In gevecht met de ‘onzichtbare vijand’ wil Trump even geen immigratie

Green cards Een tijdelijke immigratiestop zal Amerikanen zowel beschermen tegen het virus als tegen werkloosheid, stelt president Trump, nu migratie als campagnethema snel wegzakt.

Daklozen in downtown Los Angeles. Nu de werkloosheid in de VS door de coronacrisis snel oploopt wil Trump immigratie voor zeker twee maanden opschorten om de werkgelegenheid te beschermen.
Daklozen in downtown Los Angeles. Nu de werkloosheid in de VS door de coronacrisis snel oploopt wil Trump immigratie voor zeker twee maanden opschorten om de werkgelegenheid te beschermen. Foto Apu GOMES / AFP

De Verenigde Staten gaan de komende zestig dagen minder aanvragen behandelen van mensen die permanent in het land willen komen wonen. Dat heeft de Amerikaanse president Trump woensdag per proclamatie bepaald.

Maandagavond laat had hij de tijdelijke immigratiestop al per Twitter aangekondigd. Hij noemde de maatregel nodig „in het licht van de aanval door de Onzichtbare Vijand” en om „banen van GEWELDIGE Amerikaanse Burgers te beschermen”.

Die nachtelijke tweet leidde eerst tot verwarring, aangezien het onderliggende presidentieel decreet tot woensdag ontbrak. Dinsdagmiddag verklaarde hij zich nader: „Ik beveel een tijdelijke opschorting van immigratie naar de VS. Met deze pauze helpen we werkloze Amerikanen om vooraan in de rij te staan voor een baan. Het zou verkeerd zijn om hen te vervangen door nieuwe werkkrachten die we van buiten invliegen.” Tot vorige week verloren zeker 22 miljoen Amerikanen hun baan door de coronacrisis.

Terwijl dinsdag nog aan het decreet werd gewerkt, liet Trump blijken dat er onder druk van het bedrijfsleven en werkgevers uitzonderingen kwamen voor buitenlandse werknemers die zich niet permanent in de VS willen vestigen. Het gaat dan om seizoensarbeiders, medisch personeel en kenniswerkers. Ook bleef afgelopen weken de zuidgrens met Mexico open voor de duizenden landarbeiders die dagelijks de grens oversteken om op Amerikaanse akkers te werken.

Het tijdelijke verbod zou vooral potentiële houders van een green card raken, zei Trump dinsdag. De VS verstrekken jaarlijks honderdduizenden van zulke verblijfsvergunningen aan nieuwkomers. Toen woensdag het decreet openbaar werd, bleken ook hier belangrijke uitzonderingen te gelden. Familieleden en echtgenoten van Amerikaanse staatsburgers of van vaste ingezetenen, evenals migranten die reeds legaal in de VS zijn en hun status naar een green card willen overzetten, worden niet geraakt.

Vooral migranten-in-spe die nu nog buiten de VS verblijven, kunnen vertraging oplopen. In de praktijk liggen veel aanvragen al sinds maart stil, doordat Amerikaanse ambassades en consulaten door corona wereldwijd op een minimale bezetting draaien.

Illegale immigratie viel ook al sterk terug. Vanwege de inreisverboden kunnen minder mensen het land binnenkomen op een tijdelijk visum, dat ze vervolgens laten verlopen – de voornaamste vorm van illegale immigratie naar de VS. En ook het aantal migranten dat clandestien de zuidgrens oversteekt of zich daar bij Amerikaanse grensposten met een asielverzoek meldt, nam sterk af. Doordat veel Latijns-Amerikaanse landen van vertrek en transit in lockdown zitten, is het aantal onderscheppingen aan de grens verder gedaald.

De migratieroute via Mexico, waarvan voornamelijk Midden-Amerikanen gebruikmaakten, werd sinds vorig jaar al afgeknepen door het buurland. Bovendien lieten de VS asielzoekers hun procedure afwachten in Noord-Mexicaanse grenssteden: de wachttijden daar zijn verder opgelopen.

Lees ook deze reportage over de migratie door Mexico naar de VS

Migranten die toch oversteken worden nu, vanwege corona, spoorslags terug de grens overgezet. De minister van Volksgezondheid van Guatemala klaagde vorige week over het feit dat de VS honderden asielzoekers naar zijn land uitzetten die positief waren getest op het coronavirus. Van een deportatievlucht in maart zou driekwart besmet zijn geweest, aldus de bewindsman, die de VS „het Wuhan van de Amerika’s” noemde.

Immigratie is in de VS ondertussen weggezakt als politiek thema. In februari noemde 11 procent van de volwassen Amerikanen dit thema nog als grootste zorg in maandelijks onderzoek van Gallup, waarmee het op plek twee van maatschappelijke problemen stond. In maart en april groeiden razendsnel de zorgen over ‘coronavirus/ziekten’. Dit is nu voor 45 procent het grootste probleem, gevolgd door ‘de overheid/slecht leiderschap’ (20 procent). Migratie bungelt met 2 procent laag op het zorgenlijstje, maakte Gallup dinsdag bekend.

Voor Trump, die bij verkiezingen in 2016 en 2018 immigratie tot centraal campagnethema maakte, is dat wennen. Ook tijdens coronabriefings begint hij geregeld over de bouw van zijn beloofde ‘muur’ aan de grens met Mexico. Toen maandag de hoogste commandant van het ingenieurskorps de pers over de bouw van militaire noodhospitalen kwam vertellen, vroeg Trump de luitenant-generaal naar de vorderingen met de muur. Daarna kon het weer over corona gaan.