zelf aan het overleven zijn, hebben daar misschien ook niet veel zin in. „Bij veel ouders is hun toekomstbeeld in duigen gevallen”, zegt Sieckelinck. Er zijn zorgen om gezondheid, er is financiële stress en druk op je relatie. „Toch is het belangrijk dat je tegenover kinderen uitstraalt dat je vertrouwen hebt in de toekomst en in hún toekomst.”

In gezinnen waar nu veel stress is, is het misschien beter als ouders in de vakantie hun kind extra ruimte geven in plaats van veel samendoen, zegt Keijsers. Letterlijk afstand creëren, meer dan anderhalve meter. „Fysieke ruimte geven is dan: emotionele vrijheid geven. Een kind de sleutel van jouw fiets of auto toestoppen werkt meer verbindend dan het dwingen met z’n allen een bordspel te spelen.”

Vakantie thuis, zegt Sieckelinck, is als op een camping zitten waar je niet weg kan. „Het is ook nog eens slecht weer en je hebt de verkeerde reisgids bij je. Je moet er wat van maken, maar het zal moeilijk zijn.” Nu heeft elke dag nog een doel, met verplichtingen van school en werk. „Als het straks vakantie is en de verwachtingen van de docent wegvallen, heeft een puber weinig reden om uit bed te komen”, zegt Keijsers. De omstandigheden duwen tieners richting netflixen en gamen. „Maar op de bank hangen en niet uit bed komen zijn niet goed voor je emotioneel welbevinden. Sta op, zoek afleiding, blijf actief, maak plannen.”

Lees ook: Het hele gezin thuis: hoe dat goed te laten gaan

Dit jaar blijven we begin mei dus thuis. Hoe zorg je ervoor dat je thuis toch een vakantiegevoel hebt? Dat de week waarin je vrij bent, anders voelt dan alle andere weken die je de afgelopen tijd thuis hebt doorgebracht? Negen tips.

1 Laat het schema los

Veel huishoudens draaiden de afgelopen weken op een schema, dat gaf houvast. In de vakantie laat je het schema los. Uitslapen, elke dag een croissantje of een gekookt eitje, flensjes met aardbeien met poedersuiker. Ga met het hele gezin naar buiten, maak een wandeling of fietstocht. Lunch laat, een wijntje erbij mag. Organiseer een picknick in de tuin of op de stoep, laat de kinderen kannen met limonade vullen en servetten vouwen, neem een quiche mee, zet de draagbare speaker buiten en zoek een zomerse playlist.

2 Doe geen was

In de vakantieweek doe je weinig (of geen!) huishoudelijke taken, de wasmachine mag niet draaien, de vloer niet gedweild. Zorg dat het huis aan het begin van de thuisvakantie schoon is, de bedden opgemaakt, de badkamer fris, zachte handdoeken op het rek. Zet een lekkere douchegel en bodylotion op de wastafel, vouw het uiteinde van het toiletpapier in een puntje. Alsof je aankomt in je vakantiehuisje.

3 Ga thuis uit eten

Restaurants door heel Nederland hebben nu afhaalmenu’s. Bestel die in je vakantieweek. Dek de tafel, steek de kaarsen aan, zet een kan bruiswater op tafel. Maak een prikkelend aperitiefje, bak brood af en serveer met gezouten boter.

4 Thuis, maar toch in Italië

Haal, nu de reis naar Italië, Spanje of Frankrijk niet doorgaat, het land een beetje in huis. Doe zoveel mogelijk in het thema van je bestemming: lees een boek dat zich afspeelt in je vakantieplaats, kijk films uit het land en kook de hele vakantie uit die keuken, inclusief bijpassende dranken. Voordeel van deze thuisvakantie: omboeken naar een andere bestemming is bijna kosteloos.

5 Lees en speel

Lees boeken en speel spelletjes zoals je op vakantie ook zou doen. Plan één of twee filmavonden in plaats van dat je elke avond naar Netflix kijkt. Vraag vrienden of ze voor een week van spelletjeskast willen ruilen. Hetzelfde kan je doen met boeken, ruil een stapeltje met de buren. Ben je alleen? Organiseer een virtuele spelletjesavond of kaartavond met vrienden.

6 Wissel van slaapkamers

Laat de kinderen in elkaars bed slapen tijdens de vakantieweek. Nog leuker: sleep alle matrassen naar één kamer of zet de tent op in de tuin; op vakantie zouden ze misschien ook een slaapruimte delen.

7 Doe alsof je weg bent

Zet je telefoon eens een paar uur of een hele dag op vliegtuigmodus. Begin aan een projectje – geen opruimklus – waar je het hele jaar al niet aan toekomt: maak een fotoboek van je vorige vakantie, stel nieuwe playlists samen, leer een nieuw nummer spelen op de gitaar, schilder een stilleven, je huisdier of een zelfportret.

8 Uitjes en ijs

Ga ook nu je thuis op vakantie bent op pad. Maak een fietstocht, haal een ijsje, pluk een veldboeket, knutsel een vlieger en laat die op. Bezoek een museum vanaf de bank – virtuele tours zijn er van het Rijksmuseum in Amsterdam tot het Guggenheim Museum in New York.

9 Virtual reality

Wie niet kan wachten tot een echt bezoek aan Machu Pichu, Antartica of Australië weer mogelijk is, kan zijn toevlucht zoeken tot VR-apps als National Geographic Explore VR en Qantas VR, die digitale simulaties bieden. Er zijn ook apps voor virtuele stedentrips. Duikliefhebbers kunnen de diepzee verkennen in apps als Deep Dive VR. Vaak moet dan wel nog een VR-bril worden aangeschaft. Het verschilt per app of dat een geavanceerde moet zijn zoals een Oculus Go (229 euro) of een Samsung Gear VR (vanaf 59 euro). Sommige toepassingen werken met een simpel opzetstuk als de Google Cardboard (10 euro). Een minpunt van VR blijft trouwens ook in quarantaine bestaan: veel mensen worden misselijk door een verstoord evenwichtsorgaan.

Met medewerking van Diederik Huffels en Wouter van Noort.