Opinie

Den Haag en Rabat, help Nederlanders in Marokko

Diplomatie Terwijl andere landen hun onderdanen konden repatriëren, zitten duizenden Nederlanders in Marokko nog vast. Er moet snel een uitweg gevonden worden uit dit al langer lopende diplomatieke conflict, betoogt .
Rabat, Marokko
Rabat, Marokko Foto Mosa'ab Elshamy/AP

Nog altijd zitten enkele duizenden (Marokkaanse) Nederlanders vast in Marokko. Dat is een humanitair drama. Zij waren voor vakantie, familiebezoek of om andere redenen in Marokko toen daar op 20 maart de grenzen en het luchtruim dichtgingen. Groepen met andere nationaliteiten konden met speciale repatriëringsvluchten nog wel vertrekken, ook als mensen daarin tevens de Marokkaanse nationaliteit hadden, zo blijkt uit verslagen van betrokkenen op social media. Maar de Nederlanders mochten niet weg.

Lees ook dit artikel van onze correspondent Koen Greven: Nederlanders vast in Marokko ‘door dubbele nationaliteit’

Dat is het gevolg van een al langer slepend diplomatiek conflict. Dit werd bevestigd door een anonieme hoge Marokkaanse ambtenaar in een bericht op de goed geïnformeerde Marokkaanse website Hespress. De ambtenaar maakte onderscheid tussen Nederlanders met en zonder de (tweede) Marokkaanse nationaliteit. Maar ook reizigers met alleen de Nederlandse nationaliteit zijn nog steeds niet gerepatrieerd.

Ramadan

Dit diplomatieke conflict moet snel worden opgelost want beide landen zijn tot elkaar veroordeeld. In Nederland wonen rond vierhonderdduizend burgers met Marokkaanse wortels. Op grond van de Marokkaanse nationaliteitswet behouden al deze mensen en hun nakomelingen de Marokkaanse nationaliteit. Dit betekent dat tot in lengte van jaren de beide landen met elkaar zullen moeten dealen. De gevolgen van het onvrijwillig verlengde verblijf kunnen groot zijn: geen noodzakelijke medische behandeling of medicijnen, de onmogelijkheid weer aan het werk te gaan in Nederland, families die uit elkaar zijn, ook tijdens de ramadan.

Alleen samen kunnen Nederland en Marokko dit drama oplossen. In grote conflicten waar partijen het vertrouwen in elkaar verloren hebben is het gebruikelijk dat vertrouwen te herstellen door eerst over vertrouwenwekkende maatregelen (confidence building measures) te praten voordat over het echte conflict gepraat wordt. Zou het niet een vertrouwenwekkende maatregel zijn om alle Marokkaanse Nederlanders (en Belgen) met de ramadan naar hun dierbaren te laten terugkeren?

Nieuwe start

Als beide landen het hierover eens kunnen worden, is hopelijk ook voldoende vertrouwen hersteld om met open vizier de oorzaken van het conflict te bespreken teneinde met een schone lei verder te gaan. Die kwesties schaden immers het imago van beide landen.

Marokko werpt barrières op bij het terugnemen van illegalen en kansloze asielzoekers, en dat speelt een rol in de Nederlandse publieke opinie. Nederland slaat vaak niet de juiste toon aan in de gesprekken met Marokko, en dat wordt in Marokko niet gewaardeerd. Daar waar Nederland de vragende partij is, dient het zich van deze positie bewust te zijn. Het dreigen met eenzijdige opzegging door Nederland van het bilaterale verdrag over sociale zekerheid in 2016 was niet bepaald een toonbeeld van diplomatiek gedrag.

Na zo’n vertrouwenwekkende maatregel is een nieuwe start nodig waarbij beide partijen over de oude geschillen heen stappen (agree to disagree). Over en weer zal men de rechtsstaat van de ander moeten respecteren. Dus zowel de door de Nederlandse rechter tegengehouden uitlevering van coffeeshopeigenaar Said C. (die Marokko wil berechten voor internationale drugshandel) als de Marokkaanse veroordeling van activisten van de Riffijnse protestbeweging. Nederland dient de zienswijze van Marokko te accepteren dat het als enige bepaalt wie de Marokkaanse nationaliteit krijgt of verliest en Marokko dient op zijn beurt in te zien dat nakomelingen van de Marokkaanse migranten in Nederland zijn geboren en getogen, en dat hun loyaliteit niet a priori bij Marokko ligt.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.