Kijk de dieren eens de ruimte nemen

Coronavirus Nemen dieren méér ruimte nu mensen minder ruimte innemen? scheidt feit van fictie en dolfijn van java-aap.
Java-aapjes in Lopburi, Thailand.
Java-aapjes in Lopburi, Thailand. Soe Zeya Tun/REUTERS

Het bericht van ene Luca dat er dolfijnen in de kanalen van Venetië zouden zwemmen kreeg half maart bijna 37.000 likes op Twitter. Was dit, te midden van alle ellende die het nieuwe coronavirus veroorzaakte, een lichtpuntje? Een teken dat de waterkwaliteit door het wegblijven van toeristen zodanig was verbeterd dat het exotische diersoorten aantrok? Het korte antwoord: nee. Algauw meldden andere Twitteraars dat de dolfijnen gefilmd waren in Sardinië. Nep-feelgood-nieuws – zó snel paste de natuur in Venetië zich nu ook weer niet aan de nieuwe omstandigheden aan.

Een paar weken later volgde ander vrolijk natuurnieuws. Een filmpje van een hert op het strand, huppelend door de branding, spelend met de golven. „In Oostkapelle, gefilmd door de strandwacht”, stond eronder. Een hartverwarmende lockdown-opsteker: de natuur krijgt ruimte nu de mensen binnenblijven. Maar wacht, was datzelfde hert niet al gefilmd op het strand van India? En waarom zag het dier er zo anders uit dan Nederlandse damherten? Hee, precies hetzelfde filmpje circuleerde al in 2015 op YouTube!

Zo verloren de afgelopen periode wel meer vrolijke natuurberichten op sociale media hun glans. Zelfs de foto van olifanten die zich in China tegoed hadden gedaan aan de korenwijn en laveloos op een theeplantage lagen bleek niet authentiek. Dat er de laatste tijd zoveel nepnatuurnieuws opduikt, is waarschijnlijk geen toeval. „Juist in tijden van stress kan dierennieuws opbeurend werken”, staat in een National Geographic-artikel over alle nepberichten. Mensen hopen dat de natuur zich herstelt, dat er zo tóch wat goeds voortkomt uit de huidige coronacrisis. Maar, zo waarschuwt een psycholoog in datzelfde artikel, zelfs positief fake news kan gevaarlijk zijn. Mensen worden er wantrouwender van, en horen dat iets leuks niet waar is kan ontmoedigender zijn dan het helemaal niet horen.

Kasjmirgeit in Wales. Foto Carl Recine/REUTERS

Gelukkig doen er ook verhalen de ronde die wél authentiek zijn. Zo wordt het stadje Llandudno in Wales sinds de lockdown bezocht door kasjmirgeiten uit een naastgelegen natuurgebied. Bij de Thaise tempel Phra Prang Sam Yot zijn Java-aapjes – die normaal door toeristen worden gevoed massaal op strooptocht gegaan. In Florida profiteren babyzeeschildpadden van de lege stranden en op de A27 bij Eemnes huppelde een lammetje dat door een vrachtwagenchauffeur in veiligheid werd gebracht. Kortom: er is nog hoop.